ΓIΩPΓΟΣ ΠAΠANΔPEΟY H N.Δ. πνίγεται σε μια κουταλιά νερό

Δεκατέσσερις μήνες μετά τις βουλευτικές εκλογές «κόλλησε ο τόπος», πιστεύει
ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου. «Ουσιαστικά πάρθηκαν αποφάσεις από τα
πάνω, με αυταρχισμό, μακριά από τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας». Τι
πρέπει να γίνει; Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης δίνει ιδιαίτερη
έμφαση στο «σουηδικό μοντέλο» που «διατηρεί τη συνοχή της κοινωνίας και
αναβαθμίζει», όπως πιστεύει, «την κοινωνική προστασία, ενώ ταυτοχρόνως προωθεί
την κοινωνική ανάπτυξη».

Στην συνέντευξή του στα «NEA», την οποία έδωσε στο περιθώριο των εργασιών της
Λέσχης Μπίλντεμπεργκ, τονίζει με έμφαση: «Εγώ πάντως Καραμανλής δεν θα γίνω,
να υπόσχομαι χωρίς αντίκρυσμα τα πάντα». Μιλάει για «το μεγάλο λάθος του
Πρωθυπουργού». Αναλύει «τι θέλουμε εμείς, γιατί προτείνουμε το “σουηδικό
μοντέλο”, γιατί χρεοκόπησε το αυταρχικό “μη πρόγραμμα” της N.Δ.».

Τον τελευταίο καιρό έχετε αναδείξει το «σουηδικό μοντέλο» απέναντι στην
πολιτική της N.Δ. Γιατί έχετε προτάξει αυτή την επιλογή και κυρίως τι σας
κάνει να πιστεύετε ότι θα μπορούσε μία τέτοια απόφαση να σπρώξει μπροστά την
ελληνική κοινωνία;

Η πείρα μου και η ζωή μού δείχνει πως το «σουηδικό μοντέλο» ή «βόρειο μοντέλο»
έχει καταφέρει να κάνει τομές στην κοινωνία και την οικονομία (π.χ. στη
Σουηδία, στη Φινλανδία, στην Ιρλανδία), χωρίς πολώσεις χαμένων και
κερδισμένων. Έχει πετύχει επιδόσεις σε κρίσιμους τομείς ανάπτυξης, προπάντων
προς όφελος του ίδιου του πολίτη. Π.χ. την ανώδυνη αναβάθμιση του ασφαλιστικού
συστήματος, την εύρυθμη λειτουργία του τομέα της υγείας, την ανανέωση των
Πανεπιστημίων και των σχολείων, τομείς που λειτουργούν πλέον με
οικονομικότερες επιδόσεις, επιτρέποντας έτσι να εξοικονομηθούν χρήματα για
άλλους κρίσιμους τομείς.

Πώς έγιναν όλα αυτά και κυρίως πώς, κατά τη γνώμη σας, πέτυχαν;

Ασφαλώς σε βόρειες χώρες υπάρχει μία παράδοση διαβουλεύσεων και όχι
μονόπλευρων αποφάσεων. Στις χώρες αυτές είναι πρώτιστη επιλογή η συναίνεση.
Δεν είναι όμως δεδομένη. Είναι αποτέλεσμα σκληρών και ανοιχτών διαβουλεύσεων,
και σωστής ενημέρωσης και επιμόρφωσης του πολίτη. Είναι τέλος η δημιουργία του
αισθήματος συνευθύνης όλων για τις απαραίτητες αλλαγές. Συμβολή μεγάλη έχει το
ίδιο το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα που υποστηρίζει τις διαδικασίες αυτές.

Εμείς αλλάζουμε το Κίνημά μας παίρνοντας πολλά στοιχεία από την παράδοση αυτή.
Αξιοποιούμε βέβαια και όλες τις διεθνείς εμπειρίες. Δεν φοβόμαστε ακόμα και να
πρωτοπορήσουμε σε διεθνές επίπεδο σε θέματα συμμετοχικής δημοκρατίας.

Το μεγάλο λάθος του Καραμανλή είναι ότι υποσχέθηκε άκριτα τα πάντα, χωρίς να
έχει προηγηθεί σχεδιασμός, χωρίς προηγουμένως να έχει μετρήσει και να γνωρίζει
σε βάθος τις ανάγκες της κοινωνίας, χωρίς να έχει κατανοήσει ποιες είναι οι
βαθύτερες προτεραιότητες για την Ελλάδα σε μια νέα παγκόσμια πραγματικότητα,
χωρίς να κάνει τομές στο ίδιο του το κόμμα για να υποστηρίξει τις αναγκαίες
αλλαγές.

Αποτέλεσμα είναι να αδυνατεί – και θα αδυνατεί – να κυβερνά εφόσον και
στρατηγική για τη χώρα δεν έχει, και άρα δεν μπορεί να διαμορφώσει ευρύτερες
συναινέσεις – ούτε καν στο Υπουργικό του Συμβούλιο. Αποκαλύπτεται ότι το μόνο
που ένωνε την παράταξη αυτή ήταν η δίψα για την εξουσία.

«Καραμανλής δεν θέλω να γίνω»

Εγώ πάντως Καραμανλής δεν θέλω να γίνω. Εμείς με συστηματικό τρόπο
διαμορφώνουμε τις απόψεις για το αύριο της Ελλάδας. Αλλάζουμε – και θα
αλλάζουμε συνεχώς. Έτσι το Κίνημά μας γίνεται ένα ανοιχτό, δημοκρατικό
χωνευτήρι ιδεών και προτάσεων των πολιτών. Προτάσεις που δεν αποτελούν ένα
άθροισμα μικροκομματικών επιθυμιών, αλλά μια συνεκτική δύναμη πολιτικής
βούλησης για μεγάλες τομές στη χώρα μας. Θα είμαστε έτοιμοι την επομένη των
εκλογών να κάνουμε τομές, έχοντας όμως διασφαλίσει ευρύτερες κοινωνικές
συμμαχίες μέσα από συστηματική διαβούλευση. Το κυβερνητικό μας πρόγραμμα θα
είναι ζωντανή συνείδηση στον πολίτη και όχι μια επιφανειακή επικοινωνιακή
μπροσούρα που πετιέται από τον ψηφοφόρο.

Αρνούμαι τη στρατηγική του ώριμου φρούτου. Απεχθάνομαι τη λογική της «εξουσίας
για την εξουσία». Θα αναμετριέμαι με κάθε μηχανισμό ή κέντρο που θα θέλει να
σφετερίζεται την εξουσία, θα υπονομεύει την αξιοκρατία, θα σπαταλά χρήματα του
ελληνικού λαού.

Ριζική ανατροπή νοοτροπιών

Στόχος είναι μια ριζική ανατροπή νοοτροπιών και αντιλήψεων όπου ο πολίτης θα
αισθάνεται ότι ζει σε μια ευνομούμενη κοινωνία, κοινωνία δικαιοσύνης που τον
σέβεται, όπου δεν θα επικρατεί εκείνος που είναι ισχυρότερος, δηλ. έχει τις
διασυνδέσεις, το χρήμα, την επιρροή, που μπορεί και κοροϊδεύει τον διπλανό
του.

H Ελλάδα μπορεί και πρέπει να εκφράσει αξίες και στο εσωτερικό της και στο
εξωτερικό. Με τον τρόπο αυτό θα δημιουργηθούν ευρύτερες συναινέσεις στην
κοινωνία μας. Ο πολίτης θα ξέρει ότι η πολιτεία προσέχει τα συμφέροντά του. H
εμπιστοσύνη στην πολιτεία είναι αυτό που κατάφεραν και οι βόρειες χώρες.
Μπορούμε και εμείς.

Τον Καραμανλή το μόνο που φαίνεται σήμερα να τον απασχολεί είναι το πώς θα
ελέγξει το κόμμα του, τον κάθε χώρο, από το κράτος έως την επιχειρηματική
δραστηριότητα και τα MME.

Λογαριάζει, όμως, χωρίς τον ξενοδόχο, που στην περίπτωση αυτή είναι ο
ελληνικός λαός, στον οποίο το μόνο που προσφέρει ο κ. Καραμανλής είναι η
διάψευση των ελπίδων του και η γενικευμένη ανασφάλεια.

Το δικό μας πρόγραμμα θα είναι μια ειλικρινής κοινωνική συμφωνία που θα
φτιάξουμε μαζί για τομές, δικαιοσύνη, αλλά και ασφάλεια για τον πολίτη.

Ωστόσο, σε χώρες σαν τη Σουηδία, εν αντιθέσει με εμάς, υπάρχει μια
παράδοση…

Εμείς δημιουργούμε μια νέα παράδοση στο Κίνημά μας, που όμως βασίζεται στην
ψυχή των αρχών μας της συμμετοχής, της αποκέντρωσης, της διαφάνειας, της
ελευθερίας και της αλληλεγγύης.

Σήμερα ξέρουμε ότι το ελληνικό κράτος πρέπει να αλλάξει. Όπως είναι οργανωμένο
δεν υπηρετεί τα συμφέροντα του πολίτη και τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα της
χώρας.

Αποκέντρωση εξουσιών και αρμοδιοτήτων, όπου οι υπηρεσίες (π.χ. η παιδεία)
είναι αδήριτη ανάγκη.

Το στοίχημα είναι να μπορείς να ανταποκριθείς – και γρήγορα – στις προκλήσεις
της παγκοσμιοποίησης. Αν χάσεις χρόνο, θα σου επιβληθεί εκ των έξω μια λύση.
Αν δεν καλυτερεύσουμε την ποιότητα της παιδείας μας, γρήγορα θα αυξάνεται η
ανεργία. Αν όμως εμείς κάνουμε τις τομές, θα διασφαλίσουμε ένα σωστό και
ασφαλές μέλλον για τη νεολαία.

Είμαι έτοιμος να συγκρουστώ με αντιλήψεις που θέλουν όλα να μείνουν ίδια γιατί
«κάποιοι βολεύονται». Το δημόσιο συμφέρον σημαίνει ότι όλοι μας πρέπει να
είμαστε έτοιμοι για αλλαγές. H διαφορά του «σουηδικού μοντέλου» είναι ότι τις
αλλαγές δεν τις έκανε ενάντια στον ασθενέστερο ή τη μεσαία τάξη, αλλά μαζί
τους.

Αυτό ασπάζομαι και εγώ

Θα συμπαρασύρουμε μέσα από έναν δυναμικό διάλογο τις αντιστάσεις για να
προωθήσουμε νέες μεταρρυθμίσεις στην κοινωνία μας.

Μόνο έτσι μπορούμε να εγγυηθούμε ότι δεν θα οδηγηθούν τμήματα πληθυσμού στον
αποκλεισμό λόγω της παγκοσμιοποίησης – να χτυπήσουμε τη νέα φτώχεια, να
απελευθερώσουμε τα δυναμικά στρώματα της κοινωνίας από τη γραφειοκρατία.

Να δημιουργήσουμε ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο για την περιφέρεια.

Όλα αυτά όμως δεν είναι μία εύκολη υπόθεση. Γιατί λοιπόν τον κατηγορείτε
τον Καραμανλή;

Γιατί ουσιαστικά προώθησε και προωθεί ένα μοντέρνο πελατειακό σύστημα. Δεν
επέλεξε, δεν μελέτησε και δεν προώθησε ουσιαστικές αλλαγές στο κράτος, το
οποίο πρέπει να υπηρετεί τον πολίτη. Μίλησε για επανίδρυση του κράτους αλλά
ποτέ δεν μας είπε ποιο θα είναι το καινούργιο στη θέση του. Στην πράξη πια
βλέπουμε τι εννοεί – την εκ νέου κομματικοποίηση του κράτους, την αναξιοκρατία
και την αδιαφάνεια. Μίλησε για νέα διακυβέρνηση και έχουμε κενό διακυβέρνησης.

Ούτε πολιτικές έχουμε ούτε καν καθημερινή διαχείριση, που είναι και αυτή
υποτυπώδης. Αυτά δεν είναι τυχαία!

H αδράνεια έχει τις επιπτώσεις της. Αφήνει την Ελλάδα αλλά και τον πολίτη
απροστάτευτο στους ανέμους της παγκοσμιοποίησης. Ένας σωστός τιμονιέρης θα
μπορούσε και τον χάρτη να διαβάζει και να εκμεταλλεύεται τους ανέμους και να
ξέρει τον προορισμό του.

H αδράνεια σημαίνει πολιτικές-σοκ, που θα μας επιβληθούν από τον παγκόσμιο
ανταγωνισμό χωρίς να μπορούμε να αντιδράσουμε, χωρίς εθνικό σχέδιο.

H Σουηδία έχει πετύχει πολλά, αυτό συνέβη γιατί κράτησε, στήριξε, ενίσχυσε το
κοινωνικό κράτος και την αξία της κοινωνικής συνοχής. H λογική να επιτεθούμε
στους πολίτες με φόρους, με περιορισμούς, με αυταρχισμούς, καλλιεργώντας τον
φόβο ή με λογικές «καταργώ την Πρωτομαγιά» δεν οδηγεί πουθενά.

Προχωρεί ο Πρωθυπουργός αδυνατώντας να καταλάβει τον σύγχρονο κόσμο. Τελικά,
και στα πιο απλά καταφέρνει η N.Δ. «να πνίγεται σε μια κουταλιά νερό».

Υπάρχει όμως η παγκοσμιοποίηση. Είναι μία διαδικασία και σκληρή και πολύ
απαιτητική, άλλοι λένε για οδοστρωτήρα. Εσείς ποια απάντηση δίνετε;

Μπροστά σε αυτό το ισχυρό και διεθνές φαινόμενο έχεις δύο επιλογές. Ή να
αποδεχθείς μία εκ των έξω επιβολή αποφάσεων «για σένα χωρίς εσένα», όπως λέει
και το τραγούδι, ή να πάρεις εσύ τη μεταρρύθμιση στα χέρια σου, σεβόμενος τις
ανάγκες, τις ελπίδες και τις απαιτήσεις των πολιτών. Αυτή είναι η σημερινή
σημασία της φράσης «H Ελλάδα στους Έλληνες». Εμείς προσδιορίζουμε την τύχη
μας. H N.Δ. κατάφερε σε λίγους μόνο μήνες την επιτήρησή μας.

Μειωμένη φορολογία για επιχειρήσεις που επανεπενδύουν τα κέρδη

ΤΟΛΜΗΡΕΣ αποφάσεις ύστερα από διάλογο με τους ενδιαφερόμενους, χωρίς
εκφοβισμούς και εκβιαστικές πρακτικές, απαιτούνται για την αναμόρφωση του
ασφαλιστικού συστήματος, λέει ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου.

Κι αν ακόμη στην εκπαίδευση υπάρχουν διέξοδοι, στο μεγάλο και ακανθώδες θέμα
του Ασφαλιστικού όλα δείχνουν πιο περιορισμένα για ανατρεπτικές επιλογές…

Απαιτείται μεγάλη συζήτηση, ένας συνεχής διάλογος με τους άμεσα
ενδιαφερόμενους. Χρειάζεται να γίνουν επιλογές που θα αφορούν και στη
βιωσιμότητα και στη μεταρρύθμιση του συστήματος. Π.χ. θα μπορούσαν να υπάρξουν
συγχωνεύσεις ασφαλιστικών οργανισμών και ασφαλώς εξισορρόπηση πλούσιων και
φτωχών ταμείων, βελτιώνοντας το επίπεδο και όχι ισοπεδώνοντάς το προς τα κάτω.
Πιστεύω ότι καθοριστικό ρόλο για ένα πιο ευέλικτο και αποτελεσματικό σύστημα
θα ήταν να αυξήσουμε τον αριθμό των εργαζομένων. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού
μας δεν εργάζεται ενώ υπάρχει και μεγάλη εισφοροδιαφυγή (γυναίκες,
μετανάστες).

Χρειάζονται πάντως αποφάσεις, με σοβαρό διάλογο, χωρίς εκφοβισμούς και
εκβιαστικές πρακτικές.

Όλα αυτά βεβαίως που λέτε απαιτούν μία συναίνεση του κόσμου. Πώς θα
επιτευχθεί κάτι τέτοιο;

Θα αναφέρω ένα παράδειγμα. Αντί για τη μείωση της φορολογίας στα διανεμόμενα
κέρδη στην οποία προχώρησε η κυβέρνηση, δεν θα μπορούσαμε να συζητήσουμε και
να αποδεχθούμε να κατέβει η φορολογική κλίμακα για μία υγιή επιχείρηση η οποία
επανεπενδύει τα κέρδη της; Έτσι, μπορεί από μία πρώτη ματιά να χάνει το
κράτος, αλλά από την άλλη δεν κερδίζει από την εύρυθμη λειτουργία της
επιχείρησης και επομένως από τη μείωση της ανεργίας ή την εισροή από αυτήν την
εταιρεία περισσότερων χρημάτων στο ασφαλιστικό σύστημα; Αλλά όλα αυτά
σημαίνουν μία άλλη φιλοσοφία, μια άλλη αντίληψη κράτους – πολίτη, μια άλλη
φορολογική συνείδηση, επιλογές που όπως είπα αποτελούν ένα πρόγραμμα στη
συνείδηση του πολίτη και όχι στα προεκλογικά χαρτιά και μόνο. Αυτό εμείς
προετοιμάζουμε – και καλούμε τον ελληνικό λαό να συμμετάσχει στις διαδικασίες
αυτές των επομένων μηνών που θα καταλήξουν σε σημαντικές και δημοκρατικές
αποφάσεις για το μέλλον της χώρας. Εμείς θα είμαστε έτοιμοι.

ΓΙΑ THN ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

H κυβέρνηση υποβάθμισε και υπονόμευσε τον εθνικό διάλογο

ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ αποκέντρωσης της εκπαιδευτικής διαδικασίας για να δοθεί
μεγαλύτερη ευελιξία στο σύστημα και να εξυπηρετούνται καλύτερα οι ανάγκες της
κοινωνίας εστιάζει ο Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος τονίζει χαρακτηριστικά ότι
άλλες ανάγκες έχει ο μαθητής της ακριτικής Σύμης της Δωδεκανήσου και άλλες ο
μαθητής της Καισαριανής.

Ας πάρουμε κάτι πιο χειροπιαστό. Τι θα κάνατε εσείς διαφορετικό σ’ ένα
σχολείο με βάση αυτό το «σουηδικό μοντέλο» απ’ ό,τι ο κ. Καραμανλής; Τι
παραπάνω θα κέρδιζε ένας μαθητής από εσάς;

Χρειάζεται εθνική συνεννόηση. H N.Δ., παρά τις μεγάλες υποσχέσεις, έχει
υποβαθμίσει και υπονομεύσει τον εθνικό διάλογο.

Επί της ουσίας το σύστημα πρέπει να έχει αντανακλαστικά ώστε να υπηρετεί τον
πολίτη, την κοινωνία, την οικονομία, την περιφέρεια, τον νέο άνθρωπο. Σήμερα
είναι ένα εσωστρεφές, συγκεντρωτικό, και αναχρονιστικό σύστημα.

Είναι για τον νέο σαν τα «καταναγκαστικά έργα» που τον αποξενώνουν από τη χαρά
της γνώσης, της έρευνας, της κριτικής σκέψης και της δημιουργίας. Και ενώ ο
χαρακτήρας του Έλληνα τα έχει όλα αυτά τα προσόντα – τόσο απαραίτητα για τη
σημερινή κοινωνία της γνώσης -, το σύστημά μας τα καταπιέζει.

Το σπάσιμο αυτής της λογικής είναι η ριζική αποκέντρωση. Να κοπεί ο ομφάλιος
λώρος με την κρατική γραφειοκρατία, να απελευθερωθούν από τα δεσμά ενός
συγκεντρωτικού κράτους και να συμβληθούν με την κοινωνία: την Τοπική
Αυτοδιοίκηση, την περιφέρεια, τους γονείς, την τοπική εκπαιδευτική κοινότητα,
τους φοιτητές, τις παραγωγικές τάξεις, τα ερευνητικά κέντρα, κ.λπ.

Το εκπαιδευτικό σύστημα θα λογοδοτεί στον γονιό, στον φοιτητή, στην παραγωγή,
στις ανάγκες της αγοράς αλλά όχι μόνο – και στις ανάγκες της κοινωνίας τις
ευρύτερες. H μεγαλύτερη αποκέντρωση θα δώσει μεγαλύτερη ευελιξία. Αυτή θα
δώσει μεγαλύτερη ελευθερία επιλογών. Ο γονιός και ο νέος δεν θα αισθάνονται
ότι μπορεί να υπάρξει αδιέξοδο. Το κόστος για την οικογένεια θα πέσει
δραματικά. H ποιότητα θα ανέβει. Το κράτος θα αξιολογεί – δεν θα
διαχειρίζεται.

Άλλες ανάγκες έχει ο μαθητής της ακριτικής Σύμης της Δωδεκανήσου, άλλες της
Καισαριανής, που είναι ένας περιφερειακός δήμος της Αθήνας, και άλλες των
Ιωαννίνων. Αυτό που χρειάζεται είναι να δημιουργήσεις τις βάσεις για την
κριτική σκέψη του μαθητή να μαθαίνει, που είναι σήμερα, σε μια εποχή
καταιγιστικών αλλαγών, το πιο απαραίτητο εφόδιο για τις σπουδές του και στη
ζωή του».

Στα Πανεπιστήμια; Πού χωράει ο όποιος περιορισμός του κρατικού τομέα και τι
έχει πετύχει – όπως πιστεύετε – το «σουηδικό μοντέλο»;

Θα πρέπει να επιτρέπεται στην πανεπιστημιακή κοινότητα να έχει μεγαλύτερες
επιλογές και να μπορεί να διαμορφώνει πιο ελεύθερα το πανεπιστημιακό της
πρόγραμμα, να δημιουργεί η ίδια τα Τμήματα που χρειάζεται, να αποφασίζει
πόσους καθηγητές έχει ανάγκη. Αυτό απαιτεί πλήρη αναδιάρθρωση του τρόπου
χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων και TEI.

H δυνατότητα να κινηθεί κανείς από Τμήμα σε Τμήμα, από Σχολή σε Σχολή, από
Πανεπιστήμιο σε Πανεπιστήμιο, η δυνατότητα της διά βίου εκπαίδευσης γίνεται
στις μέρες μας πραγματικά καθοριστική. Μόνο έτσι θα μπορέσουν να συνδυαστούν
οι επιθυμίες για μόρφωση και γνώση με την ανάγκη για επαγγελματική
αποκατάσταση.