Δρόμοι

Το 1964…

… ένας κύλινδρος παπύρου βρέθηκε σε τάφο του 4ου π.X. αιώνα, στα παράλια της
Ρουμανίας, εκεί που τη βρέχει η Μαύρη Θάλασσα. Τον κρατούσε σφιχτά στο χέρι
του ο νεκρός, σαν να ήταν αυτό το μοναδικό πράγμα που ήθελε να πάρει μαζί του
στο μακρύ ταξίδι. Όμως, μόλις έπεσε πάνω του το φως που είχε στερηθεί είκοσι
τέσσερις αιώνες, ο πάπυρος έγινε στάχτη (το αναφέρει ο ιστορικός Νόρμαν
Ντέιβις στο βιβλίο του «Ευρώπη»).

Το 1991…

… σε μια ιστορία επιστημονικής φαντασίας του Τέρι Μπίσον, ακούμε μια
συνομιλία του ρομποτικού διοικητή μιας διαπλανητικής αποστολής με τον επίσης
ρομποτικό αρχηγό του. Του αναφέρει με κατάπληξη πως οι κάτοικοι της Γης είναι
«φτιαγμένοι από κρέας»: «Από κρέας;». «Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία γι’ αυτό».
«Είναι αδύνατον. Πώς μπορεί το κρέας να κατασκευάζει μηχανές; Μου ζητάς να
πιστέψω πως υπάρχει σκεπτόμενο κρέας». «Δεν ζητάω. Στο λέω. Αυτά τα πλάσματα
είναι το μόνο σκεπτόμενο είδος σε αυτόν τον τομέα και είναι φτιαγμένα από
κρέας». «Τι μου λες; Ίσως μονάχα ένα μέρος τους να είναι από κρέας». «Όχι, το
σκεφτήκαμε κι αυτό, όταν είδαμε πως τα κεφάλια τους είναι από κρέας. Όμως
είναι ολόκληροι από κρέας». «Και καθόλου εγκέφαλος;». «Ναι, υπάρχει εγκέφαλος.
Μονάχα που είναι κι αυτός φτιαγμένος από κρέας!». «Και τότε ποιος σκέφτεται;».
«Δεν καταλαβαίνεις, ε; Αυτός ο εγκέφαλος σκέφτεται. Το κρέας». «Σκεπτόμενο
κρέας! Μου ζητάς να πιστέψω σε σκεπτόμενο κρέας;». «Ναι, κρέας που σκέφτεται!
Κρέας που έχει συνείδηση! Κρέας που ονειρεύεται! Όλο το κόλπο είναι το κρέας.
Κατάλαβες τώρα;».

Την ώρα…

… που γράφονται αυτές οι γραμμές, το «σκεπτόμενο κρέας» αυτού του πλανήτη
σκύβει πάνω από αρχαίους παπύρους για να εξερευνήσει την terra incognita της
κλασικής γραμματείας με τη βοήθεια της τεχνολογίας των υπέρυθρων ακτίνων.
Εκατοντάδες αρχαιοελληνικές κωμωδίες, τραγωδίες και επικά ποιήματα των
μεγαλύτερων κλασικών συγγραφέων, όπως ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης και ο Ησίοδος,
θα διαβαστούν για πρώτη φορά ύστερα από 2.000 χρόνια. Οι πάπυροι της
Οξυρρύγχου είχαν ανακαλυφθεί το 1897 μέσα στις στάχτες ενός σκουπιδότοπου στην
κεντρική Αίγυπτο και φυλάσσονταν από τότε στα υπόγεια του Πανεπιστημίου της
Οξφόρδης, μαυρισμένοι και σκωροφαγωμένοι.

Για «δεύτερη…

… Αναγέννηση» μιλάει με ελπίδα ο ξένος Τύπος – σαν να είναι αυτό μια
ομολογία πως η «πρώτη Αναγέννηση» δεν στάθηκε αρκετή. Με την ανάγνωση των νέων
παπύρων, που τα κείμενά τους υπολογίζονται σε 5 εκατομμύρια λέξεις, ο πλούτος
από την αρχαία σοφία που ήδη διαθέτουμε θα αυξηθεί κατά 20%, λένε οι
επιστήμονες. Χωρίς αυτό να σημαίνει πως θα γίνουμε απαραιτήτως κατά 20%
σοφότεροι. Αν δεν έφτασαν 25 εκατομμύρια λέξεις για να γίνουμε σοφοί, άραγε τι
μπορούν να προσθέσουν άλλα 5 εκατομμύρια λέξεις; Αυτή η αναζήτηση μέσα στις
στάχτες φαίνεται να μην έχει τέλος.