Tαξιδευτές ναι, τουρίστες όχι

Ανοίγει ο καιρός, ας ανοιχτούμε κι εμείς λίγο μακρύτερα από τα αστικά
λαγούμια. Ένα από τα στοιχεία που με γοητεύει στο περιοδικό είναι πως η
προσέγγιση των θεμάτων και η αποτύπωσή τους απευθύνεται σε ταξιδευτές και όχι
σε τουρίστες. Μς άλλα λόγια μάς αποκαλύπτει την ψυχή των τόπων και όχι μόνο τη
φάτσα τους. Να σταθώ σε δύο από τα πολλά θέματα του «Γαιοράματος».

– Εξώφυλλο και βασικό θέμα (50 σελίδες) του τεύχους η Λευκάδα. Το γνωρίζω το
νησί. Αλλά ομολογώ πως αν ξαναπάω θα κρατώ στο χέρι το περιοδικό με το κείμενο
του Κύρου Κόκκα και τις φωτογραφίες του Ανδρέα Σμαραγδή. Τα ιστορικά στοιχεία
μπλέκονται ελκυστικά με την περιγραφή παλαιότερων και νεώτερων μνημείων και η
περιήγηση των μεσόγειων χωριών ακολουθεί αρμονικά τον περίπλου στα πανέμορφα
λιμανάκια και στις θαλασσινές μικρές αγκαλιές. Από την ορεινή Εγκλουβή στα
νότια θαλασσινά, τα Σύβοτα και τη Βασιλική. Από το Νυδρί στον Άγιο Νικήτα κι
από ‘κεί στο Πόρτο Κατσίκι στην ορεινή Εξάνθεια και στα νησιά της ανατολικής
πλευράς: Μεγανήσι, Σκορπιός, Μαδουρή… «Αυτή η εκδρομή δεν έχει τέλος».

– Το άλλο μεγάλο θέμα (45 σελίδες) του τεύχους, οι ελληνικοί υγρότοποι με
κείμενα του Γιώργου Χανδρινού και – καταπληκτικές – φωτογραφίες του Νίκου
Πέτρου. Ο συγγραφέας, που μελετάει επί 25 χρόνια αυτά τα ζωντανά εργαστήρια
της φύσης όπου συμβιώνουν από το φυτοπλαγκτόν έως τα ανώτερα θηλαστικά, μας
προσφέρει ένα πανόραμα των ελληνικών υδροτόπων και των κατοίκων του, με
ευαισθησία και γνώση. Και εκεί που σε ταξιδεύει με τους αγριόκυκνους, τους
αργυροπελεκάνους, τους νυχτοκόρακες και τις κοκκινόχηνες, νάτη η μαχαιριά:

«Έχει πλέον τεκμηριωθεί ότι σε όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα και μέχρι το
1974 η Ελλάδα έχασε, τουλάχιστον, το 61% των υγροτόπων της. Σε ορισμένες
μάλιστα περιοχές το ποσοστό αυτό είναι πολύ υψηλότερο, όπως για παράδειγμα στη
Θεσσαλία, που έχασε το 95% των υγροτόπων της ή στη Μακεδονία, όπου οι απώλειες
φθάνουν το 73 %».

Αν σε κάτι ομονόησαν οι μετεμφυλιακές κυβερνήσεις και η λαίλαπα της χούντας
ήταν ασφαλώς η καταστροφή του περιβάλλοντος.

Κρίση στην κοινωνία και στην τέχνη

Το «Τεχνοπαίγνιον» με τον υπότιτλο «H διαρκής ποίηση στην τέχνη» είναι
μια έκδοση του περιοδικού «Νέο επίπεδο», αμφότερα υπό την εποπτεία του Γιάννη
Δ. Στεφανάκι. Το 3ο τεύχος, το οποίο κυκλοφόρησε και είναι πάλι ένα διαμαντάκι
εκτυπωτικής τεχνικής, αφιερώνεται στο… αχανές θέμα «Κρίση της κοινωνίας και
κρίση της τέχνης». Το επισημαίνει και ο Σάββας Κονταράτος, αρχίζοντας το
δοκίμιό του H κρίση της τέχνης: Μια απόπειρα ιστορικοκριτικής προσέγγισης:
«Προσπαθώντας (…) να διατυπώσω κάποια άποψη πάνω στη θεματική του τεύχους
(…) ένιωθα να πατώ πάνω σε κινούμενη άμμο, καθώς η έννοια της “κρίσης” είναι
μάλλον απροσδιόριστη και ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις σχέσεις
τέχνης και κοινωνίας αρκετά ρευστός, ποικίλλοντας όχι μόνο διαχρονικά αλλά και
συγχρονικά». Αυτή η «κινούμενη άμμος» δίνει τη δυνατότητα σε πολλά γνωστά
πρόσωπα των Τεχνών, των Γραμμάτων και της Σκέψης ν’ απλώσουν τα γραφτά τους
άνευ όρων και ορίων. Απαισιόδοξος και απελπισμένος ο Στεφανάκις από την
«οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική κρίση στον μικρό μας πλανήτη», θα βρει
το κουράγιο να πει, αλλά και να προαναγγείλει το τέλος: «Εμείς όμως θα
εξακολουθήσουμε να ονειρευόμαστε, να πιστεύουμε στην ουτοπία, στην “έφοδο στον
ουρανό”, με ή δίχως το περιοδικό, αφού με το επόμενο αφιέρωμα στη σιωπή το
“Τεχνοπαίγνιον” θα αναστείλει την κυκλοφορία του».

ΜΙΝΩΙΚΟ ΑΝΑΚΤΟΡΟ: Εξώφυλλο και βασικό θέμα στο «Κρητικό Πανόραμα»
ένα «άγνωστο μινωικό ανάκτορο». Ας το έχουν υπ’ όψιν όσοι ταξιδέψουν στην
Κρήτη και γοητεύονται από τέτοιους περιπάτους. Σημειώνει η δρ Αθανασία Κάντα:
«Νότια της πόλης του Ρεθύμνου στους λόφους που οδηγούν στη νότια ακτή,
βρίσκεται η κοιλάδα του Αμαρίου, φυσική οδική αρτηρία που ενώνει τη βόρεια με
τη νότια ακτή της Κρήτης (…) Σε μικρό λόφο που ελέγχει τη φυσική δίοδο προς
Νότον, βρίσκεται μινωικό ανακτορικό κέντρο κοντά στο χωριό Μοναστηράκι,
ατενίζοντας τη δυτική πλαγιά του Ψηλορείτη, ο οποίος κυριαρχεί στο τοπίο. Έχει
αποκαλυφθεί σημαντικό τμήμα του αρχαιολογικού χώρου και ο επισκέπτης έχει την
ευκαιρία να ανακαλύψει μία από τις μεγαλύτερες αρχαίες θέσεις της Κρήτης, ένα
μυστικό καλά κρυμμένο, ώς τώρα, από τον μαζικό τουρισμό».

ΖΑΚΥΝΘΟΣ: H Πρωτοβουλία Πολιτών για τη Ζάκυνθο εκδίδει το μηνιαίο
«Ραπόρτο». Στο τελευταίο τεύχος, αφιέρωμα για το TEI Ζακύνθου με
απόψεις πολλών φοιτητών, της προϊσταμένης και ενός διοικητικού υπαλλήλου. Σε
άλλες σελίδες, αθησαύριστα ντοκουμέντα για τον Παύλο Καρρέρ και τη Φιλαρμονική
Τζουλάτη. Ανήσυχο, «ψαγμένο» περιοδικό.

ΓΕΡΑΚΙΝΑ: Στο νέο τεύχος του περιοδικού «Πολύγυρος», που εκδίδει
ο Λαογραφικός Όμιλος Πολυγύρου, υπάρχει έρευνα του Γιάννη Δ. Κανατά για την
καταγωγή του πασίγνωστου τραγουδιού «Γερακίνα». Εδώ και δεκαετίες δύο πόλεις
ερίζουν για την καταγωγή του: ο Πολύγυρος και η Νιγρίτα Σερρών. Και όπως λέει
ο ερευνητής, «μέχρι σήμερα το θέμα δεν θεωρείται λήξαν»…

ΑΚΡΟΠΟΛΗ. Τις πολύχρονες περιπέτειες για τα έργα αναστήλωσης του
Ασκληπιείου και το νέο πρόγραμμα αναστήλωσης του κοίλου στο Διονυσιακό Θέατρο
δημοσιεύει το «Ανθέμιον» που εκδίδεται από την Ένωση Φίλων Ακροπόλεως.
Υπάρχουν κάποιοι αρχαιολόγοι και τεχνίτες που διέσωσαν και διασώζουν την
πολύτιμη κληρονομιά χωρίς να περιμένουν – και πώς να γίνει σε τέτοιους
καιρούς! – την ευγνωμοσύνη του δήμου.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΓΑΙΟΡΑΜΑ»: Μιχαλακοπούλου 80, Αθήνα 115 28. Τηλ. 211-3658.950.

«ΤΕΧΝΟΠΑΙΓΝΙΟΝ»: Αλεξανδρουπόλεως 48, Αθήνα 115 27. Τηλ. 210-7750.168.

«ΑΝΘΕΜΙΟΝ»: Μακρυγιάννη 2-4, Αθήνα 117 42. Τηλ. 210-9240.011.

«ΚΡΗΤΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ»: Πανεπιστημίου 46, Αθήνα 106 78. Τηλ. 210-3300.090.

«ΡΑΠΟΡΤΟ»: Λεωνίδα Ζώη 34, Ζάκυνθος 291 00. Τηλ. 26950-24560.

«ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ»: Για το περιοδικό «Πολύγυρος», 631 00 Πολύγυρος. Τηλ. 23710-24976.