Kομμώσεις… κόντρα στη θλίψη του πολέμου

Στο πλαίσιο της διδασκαλίας της κομμωτικής τέχνης, που γίνεται στην «Ακαδημία ομορφιάς» στο κέντρο των ερειπίων της Καμπούλ, οι Αμερικανίδες κομμώτριες προτρέπουν τις Αφγανές να οδηγήσουν αυτοκίνητο και προτείνουν… spa κεφαλιού για να χαλαρώσουν. Από το ντοκιμαντέρ της Αμερικανίδας Λιζ Μέρμιν

Τι συμβαίνει όταν μια παρέα Αμερικανίδες κομμώτριες ταξιδεύει το 2001 στην
Καμπούλ του Αφγανιστάν προκειμένου να διδάξει στις Αφγανές την… κομμωτική
τέχνη; Σύμφωνα με τη διάρκειας 74 λεπτών ταινία της νεαρής Αμερικανίδας Λιζ
Μέρμιν, προκύπτουν συγκινητικά – συχνά και χιουμοριστικά – επεισόδια
σύγκρουσης, αλλά και συνύπαρξης πολιτισμών, ανθρώπων και… φεμινιστικής
οπτικής.

Σύμφωνα με τους εκατοντάδες Έλληνες αλλά και Ευρωπαίους, νεαρούς στην
πλειονότητά τους, θεατές της (προβάλλεται στο πλαίσιο του 7ου Φεστιβάλ
Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης) ήταν είτε «μια απλοϊκή αμερικανική προπαγάνδα υπό
την… μπούρκα της “εισβολής πολιτισμού” είτε “πολύ χαριτωμένη”».

H ταινία αρχίζει με μίνι οπτικό ιστορικό της χώρας του Αφγανιστάν (από το
1978, τη γέννηση του κινήματος των ανταρτών Μουτζαχεντίν, την εισβολή των
Σοβιετικών, την αποχώρησή τους το 1989, την κατάληψη της εξουσίας από τους
Ταλιμπάν το 1996, και τελικά την… εξόντωσή τους και την επάνοδο της
δημοκρατίας). Ουδεμία αναφορά, ούτε καν σε αποστροφή του λόγου ή της…
εικόνας, για την εισβολή των Αμερικανών…

«Δεν είμαι ειδική στις πολιτικές αναλύσεις. H αλήθεια είναι ότι αυτός ο λαός
έπεσε θύμα εκμετάλλευσης και από τους Ταλιμπάν και από τους Ρώσους εισβολείς
παλιότερα, αλλά και από τους Αμερικανούς…» απάντησε η νεαρή σκηνοθέτις Λιζ
Μέρμιν στις έντονες αντιδράσεις θεατών στην αίθουσα «Παύλος Ζάννας», μετά την
προβολή της ταινίας της…

H εισβολή – κατά την ταινία – είναι… πολιτιστική, διά της ομάδας των
κομμωτριών (ορισμένες από αυτές και φεμινίστριες αμερικανικού τύπου) που
διδάσκουν στις Αφγανές εν μέσω ερειπίων, ένοπλων Αμερικανών τοποτηρητών της
παγκόσμιας ειρήνης, απόλυτης λειψυδρίας, τρόμου, πείνας, πώς θα… βγάλουν τις
μπούρκες, θα κάνουν μακιγιάζ, περμανάντ, αλλά και ασκήσεις γιόγκα και πιλάτες
για την αντιμετώπιση του άγχους.

Το πρόγραμμα αποστολής των Αμερικανίδων κομμωτριών στην Καμπούλ – αλλά
και η καταγραφή του απίθανου αυτού ταξιδιού του… παραλόγου – χρηματοδοτήθηκε
από εταιρείες καλλυντικών των ΗΠΑ (Clairol, MAC, κ.ά.)… Ήταν απλώς
διαφημιστική καμπάνια εταιρειών καλλυντικών ή ταινία; «Το σκέφτηκα κι εγώ,
αλλά ως καμπάνια θα προέκυπτε μάλλον απρόσφορη. Το μηνιαίο εισόδημα μιας
αφγανικής οικογένειας δεν ξεπερνά σήμερα τα 500 δολάρια κι ένα απλό λιπ γκλος
στοιχίζει 15…».

«Αποτελεί σχεδόν τακτική των Αμερικανών να ταξιδεύουν σε διάφορα μέρη του
κόσμου χωρίς να γνωρίζουν τις κουλτούρες, τα ήθη, τις καταστάσεις που βιώνουν
αυτοί οι άνθρωποι», εξηγεί η νεαρή σκηνοθέτις. «Δεν συμφωνώ ούτε με την
πολιτική του Μπους ούτε με αυτή των εταιρειών, αλλά η εμπειρία που μου
προσφέρθηκε ήταν ανεπανάληπτη. Νομίζω το ίδιο συνέβη και στις Αφγανές
γυναίκες. Αυτό το τρίμηνο που διήρκεσε το πρόγραμμα διευρύνθηκαν οι ορίζοντες
και των δύο πλευρών…

Το πρόγραμμα «Ομορφιά χωρίς σύνορα» διακόπηκε μάλλον βίαια. H «Ακαδημία
ομορφιάς της Καμπούλ» έκλεισε. Οι Αμερικανίδες «εκπαιδεύτριες» συγκρούστηκαν
και αποχώρησαν.

«Ιταλός Μάικλ Μουρ» εναντίον Μπερλουσκόνι

«Πολίτης Μπερλουσκόνι». H ταινία κυκλοφορεί στην Ιταλία μόνο μέσω του Διαδικτύου και σε 20.000 αντίτυπα DVD – προσφορά του περιοδικού «Ιντερνασιονάλε» -,συζητείται όσο καμία, αλλά επίσημα… αγνοείται

«Πολίτης Μπερλουσκόνι». Το ντοκιμαντέρ που χρηματοδοτήθηκε από
αμερικανικά και ευρωπαϊκά κεφάλαια (είχε προϋπολογισμό 250.000 ευρώ),
ολοκληρώθηκε μόλις σ’ έναν χρόνο και ήδη προβλήθηκε στους τηλεοπτικούς
σταθμούς ολόκληρης της Ευρώπης, στην Αμερική, την Αυστραλία, αλλά όχι και στην
Ιταλία όπου «γεννήθηκε». Περιλαμβάνει εικόνες από δημόσιες εμφανίσεις του
Ιταλού πρωθυπουργού, τις εμπορικές δραστηριότητές του, το δικτατορικό καθεστώς
που επιβάλλει στην πλειονότητα των MME, τα οποία ανήκουν στην απόλυτη
ιδιοκτησία του, τις μεμονωμένες αντιδράσεις – αλλά και τις διώξεις και
ουσιαστικά την απόλυτη «φίμωση» των ανεξάρτητων δημοσιογράφων, την σχεδόν
αδιαφορία και τελικά συρρίκνωση των αντιπολιτευόμενων πολιτικών χώρων και των
μελών τους.

«Το μεγαλύτερο ιδεολογικό αλλά και θεσμικό πλέον πρόβλημα που επικρατεί σήμερα
στην Ιταλία – μεγαλύτερο και από την απολυταρχική παρουσία του Μπερλουσκόνι -,
είναι η αυτολογοκρισία στην οποία έχουν υποβληθεί οι εργαζόμενοι στα MME, αλλά
και τα ίδια τα αντιπολιτευόμενα κόμματα, τα μέλη τους και οι πολίτες. Οι
πάντες φοβούνται, είναι τρομοκρατημένοι, προτιμούν την αυτοφίμωση από τον
κίνδυνο απώλειας της δουλειάς τους από την κυβέρνηση-εργοδότη τους», δηλώνει ο
παραγωγός της «διωκόμενης» ταινίας Στέφανο Τεάλντι – ο «Ιταλός Μάικλ Μουρ»
κατά ορισμένους -, από τους συμμετάσχοντες στη χθεσινή ημερίδα σχετικά με τον
«σύγχρονο πολιτικό κινηματογράφο» που διοργανώθηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ
Ντοκιμαντέρ με την ευκαιρία της προβολής του «Πολίτη Μπερλουσκόνι».

«Πέρασαν πολλά χρόνια και μπήκε πολύ νερό στο κρασί των συνειδήσεων –
δημιουργών και θεατών – από τις δεκαετίες του ’40, του ’50 και του ’60, όταν ο
ιταλικός κινηματογράφος και ο νεορρεαλισμός των σκηνοθετών “γεννούσε” τις
απόλυτα πολιτικές ταινίες. Έκτοτε δημιουργήθηκε μια “μαύρη τρύπα” στην
κουλτούρα της Ιταλίας, αλλά και της Ευρώπης γενικότερα, στην οποία το πολιτικό
σινεμά “δεν χωρά”, η ιδεολογία “παράγεται” και ελέγχεται απόλυτα από την
τηλεόραση», διαπιστώνει ο Ιταλός παραγωγός.

INFO

7o Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, έως 10 Απριλίου.