TPITH AΠOΨH Πρωτόγονος αντιευρωπαϊσμός

Όλες οι απίθανες εξελίξεις που διαδραματίζονται στη χώρα μας για την
«υπεράσπιση του Συντάγματος» δικαιώνουν πανηγυρικά τον γκουρού της
μεταμοντέρνας πολιτικής σκέψης Ζαν Μπροντιγιάρ. Γιατί; Γιατί κάποιοι
εκπέμπουν εικονικά μηνύματα στην ελληνική κοινωνία, τα οποία εκκολάπτουν έναν
εθνικιστικό αντιευρωπαϊσμό, ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με τον γνήσιο
αριστερό προβληματισμό για την αυταρχική πορεία του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι.

Όμως τι υπερασπίζονται ειλικρινά εκείνοι που βγαίνουν με τη σημαία ενός
αποπροσανατολιστικού «συνταγματικού πατριωτισμού»; Κατ’ αρχήν υπερασπίζονται
έναν ολέθριο εκτελεστικό νόμο του Συντάγματος, ο οποίος αν ετίθετο σε εφαρμογή
θα «κτυπούσε» μόνο έναν επιχειρηματία.

Όμως ο νόμος αυτός αφήνει ύποπτα έξω από το πεδίο της εφαρμογής του όλους
εκείνους τους ανθρώπους που έχουν μια κυρίαρχη θέση στον ιδιωτικό τομέα της
οικονομίας. Αυτοί θα μπορούσαν ακώλυτα να σωρεύουν απεριόριστη «μιντιακή
εξουσία». Ούτε καν τον Μπερλουσκόνι θα «πείραζε» αυτός ο νόμος, όταν ήταν
ιδιώτης κατασκευαστής («Economist», 26/4/2004). Ειλικρινά, είναι
δυνατόν να πιστεύουν μερικοί σοβαρά ότι με αυτόν τον τρόπο εκπροσωπούν στις
Βρυξέλλες τον εθνικό αγώνα κατά της διαπλοκής;

Επιπλέον, οι θιασώτες αυτής της περίεργης αντιευρωπαϊκής ιδεολογίας
εκκολάπτουν ακατανόητα και μια ανεπεξέργαστη αντίθεση ανάμεσα στο Κοινοτικό
και το Ελληνικό Δίκαιο. Βεβαίως, θα πρέπει να ομολογήσουμε απερίφραστα ότι το
άρθρο 14 παρ. 9 του Συντάγματος έπρεπε να είχε μορφοποιηθεί εντελώς
διαφορετικά (και σε αυτό το επίπεδο έχουν σημαντική ευθύνη οι πρωταγωνιστές
της συνταγματικής αναθεώρησης του 2001).

Δηλαδή, η παραπάνω συνταγματική πρόβλεψη θα έπρεπε να εκφράζει απλώς τη γενική
πολιτική φιλοσοφία της αποφυγής τής συγκέντρωσης της «μιντιακής» εξουσίας σε
λίγους μεγιστάνες του πλούτου (ώστε να αποφεύγεται η αθέμιτη επιρροή της
κοινής γνώμης).

Από τη στιγμή όμως που επελέγη συμβιβαστικά (από τις πολιτικές δυνάμεις) να
καταστρωθεί το άρθρο τούτο με επιλεκτική – και ακατανόητη – αναφορά στα
δημόσια έργα, ήταν επόμενο να τεθεί το ζήτημα της εφαρμογής του Κοινοτικού
Δικαίου, αφού έτσι έμπαινε αναντίρρητα το πρόβλημα της ενεργοποίησης των
ομοιόμορφων κανόνων επιχειρηματικής δράσης σε όλον τον ευρωπαϊκό χώρο
(Π. Στάγκος, H δικαστική προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων
στην κοινοτική έννομη τάξη).

Όμως από εδώ και πέρα το κρίσιμο ιδεολογικό ερώτημα είναι το εξής: γιατί η
κυβέρνηση του K. Καραμανλή προκαλεί μια αδικαιολόγητη μετωπική πόλωση με την
Κοινότητα για μια συνταγματική διάταξη που ούτως ή άλλως έχει προβλήματα (αλλά
και για έναν εκτελεστικό νόμο, που απλώς αναδιαρθρώνει το επιχειρηματικό τοπίο
στην Ελλάδα);

Βεβαίως, υφίστανται πολλοί άλλοι ιδεολογικοί λόγοι ένεκα των οποίων πρέπει να
ανησυχεί κανείς για το μέλλον αυτής της ηπείρου, αν έχει ως προοπτική μια «πιο
πολιτικοποιημένη και κοινωνική» Ευρώπη. Και αυτή είναι η δυστυχία για τη χώρα
μας, αφού με τις αφελείς συζητήσεις που κάνουμε για τον βασικό μέτοχο, δεν
ανιχνεύουμε τις πραγματικές πολιτικές αντιθέσεις που κυοφορούνται σε αυτό το
πεδίο.

Έτσι, όλοι ασχολούνται σήμερα με την άγρια νεοφιλελεύθερη ιδεολογία που
προσπάθησε να περάσει η οδηγία Μπόλκεσταϊν («Bolkestein directive»), η
οποία αν γινόταν δεκτή θα επέτρεπε στους Λιθουανούς εργάτες να εργάζονται λ.
χ. στο Παρίσι με τους εξευτελιστικούς μισθούς της πατρίδας τους
(«Economist», 10/3/2004).

Αυτό, βέβαια, θα δημιουργούσε κοινωνική αναταραχή στη Γαλλία, αφού θα παρέσυρε
μακροπρόθεσμα όλους τους μισθούς προς τα κάτω. Όμως εμείς δεν συζητούμε γι’
αυτές τις χοντρές ιδεολογικές αντιθέσεις που διογκώνουν τις αρνητικές
τοποθετήσεις απέναντι στο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, αφού η κυβέρνηση σηκώνει απλώς
τη σημαία ενός τυχάρπαστου «συνταγματικού πατριωτισμού».

Ποιο είναι το συμπέρασμα από όλα αυτά; H ιστορία με τον βασικό μέτοχο πρέπει
να λήξει γρήγορα, γιατί ενισχύει έναν αδιέξοδο αντιευρωπαϊσμό. Και αυτό είναι
σημαντικό, γιατί κανείς δεν ξέρει πού θα πάει η Ευρώπη.

Μπορεί μάλιστα να έχει δίκιο ο γνωστός μαρξιστής Ετιέν Μπαλιμπάρ, που
λέει χαρακτηριστικά ότι «η (καθημερινή) δράση της Ευρώπης θα είναι εκείνη που
θα δημιουργεί τη δύναμή της». Ας μην ανατρέπουμε, λοιπόν, αυτήν την πορεία με
σαθρά ιδεολογήματα!

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ.