Πρόσωπα Ο νομοθέτης των τσιπ

Πριν από 40 χρόνια, ο «νόμος του Μουρ» για τα ηλεκτρονικά κυκλώματα έμοιαζε
με επιστημονική φαντασία. Στην πραγματικότητα όμως, προέβλεπε το μέλλον – και
συνεχίζει μάλιστα να ισχύει.

Γκόρντον Μουρ. «Ένιωθα τέτοια αμηχανία για την έκφραση “νόμος του Μουρ”, που δεν μπορούσα ούτε να την προφέρω»

Πλησιάζει η 40ή επέτειος από τη δημοσίευση – τον Απρίλιο του 1965, στο
περιοδικό «Electronics» – του τετρασέλιδου άρθρου τού Γκόρντον Μουρ, τότε
διευθυντή έρευνας και ανάπτυξης στην Fairchild Semiconductors. Ο Αμερικανός
μηχανικός ανέφερε εκεί πως στο εργαστήριό του δημιούργησε ένα ηλεκτρονικό
κύκλωμα, προσαρμόζοντας 50 τρανζίστορ και αντιστάτες στην επιφάνεια ενός τσιπ
από πυρίτιο. Έως το 1975, έγραφε, θα είναι δυνατόν να στριμωχτούν σ’ ένα τσιπ
65.000 τέτοια εξαρτήματα, δημιουργώντας πολύ περίπλοκα, ολοκληρωμένα
κυκλώματα. Το ολοκληρωμένο κύκλωμα είχε επινοηθεί πριν από μόλις έξι χρόνια
και όλα αυτά ακούγονταν – τότε – σαν σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Αλλά η
κεντρική πρόβλεψη του άρθρου, ότι ο αριθμός των εξαρτημάτων ενός τσιπ θα
διπλασιαζόταν ανά έτος, απεδείχθη ακριβής. Σήμερα, ο ρυθμός βρίσκεται μάλλον
στους 18 μήνες. Και ο «νόμος του Μουρ», όπως τον απεκάλεσε στις αρχές της
δεκαετίας του ’70 ο Κάρβερ Μηντ, καθηγητής του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της
Καλιφόρνιας («ένιωθα τέτοια αμηχανία για την έκφραση αυτήν, που για 20 χρόνια
δεν μπορούσα ούτε να την προφέρω», λέει ο ίδιος ο Μουρ), εξακολουθεί να
ισχύει. Τα πιο εξελιγμένα ολοκληρωμένα κυκλώματα περιλαμβάνουν πλέον 1,7 δισ.
τρανζίστορ.

Οι συνέπειες ήταν τεράστιες. Όχι μόνον για τον Μουρ, ο οποίος έγινε συνιδρυτής
της Intel και έβγαλε δισεκατομμύρια από την τεχνολογία – της οποίας υπήρξε
πρωτοπόρος – αλλά και για την κοινωνία. Οι προσωπικοί υπολογιστές, τα κινητά
τηλέφωνα, η έρευνα του γονιδιώματος· τίποτε απ’ αυτά δεν θα ήταν δυνατόν, εάν
τα κυκλώματα εξακολουθούσαν να κατασκευάζονται με τον παλαιό τρόπο. H
παραγωγικότητα της εργασίας αυξήθηκε, το ίδιο και η οικονομική ανάπτυξη. Τώρα,
για το μέλλον του «νόμου του Μουρ» δεν συζητούν μόνον μηχανικοί, αλλά και
οικονομολόγοι και πολιτικοί.

Εβδομήντα έξι χρόνων σήμερα, ο Μουρ είναι δισεκατομμυριούχος και μοιράζει τον
χρόνο του ανάμεσα στη Σίλικον Βάλεϊ της Καλιφόρνιας και τη Χαβάη. «Δεν
περίμενα ότι θα ήταν ιδιαίτερα ακριβής», λέει για τον νόμο που φέρει το όνομά
του. Ο διευθυντής ωστόσο τής Intel, Κρεγκ Μπάρετ, είναι μεταξύ αυτών που
πιστεύουν πως θα συνεχίσει να ισχύει για πολλά ακόμη χρόνια. Άλλοι είναι πιο
επιφυλακτικοί. Ο ίδιος ο Μουρ δηλώνει αδυναμία να προβλέψει τι θα φέρουν τα
επόμενα 40 χρόνια. «Ουδέποτε μπόρεσα να κοιτάξω πιό πέρα από δύο ή τρεις
γενιές των τσιπ, χωρίς να δω κάτι που να μου φανεί θεμελιώδες εμπόδιο», λέει
στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Αλλά «ακόμη κι αν ο “νόμος του Μουρ” έπαυε να ισχύει
αύριο», τονίζει ο καθηγητής Οικονομικών του ΜΙΤ Έρικ Μπρίντζολφσον, «θα
υπάρξουν ακόμη πέντε με δέκα χρόνια βελτίωσης της παραγωγικότητας, με όσα
έχουμε ήδη».