H Kοιλάδα του Θανάτου γέμισε ζωή

H Κοιλάδα του Θανάτου έχει μεταμορφωθεί σε κάτι μαγικό: ένα απέραντο
πράσινο χαλί από χρώματα, αρώματα και ζωή. Ναι, η Κοιλάδα του Θανάτου, ένα από
τα πιο θερμά σημεία του πλανήτη, έχει αναστηθεί, έχει ντυθεί με τα χρώματα της
άνοιξης και μας προσκαλεί παρά το ζοφερό όνομά της.

Λουλούδια στην άμμο και τα βράχια. Οι ειδικοί μιλούν σήμερα για φαινόμενο μοναδικό, για θαύμα της φύσης και χαρακτηρίζουν τη φετινή άνοιξη «την καλύτερη που έχει ζήσει η κοιλάδα εδώ και μισό αιώνα»

Ένα μικρό θαύμα, από αυτά που ίσως μόνο η φύση μπορεί να καταφέρει,
συντελείται από το περυσινό καλοκαίρι σε αυτήν την κοιλάδα. Ένα όνομα πόλος
έλξης επί δεκαετίες των πιο γενναίων, των πιο ατρόμητων περιηγητών του
πλανήτη. Φορτωμένοι τον πιο βαρύ εξοπλισμό τους, με τεράστια τζιπ και
πανίσχυρα κλιματιστικά, έσπευδαν αυτοί οι περιηγητές σαν μαγεμένοι στο πιο
θερμό σημείο της Βόρειας Αμερικής (έμεινε στην ιστορία για τους 56,7 βαθμούς
Κελσίου το καλοκαίρι του 1913) και από τα θερμότερα του πλανήτη. H Κοιλάδα του
Θανάτου βρίσκεται στην Καλιφόρνια των Ηνωμένων Πολιτειών, στην πιο
απομακρυσμένη γωνιά της ερήμου Μοχάβε, 86 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της
θάλασσας, στο χαμηλότερο σημείο του δυτικού ημισφαιρίου.

Είναι μια από τις περιοχές του κόσμου όπου η βροχή ανήκει στα… υπό εξαφάνιση
καιρικά φαινόμενα. Μερικές χρονιές δεν βρέχει καθόλου, και όταν βρέχει, το
ύψος της βροχής κατά μέσο όρο φθάνει το πολύ τα 5 εκατοστά νερό. Φέτος όμως οι
ουρανοί άνοιξαν πάνω από την κοιλάδα και ξέχασαν να κλείσουν. Ήταν η πιο υγρή
περίοδος που γνώρισε η περιοχή από το 1911, όταν άρχισαν να κρατούνται αρχεία.
Έβρεχε σχεδόν κάθε μήνα, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν ρήγματα στους δρόμους
και να προκληθούν μεγάλες καταστροφές σε κτίρια ­ 15 εκατοστά νερό ήταν αυτά!
Έτσι η Κοιλάδα του Θανάτου ξεδίψασε για τα καλά. Ξεδίψασε κι ανάσανε.

Όαση. Και τώρα που ο ήλιος πρόβαλε και πάλι, το άνυδρο, ξηρό τοπίο
μεταβλήθηκε σε μια όαση ζωής. Χρυσαφιά, μοβ, μπλε, πράσινα, κόκκινα και άσπρα,
λουλούδια σε κάθε πιθανή απόχρωση, σαν να βγήκαν από παλέτα ζωγράφου,
προβάλλουν πάνω σε ένα πράσινο χαλί, ανάμεσα στις πέτρες και στις πλαγιές.
Ανοιξιάτικα αγριολούλουδα έρχονται να προστεθούν στα 1.042 είδη φυτών ­ εκ των
οποίων τα 23 είναι ενδημικά ­ που απαντώνται στην Κοιλάδα του Θανάτου, παρά
τις αντίξοες ξηρές συνθήκες. Οι ειδικοί μιλούν σήμερα για φαινόμενο μοναδικό,
για θαύμα της φύσης και χαρακτηρίζουν τη φετινή άνοιξη «την καλύτερη που έχει
ζήσει η κοιλάδα εδώ και μισό αιώνα». Τέτοια φυσική έκρηξη της φύσης
συγκρίνεται μόνο με την Κοιλάδα Σάγκρι Λα, λένε επισκέπτες, αναφερόμενοι στη
μυθική κοιλάδα με την πυκνή τροπική βλάστηση, κρυμμένη βαθιά στα όρη του
Θιβέτ.

H προηγούμενη «έκθεση λουλουδιών» που είχε διοργανωθεί από τη φύση ή,
καλύτερα, από την έλευση του φαινομένου Ελ Νίνιο (το οποίο συνέβαλε στη
μεταβολή των καιρικών συνθηκών σε πολλές περιοχές του πλανήτη), ήταν τον
χειμώνα 1997-1998. Αυτή τη φορά όμως είναι ακόμη καλύτερα. Τα λουλούδια είναι
περισσότερα και πιστεύεται ότι αυτό οφείλεται στη συχνότητα των βροχοπτώσεων,
αλλά και στην ποσότητα του νερού.

Λουλούδια. Ένα εκθαμβωτικά όμορφο φυτό, που ευδοκιμεί στην έρημο,
ονομάζεται «λουλούδι φανάρι»: πέντε χοανοειδή πορφυρά άνθη, με βούλες κόκκινου
χρώματος στη βάση τους, τέλεια σχηματισμένα και εναρμονισμένα με τα πράσινα ή
κόκκινα φύλλα του, λικνίζονται με το παραμικρό φύσημα, με μια γλυκιά,
κοκκινωπή απόχρωση. Όταν μάλιστα το φως διαπερνά τα εύθραυστα πέταλα των
λουλουδιών, το φυτό μοιάζει με λαμπερό φαναράκι.

«Έκρηξη» στον αριθμό των ζώων

H μεταβολή των καιρικών συνθηκών στην Κοιλάδα του Θανάτου επέδρασε έντονα και
στο ζωικό βασίλειο. H αφθονία των λουλουδιών και των σπόρων προκάλεσε έκρηξη
και στον αριθμό των εντόμων, των σαυρών αλλά και των μικρών τρωκτικών. Έτσι
αλυσιδωτά αυξήθηκε η διαθέσιμη τροφή για τα μεγαλύτερα αρπακτικά, για
παράδειγμα τις αλεπούδες και τα κογιότ. Ωστόσο, τα ζώα αυτά κυκλοφορούν σχεδόν
αόρατα κατά τη διάρκεια της ημέρας, αφήνοντας το μεγαλύτερο αρπακτικό όλων,
τον άνθρωπο, να δρα ανενόχλητο. Πράγματι, από τη στιγμή που έγινε γνωστό ότι η
κοιλάδα πλημμυρίζει από ζωή, πολλοί έτρεξαν να κλείσουν πρώτοι εισιτήριο για
την Καλιφόρνια. «Δεν θα το ξαναδούμε αυτό, γι’ αυτό και τρέξαμε μόλις
πληροφορηθήκαμε τι συμβαίνει» λέει ο Κιτ Χάουαρντ, σύμβουλος φαρμακευτικής
εταιρείας από το Μίσιγκαν.

Οι πρώτοι λευκοί άποικοι εγκαταστάθηκαν στην κοιλάδα τον χειμώνα του 1849,
όταν οι χρυσοθήρες ήλπιζαν ότι θα μπορούσαν να κόψουν δρόμο μέσα από αυτήν την
περιοχή και να φτάσουν συντομότερα στις φλέβες του πολύτιμου μεταλλεύματος στα
όρη της Σιέρα Νεβάδα. Παγιδεύτηκαν όμως εκεί έναν μήνα. «Αντίο Κοιλάδα του
Θανάτου», έγραψε ένας από αυτούς στο ημερολόγιό του καθώς έφευγε. Αυτό το
όνομα την ακολουθεί από τότε.

Επιμέλεια: Ρένα Δημητρίου