Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

H πρώτη και η τελευταία φορά που είδα ποδόσφαιρο από την κερκίδα στην Ελλάδα
ήταν τον Οκτώβριο του 1999. Έπαιζαν η Εθνική της Ελλάδας με την Εθνική της
Αλβανίας. Το ματς ήταν αδιάφορο, αφού και οι δύο ομάδες βρίσκονταν ήδη έξω από
την κούρσα για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα. Τότε, κάποιοι φίλοι μου και εγώ,
σκεφτήκαμε να πάμε στο γήπεδο και να οργανώσουμε ένα μικρό «χάπενινγκ».
Αγοράσαμε, λοιπόν, καμιά διακοσαριά μπαλόνια, κόκκινα και μπλε – για να
συμβολίζουν τη συνύπαρξη – ώστε να τα μοιράσουμε στους Αλβανούς μετανάστες.
«Επιπλέον, ας φανούμε κι εμείς οι Αλβανοί για μια φορά Ολλανδοί, να πάρει ο
διάβολος!», είπαμε. Στο γήπεδο οι θεατές ήταν λιγοστοί. Οι Έλληνες φίλαθλοι
λιγότεροι από τους Αλβανούς. H κύρια ομάδα των Αλβανών φιλάθλων, απέναντι στην
εξέδρα, δεν ξεπερνούσε τους 600. Έκαναν μεγάλο θόρυβο, όπως γίνεται συνήθως
στα γήπεδα, και περίμεναν με ανυπομονησία τις δύο ομάδες να βγουν στον
αγωνιστικό χώρο. Εμείς, οι «ρομαντικοί», φουσκώναμε τα μπαλόνια και τους τα
μοιράζαμε. Εκείνοι τα έπαιρναν χαμογελώντας και ύστερα από δύο δευτερόλεπτα τα
έσκαγαν για να πολλαπλασιάσουν τον θόρυβο… Βλέποντας πως δεν γινόταν τίποτα
τα παρατήσαμε, αφού συμφωνήσαμε πως ίσως είναι κάπως νωρίς για εμάς τους
Αλβανούς να γίνουμε Ολλανδοί… Δεν μας έμενε παρά να απολαύσουμε τον αγώνα.
Ούτε αυτό δεν ήταν γραφτό να γίνει.

Μόλις τελείωσε το πρώτο μέρος, μια μικρή ομάδα Αλβανών και Ελλήνων φιλάθλων –
τους οποίους χώριζε ένας άδειος ενδιάμεσος χώρος – άρχισαν να ανταλλάσσουν
υβριστικές χειρονομίες. Ξαφνικά, στην «ελληνική πλευρά» εμφανίστηκε μια
αλβανική σημαία, η οποία πήρε αμέσως φωτιά. Δεν πέρασε ούτε ένα λεπτό και στην
«αλβανική πλευρά» εμφανίστηκε μια ελληνική σημαία, η οποία πήρε κι εκείνη
φωτιά… Τα αίματα άναψαν. Τα MAT έτρεξαν για να χωρίσουν τις «εμπόλεμες
παρατάξεις». Επειδή πάσχω από αστυνομοφοβία – είναι μεταδοτικό – τα πόδια μου
άρχισαν να τρέμουν. Μερικοί από τους Αλβανούς φιλάθλους προσπάθησαν να
παρέμβουν στους Αλβανούς «σημαιομάχους». Κινδύνεψαν να έρθουν στα χέρια. Οι
δύο πλευρές των χουλιγκανο-πατριωτών όμως συνέχιζαν τις χειρονομίες: η αγάπη
για το έθνος και το μίσος για τον «εθνικό αντίπαλο» συνοδευόταν κάθε φορά από
την ψηλάφηση των γενετικών τους οργάνων… Ο αγώνας τελείωσε και γύρισα στο
σπίτι αηδιασμένος. Ορκίστηκα πως δεν θα πατήσω το πόδι μου ξανά σε γήπεδο.
(Έχω παραβεί τον όρκο μόνο όταν είδα την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων). Άνοιξα
την TV. Έπεσα στον κύριο τίτλο: «Οι Αλβανοί έκαψαν την ελληνική σημαία!». H
αφήγηση του συμβάντος θύμιζε πολεμικό ρεπορτάζ: σαν όλοι οι Αλβανοί μετανάστες
στην Ελλάδα, μέσα ή έξω από το γήπεδο, να είχαν κάψει την ελληνική σημαία. Στα
τηλεοπτικά παράθυρα παρήλασαν «αγανακτισμένοι πολίτες», εκφράζοντας το
«δικαιολογημένο τους μίσος» για τους «Αλβανούς λαθρομετανάστες»… Το άλλο
κομμάτι της ιστορίας, το κάψιμο της αλβανικής σημαίας, η TV το είχε θάψει.
Ούτε μία υπόνοια. Τίποτα. Οι κάμερες ήταν μονόφθαλμες: σαν τον Κύκλωπα. Την
άλλη μέρα μου τηλεφώνησε ένας γνωστός μου φωτογράφος. Μου είπε πως είχε
καταγράψει όλο το συμβάν. Τότε δεν είχα πολλές γνωριμίες στον δημοσιογραφικό
χώρο. Τηλεφώνησα όμως σε όσους γνώριζα, προσφέροντάς τους τις φωτογραφίες με
τα αληθινά γεγονότα. Δεν δημοσιεύθηκαν πουθενά.

Όσο για την TV, ούτε συζήτηση. Τελικά, οι φωτογραφίες δημοσιεύθηκαν ύστερα από
μερικές εβδομάδες σε ρεπορτάζ τού «Ιού της Κυριακής». Το σχήμα «εκείνοι»
εναντίον «εμάς» είχε, όμως, ήδη πωληθεί: όπως πωλούνται τα εισιτήρια για να
δει κανείς ένα ντέρμπι. Από τότε, το ματς μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας
κινδυνεύει κάθε φορά να εξελιχθεί σε show μισαλλοδοξίας και «εκδίκησης». Οι
Αλβανοί πολιτικοί και τα αλβανικά μίντια συνέβαλαν τα μέγιστα σε αυτό. Αλλά
γι’ αυτό – και για άλλα – θα συνεχίσουμε την άλλη Τρίτη.