ANOIXTO MBA Tα διακριτικά ενός ηγέτη

Το θέμα της ηγεσίας ανέκαθεν αποτελούσε ανεξάντλητη πηγή ενδιαφέροντος για
τους ανθρώπους και πολλοί ασχολήθηκαν με αυτό: από τον Κινέζο Lao Tze και τον
«δικό μας», αρχαίο Πλούταρχο, μέχρι τους σημερινούς καθηγητές MBA. Το παράδοξο
είναι ότι, ενώ όλοι μπορούμε να αναγνωρίσουμε έναν ηγέτη όταν τον
συναντήσουμε, είναι πολύ δύσκολο να περιγράψουμε τα χαρακτηριστικά τής
ηγεσίας, ως σχέσης ανάμεσα σε άτομα και ομάδες. Δεν είναι λίγα τα στερεότυπα
για τα χαρακτηριστικά ενός ηγέτη, αλλά άλλες τόσες είναι και οι εξαιρέσεις.
Και πώς θα μπορούσε, άλλωστε, να είναι αλλιώς; Ποιο περιγραφικό μοντέλο θα
μπορούσε να περιλάβει τόσο τη μητέρα Τερέζα όσο και τον Μέγα Αλέξανδρο;

TI KANEI ΕΝΑΣ ΗΓΕΤΗΣ

Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να φθάσουμε στην «καρδιά» του θέματος, διά της
τεθλασμένης, απαντώντας στο ερώτημα, όχι «τι είναι», αλλά «τι κάνουν» οι
ηγέτες σήμερα. Σύμφωνα με τους Kouzes και Posner, ένας ηγέτης:

* Αμφισβητεί τα καθιερωμένα. Ψάχνει για ευκαιρίες, παίρνει ρίσκα,
προκαλεί τους άλλους να ξεπεράσουν τα όριά τους.

* Εμπνέει τους άλλους να ενστερνισθούν το όραμά του για ένα
επιθυμητό μέλλον και επιτυγχάνει τη συστράτευσή τους.

* Βοηθά τους άλλους να αναπτύξουν δικές τους πρωτοβουλίες,
αναπτύσσοντας σχέσεις συνεργασίας μαζί τους.

* Αποτελεί παράδειγμα, μοντέλο αν προτιμάτε, ηγετικής
συμπεριφοράς, έτσι ώστε να αναπτυχθούν και άλλοι ηγέτες.

* Εγκαρδιώνει τους άλλους, δίνοντάς τους κουράγιο στις δύσκολες
στιγμές, αναγνωρίζοντας τη συμβολή τους και γιορτάζοντας μαζί τους τις
επιτυχίες.

ΠΡΕΠΕΙ NA «ΠΕΙΣΕΙ»

Γιατί, όμως, αυτή η έμφαση στους «άλλους», όταν μιλάμε για τον ηγέτη;
Μα, διότι κάποιος που κάνει όλα τα παραπάνω χωρίς να πείσει κάποιους να τον
ακολουθήσουν, δεν λέγεται ηγέτης στην καθομιλουμένη αλλά… γραφικός. Ηγέτης
λοιπόν είναι – σε τελευταία ανάλυση – κάποιος που έχει πείσει τους άλλους ότι
είναι ηγέτης.

Ενώ λοιπόν τα στελέχη ζητούν προνοητικούς ηγέτες, οι οποίοι θα τους
εμπνεύσουν, βασισμένοι στη στρατηγική τους σκέψη – κι ας μην είναι ιδιαίτερα
δίκαιοι και ειλικρινείς -, αυτό που τελικά τους προσφέρεται είναι φιλόδοξοι
«παντογνώστες», οι οποίοι τους στηρίζουν μεν, αλλά ούτε καν οι ίδιοι δεν έχουν
ιδιαίτερο κουράγιο. Μήπως αυτή η εικόνα σάς θυμίζει κάποιον προϊστάμενό σας;
Και, αλήθεια, πόσο διαφορετική είναι η εικόνα που «εισπράττουν» οι δικοί σας
υφιστάμενοι;

ME ΟΡΟΥΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

Όπως θα έχει ήδη αντιληφθεί ο προσεκτικός αναγνώστης, από πολύ νωρίς
εγκαταλείψαμε την προσπάθεια να εντοπίσουμε τον εν δυνάμει ηγέτη μέσα από
συγκεκριμένα, προσωπικά χαρακτηριστικά και ορίσαμε την ηγετική σχέση με όρους
συμπεριφοράς. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο καθένας μπορεί να αποκτήσει
ηγετικές δεξιότητες, αναπτύσσοντας τις έμφυτες ικανότητές του. Το ζήτημα,
όμως, της ανάπτυξης ηγετικών στελεχών είναι εξαιρετικά «καυτό», για να το
αφήσει στην τύχη του μια σύγχρονη επιχείρηση.

Μπαίνει, λοιπόν, το ερώτημα της παρέμβασης και του πλέον ενδεδειγμένου τρόπου
διδασκαλίας. Τα στελέχη του CMI μάς αποκαλύπτουν τις προτιμήσεις τους: Το 29%
από αυτά προτιμούν την εκπαίδευση μέσα από διατμηματικές ομάδες, το 38% ζητούν
επίσημους μέντορες στον χώρο εργασίας, ενώ το 20% εναποθέτουν τις ελπίδες τους
σε ένα MBA. Βλέπουμε, λοιπόν, ότι η πλειονότητα των εργαζομένων μάνατζερ
προτιμά την ένταξη της εκπαίδευσης σε θέματα ηγεσίας, μέσα στις ίδιες τις
οργανωτικές δομές της επιχείρησης.

ΑΛΛΑΓΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ

H γνώμη μας είναι ότι οι παραπάνω προτιμήσεις αντανακλούν την πρακτική σοφία
των έμπειρων στελεχών. Ήρθε, ίσως, η ώρα να τροποποιήσουμε, για άλλη μία φορά,
το μοντέλο που έχουμε στο μυαλό μας και να αντιμετωπίσουμε την ηγεσία ως
ιδιότητα της επιτυχημένης επιχείρησης και όχι του μεμονωμένου ατόμου. Με τη
νέα αυτή λογική, αν δούμε την επιχείρηση ως σχολή, ο στόχος της δεν θα είναι
να βγάζει καλούς ζωγράφους αλλά καλούς πίνακες. Αντιστοίχως, ο ρόλος των
ανεξάρτητων εκπαιδευτικών οργανισμών δεν θα είναι να εκπαιδεύουν ηγέτες
αλλά… ηγεμονικές επιχειρήσεις.

Tips

Είναι…

…πολύ δύσκολο να περιγραφούν τα χαρακτηριστικά ενός ηγέτη. Διότι, ποιο
περιγραφικό μοντέλο θα μπορούσε να περιλάβει τόσο τη μητέρα Τερέζα όσο και τον
Μέγα Αλέξανδρο;