Δρόμοι

Όλοι…

… για μια καρέκλα τρέχουμε. Σε πολλούς, δεν φτάνει μια. Θέλουν δυο και
τρεις. Μα πολλές φορές, ούτε και αυτές τούς φτάνουν. Μόνο έτσι μπορεί να
εξηγήσει κανείς την προτίμηση πολλών πρωθυπουργών στους καναπέδες. Μπροστά
στην τηλεόραση, δέχονται τους καλεσμένους τους σε πολυτελείς καναπέδες, λες
και δεν υπάρχει καρέκλα για να χωρέσει τον πισινό τους. Άδικο έχει ύστερα ο
λαός να μιλάει για «κυβέρνηση του καναπέ»;

Το πώς…

… καθόμαστε λέει πολλά μυστικά για τον εαυτό μας. Όσο πιο βολεμένοι είμαστε,
τόσο πιο καθιστική είναι η ζωή μας. Οι κατώτερες τάξεις στριφογυρίζουν σαν
σβούρες και δεν βρίσκουν στιγμή ησυχίας. Οι ανώτερες τρωγοπίνουν σε ψηλά
τραπέζια και αυτοκρατορικές καρέκλες. Όχι πως εκτιμούν όλοι αυτό το συνήθειο.
Σε άλλους πολιτισμούς αυτό αποτελεί ένδειξη βαρβαρότητας, όπως λέει η
ιστορικός Γκάλεν Κραντς. Οι Κινέζοι έλεγαν τις καρέκλες που κουβαλούσαν μαζί
τους εκεί οι Βρετανοί εισβολείς «κρεβάτια των βαρβάρων». Οι Άραβες προτιμούν
να κάθονται οκλαδόν. Στη δική μας μεριά του πλανήτη, ο κοσμάκης που
ξελιγώνεται στο τρέξιμο και την κοινωνική ορθοστασία κάνει πώς και πώς ώσπου
να βολευτεί σε μια καρέκλα. Ανυπόμονοι νεαροί υπαλληλάκοι λαχταρούν μια
διευθυντική καρέκλα – και αργότερα, ποιος ξέρει, ίσως μια θέση στο διοικητικό
συμβούλιο.

Τα παιδιά μας…

… πάνω που πάνε να μάθουν να περπατούν, τα δένουμε στα καρεκλάκια τους και
τις περπατήστρες τους. Είναι να απορεί κανείς πώς αργότερα μπορούν και
στέκονται στα πόδια τους. Ζούμε στα χρόνια μιας καθιστικής επανάστασης. Το
περπάτημα δεν είναι πια στη μόδα. Για εκείνους που σχεδιάζουν τις πόλεις του
μέλλοντος, η λέξη «πεζός» είναι συνώνυμη με το «οπισθοδρομικός». Οι σύγχρονοι
δρόμοι κάνουν το περπάτημα όχι μονάχα δυσάρεστο, αλλά και επικίνδυνο. Οι
κυλιόμενοι διάδρομοι εκφράζουν το πνεύμα της εποχής. Να μη χρειάζεται να
περπατάει κανείς από το κάθισμα του αυτοκινήτου ή του τρένου μέχρι τη δουλειά
του. Κάτι τέτοιο είχαν σκεφτεί κάποτε στη Γαλλία, μας λέει ο Κρις Μπόλμπι
στους «Τάιμς»: μηχανοκίνητους καναπέδες που θα μετέφεραν τους Παριζιάνους
καταναλωτές από τα αυτοκίνητά τους κατευθείαν μέσα στα εμπορικά κέντρα.

H καθιστική…

… ζωή μας άραγε μπορεί να ανατραπεί; H καθηγήτρια Κραντς διδάσκει τους
φοιτητές της στην Καλιφόρνια μέσα σε μια αίθουσα όπου δεν υπάρχει ούτε μια
καρέκλα. Καθισμένη κατάχαμα αναπτύσσει τις σκέψεις για τις τραυματικές
συνέπειες της καθιστικής ζωής. Όμως ο αγώνας της κατά της καρέκλας δεν έχει
πολλές ελπίδες. Ιστορικά, οι καρέκλες ήταν πάντα ένα πανίσχυρο κοινωνικό
σύμβολο. Και τώρα οι καναπέδες, που πάνω τους στρογγυλοκάθεται η πολιτική ζωή.
Ευτυχώς που υπάρχει η συνταγματική πρόβλεψη να γίνονται εκλογές κάθε τέσσερα
τόσα χρόνια. Γιατί, αν δεν υπήρχε, δύσκολα θα μπορούσαμε να φανταστούμε ποιος
πρωθυπουργός θα κατάφερνε να σταθεί στα πόδια του ύστερα από τόσο καθισιό.