Mε το μυαλό στην προίκα

Ο Τόνι Μπλερ – εδώ εισερχόμενος στο Μαξίμου κατά τη θερινή επίσκεψή του στην Αθήνα – είναι σε προεκλογική περίοδο, αφού οι Βρετανοί θα πάνε σε λίγο καιρό στις κάλπες. Αντιθέτως, ο K. Καραμανλής συμπεριφέρεται σαν να είναι μονίμως σε προεκλογική εκστρατεία κι ας βρίσκεται στην αρχή της θητείας του…

Ο Τόνι Μπλερ δεν πρόκειται να ξαναταξιδέψει τους επόμενους μήνες. Το
σύνθημά του είναι «Πρώτα η Βρετανία». Οι Εργατικοί, το κόμμα του, επιδίδονται
τις τελευταίες εβδομάδες σε μια εντατική ανασκαφή του παρελθόντος.
Αξιοποιώντας τη νέα νομοθεσία περί δημοσιοποίησης απόρρητων εγγράφων,
υποκινούν μια σειρά αποκαλύψεων για τη «Μαύρη Τετάρτη» τον Σεπτέμβριο του
1992. Τότε, υπό την πίεση αγορών και κερδοσκόπων, όπως ο Τζορτζ Σόρος, η
κυβέρνηση του Τζον Μέιτζορ υποχρεώθηκε να αποσύρει κακήν κακώς τη στερλίνα από
τον μηχανισμό ευρωπαϊκών ισοτιμιών, που ήταν ο προθάλαμος του ευρώ.

H αποτυχημένη υπεράσπιση του βρετανικού νομίσματος έναντι της επίθεσης των
αγορών είχε κοστίσει τότε 4 δισ. στερλίνες. Το φιάσκο ήταν τόσο μεγάλο, που
σύμφωνα με έγγραφα που ήρθαν στο φως την προηγούμενη εβδομάδα, ο Μέιτζορ είχε
συντάξει γραπτώς την παραίτησή του προς τη Βασίλισσα – την οποία, τελικώς, δεν
υπέβαλε. Ούτως ή άλλως το Συντηρητικό Κόμμα ουδέποτε συνήλθε από την ταπείνωση
της «Μαύρης Τετάρτης». H έντεχνη υπόμνηση της ιστορίας αυτής καταγγέλλεται ως
«βρώμικο κόλπο» της πολιτικής από τον νυν αρχηγό των Συντηρητικών Μάικλ
Χάουαρντ.

ΟΛΑ αυτά θυμίζουν, βεβαίως, εντόνως τη N.Δ. του Κώστα Καραμανλή, ο
οποίος επίσης δεν ταξιδεύει, δίνοντας προτεραιότητα στα εσωτερικά ζητήματα.
Την ίδια ώρα η νέα κυβέρνηση κάνει κάθε προσπάθεια να συκοφαντήσει την
προκάτοχό της, από τα οικονομικά – με την απογραφή – ώς τα εξωτερικά. Οι
διαφορές είναι δύο. Ο Καραμανλής δεν είναι, βέβαια, Μπλερ. Και η Βρετανία
είναι σε προεκλογική περίοδο, αφού την άνοιξη στήνονται κάλπες. Αντιθέτως, η
κυβέρνηση Καραμανλή δεν έχει κλείσει ούτε χρόνο στην εξουσία.

Ωστόσο, η προεκλογική ψυχολογία αποτελεί κυρίαρχο χαρακτηριστικό μιας
κυβέρνησης που θα αντιμετωπίσει ξανά κάλπες σε είκοσι μήνες, στις δημοτικές
εκλογές του φθινοπώρου του 2006. Μάλιστα, το μέτρημα κάθε κίνησης του Μαξίμου
στην πολιτική ζυγαριά συντηρεί τις υποψίες ορισμένων ότι ο Καραμανλής
ενδέχεται να προσφύγει σε πρόωρες εκλογές.

ΛΕΝΕ πως κάθε πρωθυπουργός έχει να διαλέξει: Θα είναι κάποιος ή θα
κάνει κάτι; Είναι προφανές ότι ο Κώστας Καραμανλής εντάσσεται στην πρώτη
κατηγορία. Για το επιτελείο του στο Μαξίμου, η δημοτικότητα του Πρωθυπουργού
είναι σχεδόν έμμονη ιδέα. Σε βαθμό που να έχει περιορισμένη δημόσια παρουσία,
ώστε να μη φθαρεί.

Ως Πρωθυπουργός ο Καραμανλής αποφεύγει τολμηρές κινήσεις, φιλόδοξες
μεταρρυθμίσεις ή τομές, επιλέγοντας τη διαχείριση των πραγμάτων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η οικονομία. H «ήπια προσαρμογή» συνιστά πολιτική
επιλογή με στόχο τη συγκράτηση της φθοράς της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού.
Υπουργοί και στελέχη που του ζητούν διάγγελμα και σκληρά μέτρα προκειμένου να
περιοριστεί το έλλειμμα, παραμένουν στο περιθώριο.

Στην πραγματικότητα ο στενός πυρήνας περί τον Καραμανλή αποδίδει βασική
προτεραιότητα στο να διατηρήσει ο Πρωθυπουργός ακέραιη την προίκα των εκλογών,
δηλαδή την ισχύ του. Αυτό υποδηλώνει την αγωνία τους να εξασφαλίσει η N.Δ. –
και, βεβαίως, ο ίδιος – μια δεύτερη τετραετία. Την ίδια ώρα το Μαξίμου δεν
χάνει την ευκαιρία να κάνει αντιπερισπασμό. Το επιχειρεί αξιοποιώντας την
επικαιρότητα – περίπτωση σκανδάλων Εκκλησίας – για να στρέψει αλλού την
προσοχή της κοινής γνώμης ή δημιουργώντας αφορμές για αντεπίθεση στο ΠΑΣΟΚ,
στο οποίο προσπαθεί να υπενθυμίζει διαρκώς τον κακό εαυτό.

Τελικά ο νεώτερος Καραμανλής δεν αναδεικνύεται προς το παρόν σε Πρωθυπουργό
μεγάλων στόχων, αλλά εικόνας. H επιλογή αυτή έχει μετατρέψει τη θητεία της
κυβέρνησης σε μια μακρά και ακήρυκτη προεκλογική περίοδο. Το ερώτημα είναι αν
η διαρκής καμπάνια θα κάνει τη N.Δ. να λαχανιάσει.