Tα αρχαία μνημεία κινδυνεύουν

Μερικοί από τους σπουδαιότερους θησαυρούς που έφτιαξε ποτέ το ανθρώπινο
χέρι απειλούνται σοβαρά από τους πολέμους, τον τουρισμό και τον καταναλωτισμό.

Μνημεία του πολιτισμού σε όλον τον κόσμο και από όλους τους αιώνες, από το
Μάτσου Πίτσου των Ίνκας μέχρι τις μάσκες της φυλής Ντογκόν στο Μάλι,
βρίσκονται σε κίνδυνο, σύμφωνα με τον ιστορικό Νταν Κρίκσανκ, ο οποίος
παρακολούθησε και κατέγραψε 80 πολιτιστικά, αρχαιολογικά και αρχιτεκτονικά
μνημεία σε όλον τον κόσμο για λογαριασμό τηλεοπτικής σειράς του BBC2.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η απειλή πολέμου στο Ιράν, μία χώρα με πλούσια
πολιτιστική κληρονομιά, η οποία θα έμενε εκτεθειμένη στις βόμβες και τις
λεηλασίες σε περίπτωση πολέμου. Ο Κρίκσανκ επισκέφθηκε 34 χώρες και εντόπισε
τρία βασικά προβλήματα: τον πόλεμο και τα παρεπόμενά του, τον μαζικό τουρισμό
και τον εναγκαλισμό των τοπικών λαών με τον δυτικό πολιτισμό.

H έρευνα

Το 2002, ο Κρίκσανκ είχε επισκεφθεί το Αφγανιστάν προκειμένου να ερευνήσει τις
ζημιές που είχαν προκαλέσει το καθεστώς των Ταλιμπάν και 22 χρόνια εμφυλίου
πολέμου στη χώρα, με κορύφωση την καταστροφή που υπέστησαν οι Βούδες του
Μπαμιγιάν. Ο Κρίκσανκ προειδοποιεί ότι παρόμοια τύχη μπορεί να περιμένει και
το Ιράν και ανησυχεί ιδιαίτερα για τις καταστροφές που θα μπορούσε να υποστεί
ο βράχος της πόλης Μπιζιτούν, όπου επιγραφή σφηνοειδούς γραφής οδήγησε τους
ειδικούς στην αποκωδικοποίηση του Έπους του Γιλγκαμές. Στο Μάλι, οι μάσκες της
φυλής Ντογκόν ήταν κάποτε ιερά αντικείμενα που δεν εκτίθεντο σε κοινή θέα.
Σήμερα αποτελούν αντικείμενα ανταλλαγής με δυτικά αγαθά . Στα βουνά των
Άνδεων, η αρχαία πόλη του Μάτσου Πίτσου και στην Καμπότζη ο ναός του Ανγκόρ
Βατ υποφέρουν από «την ασυνείδητη καταστροφή που επιφέρουν οι τουρίστες,
χιλιάδες πόδια που σφυροκοπούν τις αρχαίες πέτρες».

Επιμέλεια: Ρούσσος Βρανάς