Θρίαμβος για Παλαιστίνη, «κηδεία» για Mιτεράν

Ο Αλί Σουλιμάν και ο Καΐς Νασχέφ, πρωταγωνιστές της παλαιστινιακής ταινίας «Paradise now», λίγο πριν ζωστούν με εκρηκτικά

H χθεσινή μονομαχία ανάμεσα στην πανίσχυρη Γαλλία και την «ανύπαρκτη»
Παλαιστίνη θύμιζε τη μυθική κόντρα Δαβίδ – Γολιάθ. Το αποτέλεσμα ήταν
απρόβλεπτο και συναρπαστικό, αφού ο παντελώς «ανώνυμος» Χάνι Αμπού Ασάντ
έβγαλε νοκ άουτ ολόκληρο… Μιτεράν. Όχι τον ίδιο φυσικά, αλλά τον επί γης
εκπρόσωπό του, Ρομπέρ Γκετιγιάν, σκηνοθέτη της τελευταίας εξομολόγησης του
«Τελευταίου Μιτεράν». Ως εξής:

Ο Ασάντ κατέβηκε στο «ρινγκ» με δύο μέγιστα ατού: καθαρό στόχο και
διαλεκτική οπτική. Ο Γκετιγιάν προσήλθε μόνο με μια διάσημη φανέλα. Μια φανέλα
που έγραφε «Μιτεράν». Από την αρχή μέχρι το φινάλε ίδια τακτική, ίδια
«χτυπήματα», ίδια μονότονη… ρυθμική. Κοντολογίς, ο πρώτος προσήλθε με το πιο
δύσκολο, το πιο επίφοβο «θέμα» (οι τελευταίες 24 ώρες δύο βομβιστών καμικάζι)
και αντί να γκρεμιστεί -ή έστω να διασωθεί – κατάφερε να απογειωθεί. Ο
δεύτερος, με το πιο χρυσό σκάνδαλο και αντί τουλάχιστον να το σαρκάσει, να το
υπονομεύσει, βάλθηκε να το μετατρέψει σε μια λαμπερή «κηδεία» και αγιογραφία!
Ένα ρέκβιεμ για τον τελευταίο μεγάλο Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας.

H ιστορία του παλαιστινιακού «Παράδεισου» αποκαλύπτει τον Άνθρωπο, πίσω
απ’ αυτό που ο Μπους και ο Σαρόν ονομάζουν «τρομοκράτη». Δύο νέοι, εργατικής
«καταγωγής», αναλαμβάνουν μια πασίγνωστη αποστολή. Να ζωστούν νιτρογλυκερίνη
και να πάρουν στον τάφο τους όσους Ισραηλινούς μπορούν. Όχι μόνο δεν το
συζητούν, αλλά το εκλαμβάνουν ως θεία ευλογία και εντολή. Και μάλιστα το
εξηγούν. Και είναι τόσο πειστικοί όσο ήταν οι μπουρλοτιέρηδες του ’21. Αφού η
κατάσταση είναι τόσο εφιαλτική, ο θάνατος και η «τρομοκρατία» είναι η ύστατη
επιλογή. Έτσι, τα ξημερώματα της κρίσιμης ημέρας, στο κρησφύγετο της
οργάνωσης, τους πλένουν, τους χτενίζουν, τους ντύνουν με γαμπριάτικα κοστούμια
και με προσευχές στον Θεό τούς στέλνουν στον… Παράδεισο. Όμως τίποτα δεν
είναι αυτό που φαίνεται πως είναι. Οι Ισραηλινοί τούς καταδιώκουν, με
αποτέλεσμα στον δρόμο να χάσει ο ένας τον άλλον. Από εδώ και πέρα αυτή η εκ
πρώτης όψεως στρατευμένη – πολιτική – ταινία, συναντάει το θρίλερ, το σασπένς
και την ανατροπή. Ο Χάνι Αμπού Ασάντ, εκτός από βόμβες, αρχίζει να εκτοξεύει
αρκετές χειροβομβίδες με γόμωση από το «Τελευταίο απόσπασμα» του Χαλ Άσμπι και
από το «Killing» του Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Περίφημα!

Ο Πρόεδρος Μιτεράν (Μισέλ Μπουκέ) με τον νεαρό δημοσιογράφο που του παίρνει συνέντευξη στην ταινία «Ο τελευταίος Μιτεράν»

Στο χαρτί, η ιστορία του Μιτεράν ακούγεται ευχάριστη και σαρκαστική. Ο
μελλοθάνατος (από καρκίνο του προστάτη) Πρόεδρος συναντάει και κουβεντιάζει,
τους τελευταίους έξι μήνες της 14 χρονης θητείας του, με νεαρό δημοσιογράφο,
κομμουνιστικής – από τον πατέρα του – καταγωγής. Ωραία; Καθόλου. Πρώτον, το
μόνο που συμβαίνει με τον Μιτεράν είναι το αυτονόητο. Να προστατεύει με κάθε
τρόπο την υστεροφημία του. Να πετάγεται από την Ντιράς στον Μπαχ, από τη Φύση
στον σοσιαλισμό και από τον Μπαλζάκ στην Γαλλική Επανάσταση του 1789.
Χαριτωμένος, πνευματώδης, μελαγχολικός. Αμ με ποιανού να έμοιαζε το μυαλό ενός
Μιτεράν; M’ αυτό του Αλογοσκούφη;

Δεύτερον, το μόνο που ενοχλεί τον δημοσιογράφο είναι μια σκιά
συνεργασίας του Μιτεράν με την προδοτική κυβέρνηση του Βισί, το 1942. Κι αυτό,
λόγω εβραϊκού ολοκαυτώματος. Και τρίτον, το μόνο που κάνει (και το κάνει καλά)
ο Γάλλος σκηνοθέτης, είναι ν’ απλώνει διαρκώς πάνω από κάθε σκηνή ένα βαρύ
πέπλο, χρώματος γκρι, μεγαλοπρεπούς ύφανσης και λεπτής επεξεργασίας.
Αποτέλεσμα; Οι έξυπνοι Γάλλοι θεατές θα εκλάβουν το «πέπλο» ως υποδόριο
σαρκασμό. Οι άλλοι ως αγιογραφία και μεγαλοπρεπή, δεύτερη, «κηδεία». Θέλετε τη
γνώμη μου; Να με συγχωρείτε αλλά,… ζαμάν φου!

Μεγάλες ερμηνείες

Τα ορατά αποτελέσματα ενός φεστιβάλ που φαίνεται να έχει επιλέξει ταινίες από
το «θέμα» και δευτερευόντως με κινηματογραφικά κριτήρια, έχουν ως εξής:
«Paradise now» η καλύτερη ταινία, Καΐς Νασχέφ (πρωταγωνιστής της ίδιας
ταινίας) ο καλύτερος ανδρικός ρόλος, Τζούλι Γιέντς (της γερμανικής ταινίας
«Τελευταίες μέρες») ο καλύτερος γυναικείος ρόλος.

Ακούγεται εξωφρενικό να κερδίζει ο επίσης… άγνωστος Παλαιστίνιος Νασχέφ τον
διάσημο Γάλλο Μισέλ Μπουκέ, τον άνθρωπο που ερμηνεύει εντελώς…
ταυτοπροσωπικά ολόκληρο Μιτεράν. Κι όμως. Όπως ο υποψήφιος για Όσκαρ Τζέιμι
Φοξ μιμείται μοναδικά τον Ρέι Τσαρλς, το ίδιο και ο Μπουκέ. H μεγάλη ερμηνεία
είναι πρώτα το μείγμα ύψους, βάθους και πλάτους ενός χαρακτήρα και μετά η
μιμική. Αλλιώτικα είσαι Ζαχαράτος!

Αστέρια στο χιόνι

«Falling stars»; Εντελώς. Διότι ναι μεν κάποιοι εξ αυτών προσήλθαν,
όμως, επί της ουσίας των ταινιών τους, είδαν πόρτα. Κατά σειρά:

Κέβιν Σπέισι: Με κατεβασμένα τ’ αυτιά λόγω «Beyond the sea». H δική του
ταινία, με στιγμές από τη ζωή του Μπόμπι Ντάριν. Ούτε στα Όσκαρ, μα ούτε και
στις κριτικές. Ακόμα τον ακολουθεί ο ψίθυρος «τόσο επίπεδο και απρόσωπο δεν το
περίμενα». Πάντως, λόγω συμβολαίου με τους Γερμανούς (!) παραγωγούς του,
αναγκάστηκε να εμφανιστεί σε προσωπικό σόου τη Δευτέρα τα μεσάνυχτα και με τη
συνοδεία ορχήστρας να τραγουδήσει μετά μουσικής.

Τιμ Ρόμπινς: Χωρίς ταινία. Ήταν αναγκασμένος να προσέλθει προκειμένου
να… (δια)κοσμήσει με το όνομά του το πανάκριβο Δείπνο Ηθοποιών υπέρ Πίστεως
και Ειρήνης!

Ντον Τσιντλ (υποψήφιος Όσκαρ για «Ξενοδοχείο Ρουάντα»): Ακόμα περιφέρεται
και δίνει συνεντεύξεις, ελπίζοντας έτσι να ευαισθητοποιήσει τους Δυτικούς υπέρ
της Αφρικής και να «σπρώξει» το όνομά του.

Γουίλ Σμιθ: Όπου να ‘ναι θα φανεί. Διότι το χρώμα του ταιριάζει μ’ αυτό
της Μπερλινάλε και της Αφρικής. Αλλά, black is not always beautiful!

LINK

Το Φεστιβάλ Βερολίνου στο Ίντερνετ, στη διεύθυνση: http: //www.berlinale.de