Πρόσωπα Σε αναζήτηση κοινού παρονομαστή

Τι μετατρέπει έναν άνθρωπο σε τρομοκράτη; Τι είναι αυτό που ωθεί έναν
γιατρό, σαν τον Αϊμάν αλ-Ζαουάχρι της αλ-Κάιντα, να σκοτώνει ανθρώπους αντί να
τους θεραπεύει; Ή μια Παλαιστίνια μητέρα να ανατινάζεται σ’ ένα στρατιωτικό φυλάκιο;

Γκάρυ ΛαΦρή. Εγκληματολόγος, επικεφαλής ενός νέου πανεπιστημιακού κέντρου για την τρομοκρατία

Υπάρχουν βέβαια οι τρέχουσες απόψεις – φταίει η φτώχεια, η απουσία
δημοκρατίας, ο προσηλυτισμός, η κακή εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Μήπως είναι
όμως υπερβολικά απλουστευτικές για ένα τόσο περίπλοκο φαινόμενο;

Ο εγκληματολόγος Γκάρυ ΛαΦρή θα είναι επικεφαλής ενός νέου πανεπιστημιακού
κέντρου που θα προσπαθήσει να απαντήσει σε τρία κεντρικά ερωτήματα: Πώς
γίνεται κάποιος τρομοκράτης, πώς συντηρούνται οι βίαιες οργανώσεις και πώς
αντιδρούν οι άνθρωποι στις τρομοκρατικές επιθέσεις. Το κέντρο θα αρχίσει να
λειτουργεί τον Απρίλιο στο πανεπιστήμιο του Μέριλαντ και θα έχει κυβερνητική
χρηματοδότηση 12 εκατομμυρίων δολαρίων για τρία χρόνια. Στόχος των επιστημόνων
που θα δουλέψουν σ’ αυτό είναι να συμβάλουν στην έγκαιρη πρόληψη των
τρομοκρατικών επιθέσεων. Αρκετοί εκφράζουν πάντως αμφιβολίες για το κατά πόσον
η έρευνα του κέντρου θα δώσει αποτελέσματα. Άλλοι εκφράζουν την ανησυχία πως
αυτό που θα προκύψει τελικά θα είναι γενικόλογες θεωρίες. Ο ΛαΦρή παραδέχεται
πως με την έρευνα και μόνο δεν θα τερματιστεί η παγκόσμια τρομοκρατία. Όμως οι
πολιτικοί θα μπορέσουν να κατανοήσουν πώς γεννιούνται και αναπτύσσονται οι
μαχητικές οργανώσεις και θα μπορέσουν να πάρουν μέτρα για να περιορίσουν την
απειλή.

Καθηγητής του Τμήματος Εγκληματολογίας και Ποινικής Δικαιοσύνης του
πανεπιστημίου του Μέριλαντ, ο ΛαΦρή έχει ασχοληθεί με τις μακροπρόθεσμες
τάσεις της εγκληματικότητας στις ΗΠΑ και διεθνώς. Οι πιο πρόσφατες μελέτες του
αφορούν τις τάσεις της εγκληματικότητας στις ΗΠΑ κατά φυλή, την επίδραση του
οικονομικού στρες στα παγκόσμια ποσοστά ανθρωποκτονιών και τις σχέσεις ανάμεσα
σε σχολικές πρακτικές και την εγκληματικότητα των ενηλίκων. H ομάδα της οποίας
προΐσταται στο νέο κέντρο αποτελείται από περίπου 60 ψυχολόγους, πολιτικούς
εμπειρογνώμονες και άλλους κοινωνικούς επιστήμονες. Θα εξετάσει μια βάση
δεδομένων η οποία περιλαμβάνει 70.000 επιθέσεις που έχουν πραγματοποιηθεί από
το 1970 και θα διεξαγάγει έρευνες σε αρκετά αραβικά και ισλαμικά κράτη για να
πληροφορηθεί περισσότερα για τις συνθήκες από τις οποίες ξεπήδησαν μαχητικές
οργανώσεις.

Αρκετοί επιμένουν πάντως ότι δεν μπορεί να βρεθεί κάποιος κοινός παρονομαστής
μεταξύ «μαχητών» τόσο ανόμοιων όσο τα μέλη της αλ-Κάιντα, ο βομβιστής της
Οκλαχόμα Τίμοθυ Μακβέι, οι άνθρωποι που ανατινάζουν κλινικές αμβλώσεων και οι
αντάρτες που αγωνίζονται εναντίον μιας κατοχής. Αν έχουν δίκιο, ο «πόλεμος
κατά της τρομοκρατίας» θα πρέπει να μετονομαστεί σε «πόλεμο κατά της
τρομοκρατίας που έχει στόχο τις ΗΠΑ».