Xαμένο και το 2005

Ο πρώτος χρόνος της διακυβέρνησης Καραμανλή υπήρξε, κατά γενική ομολογία,
ζημιογόνος για την οικονομία. Χάθηκε το κύμα αναπτυξιακών προσδοκιών που είχε
καλλιεργηθεί επ’ αφορμή τους Ολυμπιακούς Αγώνες, οι άλλοι παράγοντες, όπως τα
κατασκευαστικά έργα που θα συνέτειναν στη διατήρηση των συνθηκών μεγέθυνσης,
εκμηδενίσθηκαν, τα δημόσια οικονομικά λόγω της απογραφής και της
κομματικοκρατίας αφέθηκαν στην τύχη τους, οι όποιες διαρθρωτικές αλλαγές
επνίγησαν υπό το βάρος του πολιτικού κόστους και γενικώς η αίσθηση απραξίας
στην ευρύτερη περιοχή του κράτους μεταφέρθηκε και στον ιδιωτικό τομέα.

Απραξία κι απαξία μαζί οδήγησαν την οικονομία σε κάμψη και υποχώρηση, την
οποία νιώθουν οι πολίτες και βιώνουν εντονότερα οι μικρομεσαίοι έμποροι και
παραγωγοί. Αυτήν τη στιγμή οι περισσότερες κοινωνικές ομάδες πιέζονται
εισοδηματικά και αυτοπεριορίζονται, επιτείνοντας το κλίμα δυσπραγίας στην
αγορά.

Αν συνυπολογίσει μάλιστα κανείς τη γενικότερη πρακτική απαξίωσης των πάντων
που επικρατεί με ευθύνη της κυβέρνησης από τους Ολυμπιακούς Αγώνες και μετά,
τότε το πρόβλημα διογκώνεται και λαμβάνει χαρακτηριστικά γενικευμένης κρίσης.

Τα δεινά και το κλίμα

Με αυτά και με τούτα χάθηκε όλο το προηγούμενο διάστημα κάθε αίσθηση
δημιουργίας, εγκαταλείφθηκε το όποιο σχέδιο προόδου, ωσάν να συνωμότησαν και
να επέδρασαν σε τούτο τον τόπο όλες οι δυνάμεις του κακού.

Το δυστύχημα είναι ότι το αυτό κλίμα μεταφέρεται και στον δεύτερο – και
κρισιμότερο σύμφωνα με τις κυβερνητικές αναφορές – χρόνο της νεοδημοκρατικής
κυβέρνησης. Παρ’ ότι η πίεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι ισχυρή, το οικονομικό
επιτελείο της κυβέρνησης εμμένει στην παραδοξολογία. Αποκαλύπτει μετά πάθους
τα δεινά που μας καταδιώκουν, αλλά δεν κάνει τίποτε προκειμένου να αμβλύνει
την επίδρασή τους.

Ομολογία απογυμνωτική

H κυβέρνηση αποδεδειγμένα πια δεν έχει σχέδιο, δεν είναι σε θέση να περιγράψει
έστω μια ασφαλή ατζέντα δώδεκα μηνών. Και το ομολογεί. Είναι χαρακτηριστικό
ότι τελευταίως παραπέμπει την αναζήτηση λύσεων σε επιτροπές εμπειρογνωμόνων
και «σοφών», ωσάν να μην υπάρχει ευθύνη και οι υπουργοί να είναι απλώς
ασκούμενοι στο σώμα της οικονομίας και της κοινωνίας.

Όλα τα στοιχεία και οι διαχεόμενες από τα ίδια τα κυβερνητικά στελέχη
πληροφορίες δημιουργούν την εντύπωση ότι δεν πρόκειται ούτε κατά τη διάρκεια
του 2005 να αναπτυχθούν ισχυρές πολιτικές, ικανές να διαμορφώσουν περιβάλλον
εξόδου από την κρίση, στην οποία έχουμε εισέλθει παρ’ ότι δεν αποτυπώνεται
ακόμη στους αριθμούς, λόγω των χρονικών υστερήσεων της Στατιστικής.

Προϋπολογισμός με… υποθέσεις

Κατ’ αρχήν, γι’ αυτά καθεαυτά τα δημόσια οικονομικά, τα οποία ανεδείχθησαν σε
μείζονα, η κυβέρνηση δεν δείχνει καμία διάθεση δραστικής παρέμβασης. Όπως
επισήμως μεταδίδεται από το υπουργείο Οικονομίας η κυβέρνηση δεν θα αλλάξει
τίποτε φέτος, θα κινηθεί σύμφωνα με τον ψηφισθέντα τον περασμένο Δεκέμβριο
προϋπολογισμό, η κατάρτιση του οποίου στηρίχθηκε σε υποθέσεις που έχουν προ
πολλού ξεπερασθεί και στα μάτια των ειδικών φαντάζει τρύπια κουρελού.

Κλειστά και άλυτα

Στο πεδίο των διαρθρωτικών αλλαγών επίσης δεν υπάρχει προοπτική σημαντικής
επέμβασης. Δημιουργείται η αίσθηση ότι θα ανοίξει συζήτηση και διάλογος, αλλά
επί της ουσίας δεν υπάρχει πραγματική πολιτική διάθεση να ανοίξουν τα επίμαχα
θέματα του ασφαλιστικού και της αγοράς εργασίας. Ακόμη και αυτή η δειλή
απόπειρα επίλυσης του ασφαλιστικού των Τραπεζών υπονομεύθηκε από την ίδια την
κυβέρνηση, η οποία δεν αξιοποίησε τη διάθεση συνεργασίας των ιδιωτών
τραπεζιτών και συντάχθηκε με την άποψη της Εθνικής Τράπεζας για λύση κατά
μόνας.

Ανάλογη εικόνα επικρατεί και στις μεγάλες δημόσιες επιχειρήσεις, οι οποίες
υποτίθεται θα αποτελούσαν τη βάση αλλαγών και εξελίξεων και θα δημιουργούσαν
νέα πεδία απελευθέρωσης της οικονομίας. Στη ΔΕΗ, όπως φαίνεται, δεν κινείται
τίποτε, στον ΟΤΕ ο κ. Βουρλούκης αισθάνεται ότι εργάζεται σε ναρκοθετημένη
περιοχή, στα Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα και στον ΟΛΠ, που είχαν αναδειχθεί σε
περιοχές δημιουργίας νέων οικονομικών πεδίων, έγιναν προσφάτως αλλαγές και
μέχρι να ενημερωθούν οι καινούργιοι θα περάσει καιρός.

Με άλλους λόγους, γενική είναι η αίσθηση ότι και το 2005 δεν θα είναι έτος
αποδοτικό, δεν θα προσθέσει πολλά στη χειμαζόμενη οικονομία, δεν θα προσφέρει
τις ευκαιρίες αναγέννησης και ανασυγκρότησης που έχει ανάγκη ο τόπος. Αν έτσι
όπως φαίνονται εξελιχθούν τα πράγματα τότε είναι μαθηματικώς βέβαιον ότι το
2006 θα είναι η χρονιά της μεγάλης κρίσης. Κάτι που πολλοί προβλέπουν με βάση
τα σημερινά πολιτικά δεδομένα και το κλίμα απραξίας που συνεχίζει να μεταδίδει
για δεύτερο συνεχή χρόνο η κυβέρνηση.

Τι θα υποστηρίξει;

Το ερώτημα που τίθεται είναι πώς είναι δυνατόν μια τόσο νεανική και δυναμική
κατά την εκλογή της κυβέρνηση να μην αντιλαμβάνεται το κενό και την αδυναμία
της οικονομικής πολιτικής. Και καλά πέρσι μπορεί να δικαιολογηθεί ότι ήταν
πρώτη χρονιά, ότι είχε υποχρεώσεις από την προηγούμενη διακυβέρνηση Σημίτη,
ότι παρέλαβε χάος και άλλα δυστυχή, αλλά για τη νέα χρονιά τι θα υποστηρίξει;
Δεν αντιλαμβάνεται ότι αργά ή γρήγορα η κοινωνία θα αντιδράσει;

Ήδη οι αγρότες έδωσαν ένα πρώτο σήμα αντιπαράθεσης. H αναμενόμενη αυστηρή
εισοδηματική πολιτική επίσης θα διαμορφώσει βάση αντίθεσης των συνδικάτων. Σε
λίγο το πλήθος των μικρομεσαίων, αν δεν ανακάμψει η οικονομία, θα πιέζει
αφόρητα, ενώ πολλαπλάσια θα είναι η πίεση από τον χώρο της εργασίας, όταν θα
αρχίσουν να χάνονται θέσεις απασχόλησης.

Σκάνδαλο… απραγίας

Αν συνυπάρξουν τέτοιες συνθήκες τότε καλόν είναι να γνωρίζουν στο Μέγαρο
Μαξίμου ότι οι αντιπερισπασμοί των σκανδάλων, είτε της Εκκλησίας είτε της
Δικαιοσύνης, των Μέσων ή της προηγούμενης κυβέρνησης, ουδένα θα συγκινούν.
Άπαντες τότε θα ασχολούνται με το σκάνδαλο της άπραγης νεοδημοκρατικής
διακυβέρνησης, που δεν θα έχει προηγούμενο στη μεταπολίτευση. Με ό,τι αυτό
συνεπάγεται για τη μακροημέρευση της νέας εξουσίας.