Δρόμοι

Μια έρευνα…

… που έγινε στη Βρετανία έδειξε πως η εμπιστοσύνη που δείχνουν οι άνθρωποι
στους συνανθρώπους τους φθίνει με τα χρόνια. Στη δεκαετία του 1950, έγραψαν οι
«Τάιμς του Λονδίνου», το 60% των ανθρώπων πίστευαν πως «μπορούσαν να δείχνουν
εμπιστοσύνη» στους άλλους. Τριάντα χρόνια αργότερα, αυτό το ποσοστό έπεσε στο
44%. Σήμερα βρίσκεται στο 29% και πέφτει συνεχώς. Δεν μιλάμε πια για
εμπιστοσύνη των ανθρώπων, αλλά για δυσπιστία: προς τους πολιτικούς, τους
παπάδες, τους δικαστές, τους επιστήμονες και τους «άλλους» γενικώς. Οι
άνθρωποι δεν αναζητούν πια το πρόσωπο της αλήθειας: έχουν πειστεί πως ακόμη
και αν το δουν ολοζώντανο μπροστά τους, δεν θα είναι παρά ένα καμουφλαρισμένο
ψέμα.

Οι πολεμιστές…

… κάποτε στολίζονταν με φανταχτερά χρώματα πριν από τη μάχη. Για να δείχνουν
πιο απειλητικοί στον εχθρό και για να μπορεί να τους αναγνωρίζει πιο εύκολα ο
φίλος. Έτσι κι αλλιώς, όταν τα όπλα ήταν πρωτόγονα, ακόμη και όταν τους έβλεπε
ο εχθρός, δεν ήταν εύκολο να τους σκοτώσει. Όμως, όπως μαθαίνουμε από τον
Χάρντι Μπλέτσμαν, που έγραψε μια «Εγκυκλοπαιδεία του καμουφλάζ», στον Πρώτο
Παγκόσμιο Πόλεμο οι Γάλλοι στρατιώτες υπέστησαν βαριές απώλειες, εξαιτίας των
ζωηρών κόκκινων παντελονιών που φορούσαν. Έτσι ψήφισαν το 1915 τον «κανονισμό
περί καμουφλάζ» και προσέλαβαν σκηνογράφους και καλλιτέχνες για να παραλλάξουν
τις στολές τους. Σήμερα πια, το καμουφλάζ έχει βγει από το πεδίο της μάχης
στην καθημερινή ζωή (που δεν είναι λιγότερο επικίνδυνη). Στολές καμουφλάζ
φόρεσαν οι χίπις, οι Μαύροι Πάνθηρες, ο Γούντι Άλεν και η Μαντόνα.

Όταν πια…

… τα κιάλια μπορούσαν να βλέπουν μέσα στο σκοτάδι της νύχτας, οι
στρατιωτικοί επιστήμονες ανακάλυψαν πως όταν βαφόταν ένα πανί που ήταν μισό
συνθετικό και μισό βαμβακερό με ένα μείγμα από ανοιχτό πράσινο, σκούρο
πράσινο, καφέ και μαύρο, έδινε την οπτική εντύπωση ενός δάσους. Γι’ αυτό οι
στρατιώτες σήμερα μοιάζουν με δέντρα. Αλλά εμείς; Με τι μοιάζουμε εμείς; Και
με τι μοιάζουν οι «άλλοι» για να δυσπιστούμε τόσο πολύ μπροστά τους; Όταν οι
πολιτικές, θρησκευτικές και άλλες ηγεσίες παρουσιάζονται μπροστά μας
«λευκότερες και από το λευκότερο λευκό» ξεπέφτουν στο «επίπεδο» ενός
διαγωνισμού καμουφλάζ, στον οποίο δεν αναδεικνύεται νικητής όποιος έχει το πιο
εμπνευσμένο όραμα για την κοινωνία, αλλά εκείνος που το πρόσωπό του δείχνει
πιο έντιμο.

Ο κόμης…

… Γκριγκόρι Αλεξάντροβιτς Ποτέμκιν, για να εντυπωσιάσει τη Μεγάλη Αικατερίνη
στις επισκέψεις της στην Ουκρανία και την Κριμαία, «έχτιζε» ψεύτικα χωριά, που
έμειναν γνωστά ως «χωριά Ποτέμκιν» – μια έκφραση που τη θυμόμαστε διαρκώς,
όποτε μιλάμε για πρωτοφανή εμπαιγμό, για καταφανή παραπλάνηση. Σε τέτοια χωριά
ζούμε. Μα είναι τόσο πετυχημένο το καμουφλάζ, που δεν αναρωτιόμαστε ποιες
ηγεσίες μάς έφεραν σε αυτά, αλλά ποιος ηγέτης έχει τις λιγότερες «πονηρές»
κασέτες εις βάρος του.