Διαστάσεις Όλες οι ελπίδες στο Iράκ

Ας αφήσουμε τον Μπους. Έτσι κι αλλιώς είναι αναξιόπιστος, υποκριτής και
ψεύτης. Όποιος ενδιαφέρεται για το Ιράν καλύτερα να διαβάσει τι έχει να πει
ένας αξιόλογος μουσουλμάνος μεταρρυθμιστής.

Μοχσέν Καντιβάρ. ο Ιρανός μεταρρυθμιστής υπογράφει το βιβλίο συλλυπητηρίων για τον Γιάσερ Αραφάτ

Είναι Σιίτης. Πριν από δύο χρόνια δίδαξε φιλοσοφία στο Χάρβαρντ, αλλά
επέστρεψε στην Τεχεράνη για να αγωνιστεί κι αυτός κατά της θεοκρατίας. Σε
αντίθεση με άλλους διανοούμενους του μουσουλμανικού κόσμου που προσπαθούν να
πείσουν τη Δύση ότι το Ισλάμ δεν είναι ασυμβίβαστο με τη νεωτερικότητα,
εκείνος αρνείται να αποχωριστεί το ένδυμα του κληρικού που φορούσε στην
ιερατική σχολή του Κομ. Λέγεται Μοχσέν Καντιβάρ, είναι 45 ετών, είναι
επικεφαλής της Ιρανικής Ένωσης για την Υπεράσπιση της Ελευθερίας του Τύπου και
το περιοδικό Νιούζγουικ τον κατέταξε τον περασμένο μήνα στους 9 ηγέτες
που πρέπει να παρακολουθήσουμε το 2005.

Ο άνθρωπος αυτός, ο οποίος καταδικάστηκε πριν από πέντε χρόνια για «προπαγάνδα
εναντίον της ισλαμικής δημοκρατίας» και έμεινε επί 18 μήνες στις φυλακές Εβίν
της Τεχεράνης, εναποθέτει σήμερα τις ελπίδες του στο Ιράκ. Μια επιτυχημένη
μετάβαση της χώρας αυτής στη δημοκρατία, λέει σε συνέντευξή του στο πρακτορείο
Ρώυτερ, θα αυξήσει την πίεση για αλλαγή στο Ιράν. «Οι Ιρακινοί έχουν
την ευκαιρία να κάνουν αυτό που δεν μπορέσαμε να κάνουμε εμείς: μια πραγματική
ισλαμική δημοκρατία. Και εννοώ μια δημοκρατία με ισλαμικές αξίες, όπου όμως ο
κλήρος δεν έχει ιδιαίτερα προνόμια. Αν το πετύχουν, τότε η ιρανική κυβέρνηση
δεν θα μπορεί πλέον να δικαιολογεί την κατάσταση της χώρας στους Ιρανούς
πολίτες».

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το Ιράν δεν προέρχεται λοιπόν από τους πυραύλους
του Μπους, ούτε από τους ειδικούς Αμερικανούς πράκτορες που αλωνίζουν –
σύμφωνα με το πρόσφατο ρεπορτάζ του Σέιμουρ Χερς – στη χώρα. Αυτό που
φοβούνται σήμερα περισσότερο οι μουλάδες είναι η επιτυχία της «ιρακινής
επανάστασης», όπως αυτό που φοβόταν πριν από 35 χρόνια ο Φιντέλ Κάστρο ήταν η
επιτυχία της ειρηνικής επανάστασης του Αλλιέντε. Από μία άποψη, το Ιράκ
μοιάζει σήμερα με το Ιράν την εποχή που έδιωξε τον Σάχη: οι Σιίτες είναι
πανίσχυροι, οι πολιτικοί κυκλοφορούν ντυμένοι με τουρμπάνια, τα πορτρέτα των
αγιατολάδων κοσμούν όλα τα δημόσια κτίρια. Το μεγάλο στοίχημα είναι αν θα
μοιάζει και το μέλλον των δύο χωρών. Αν δηλαδή θα κάνει και το Ιράκ το λάθος
να υιοθετήσει το σύστημα velayat-e-faqih («κανόνας του ισλαμικού νομομαθούς»),
με βάση το οποίο ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης αποκτά απόλυτη εξουσία για όλα
τα κρατικά ζητήματα.

Εξαιτίας αυτού του συστήματος, ο μεταρρυθμιστής πρόεδρος Χαταμί βρέθηκε με
δεμένα τα χέρια. «Άλλαξε τον διάλογο στην ιρανική κοινωνία, αλλά δεν μπόρεσε
να αλλάξει το σύστημα», λέει ο Καντιβάρ. Παρά ταύτα, ο Ιρανός καθηγητής
παραμένει αισιόδοξος: «Τα πράγματα σήμερα είναι καλύτερα από χθες, απλώς η
αλλαγή αυτή γίνεται πολύ, πολύ αργά».