«Πορτρέτο» μιας πρωθυπουργίας

Την ιστορία των οκτώ χρόνων στην πρωθυπουργία του Κώστα Σημίτη αφηγήθηκε το «Σταυρόλεξο» όπως την είδαν πρωταγωνιστές και συμπρωταγωνιστές τους στην πολιτική σκηνή

Είναι γνωστό πως η Ιστορία χρειάζεται τον χρόνο. Εν θερμώ δεν γράφεται. Εν
θερμώ μπορεί να γίνεται τηλεόραση. Και μια εκπομπή-αφιέρωμα στην πρωθυπουργική
πορεία του Κώστα Σημίτη, που συμπεριλαμβάνει και συνέντευξή του, όπως η
προχθεσινή του Παύλου Τσίμα («Σταυρόλεξο», Mega), δύσκολα θα μπορούσε υπό
άλλες συνθήκες να είναι απαλλαγμένη από πάθη, ενδεχομένως πικρίες, αναφορά σε
ονόματα που στάθηκαν ή δεν στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων και άλλα τέτοιου
είδους «γαστριμαργικά» υλικά, άφθονα σε μια οκταετή πρωθυπουργική καριέρα
σφραγισμένη με τόσο έντονα γεγονότα.

Ήταν φανερό πως δεν ήταν αυτός ο σκοπός του Παύλου Τσίμα, αλλά σίγουρα
δεν είναι και το είδος του Κώστα Σημίτη. Ακριβώς όπως τον είχαμε συνηθίσει,
βρέθηκε μπροστά στην κάμερα με εκείνη τη στάση που ομολογεί αμηχανία, αλλά
απολύτως προετοιμασμένος, απολύτως οργανωμένος, απολύτως επικεντρωμένος στην
πολιτική, τη δική του πολιτική, χωρίς να αφήνει περιθώρια να μαντέψει στο
ελάχιστο το τηλεοπτικό κοινό τίποτε πιο προσωπικό.

Ως τηλεοπτικό γεγονός εξαιρετικής σημασίας. H πρώτη συνέντευξη τού επί
οκτώ έτη πρωθυπουργού, περίπου δέκα χρόνια μετά την ανάληψη της προεδρίας του
ΠΑΣΟΚ και έναν χρόνο μετά την αποχώρησή του από αυτήν υπέρ του Γιώργου
Παπανδρέου.

Μία προς μία θύμισε τις στιγμές εκείνες το «Σταυρόλεξο», στιγμές
«πυρακτωμένες», όπως τις χαρακτήρισε και ο Παύλος Τσίμας, στιγμές που έκαναν
τα μίντια να παραληρούν και να συμβαίνει το παράδοξο: ο πολιτικός, ο οποίος
αισθανόταν άβολα μπροστά στις κάμερες και δεν αγαπούσε τη δημοσιότητα, να
γίνει αυτός που προσέφερε λαμπρές στιγμές αποθέωσης του μιντιακού
τελετουργικού τόσο κατά την άνοδό του στην προεδρία του ΠΑΣΟΚ όσο και κατά την
αποχώρησή του. Σαν να συντονίστηκε για δύο σημαντικές στιγμές της ζωής του και
της χώρας, αυτές και μόνο, με τον μιντιακό ρυθμό.

Σαν «μυθιστόρημα» ξετυλίχθηκε η ιστορία των χρόνων αυτών, πότε με
εικόνες που συμπύκνωναν την οκτάχρονη μνήμη και πότε με αφηγήσεις. Όλα άρχισαν
τη νύχτα της 18ης Ιανουαρίου.

Στο σπίτι της η κ. Βάσω Παπανδρέου, με την κάμερα να ζουμάρει στο
μεγάλο, γυάλινο τραπέζι της τραπεζαρίας, ενώ ακούγεται το μουσικό θέμα από τη
«Φάρμα» – μια πινελιά χιούμορ άραγε; -, θυμίζει το «δείπνο των τεσσάρων». Μια
πολιτική στιγμή που κωδικοποιήθηκε από το μιντιακό θέαμα και αποθεώθηκε για
την ιστορική σημειολογική της σημασία. Δεκατέσσερις μήνες αργότερα, ένας από
τους τέσσερις εκείνου του δείπνου θα εκλεγεί πρωθυπουργός της χώρας.

Πώς έφθασε ώς εκεί; Θυμίζουν τη διαδρομή ο δημοσιογράφος Γιώργος Παπαχρήστος,
ο Θόδωρος Τσουκάτος και οι δύο λέγοντας πως ενώ δεν ήταν ο Κώστας Σημίτης
άνθρωπος των επαφών έκανε πάρα πολλές προκειμένου να γνωρίσουν στελέχη του
ΠΑΣΟΚ τις απόψεις του.

H αίσθηση του έντονου παρασκηνίου που είχε διαμορφωθεί εκείνη την εποχή
δίνεται ανάγλυφα.

Ο Τηλέμαχος Χυτήρης θυμίζει τα γεγονότα της παραίτησης του Ανδρέα
Παπανδρέου. Ο Παρασκευάς Αυγερινός μιλάει για τις συναντήσεις της ομάδας. Για
την προσωπικότητά του και την πολιτική του μιλούν από τον Ρομάνο Πρόντι και
τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη του ΣΥΝ, τον Θόδωρο Αναγνωστόπουλο, πρώην βουλευτή της
N.Δ., έως τον Άρη Σπηλιωτόπουλο, ο οποίος κρατά στάση φιλοφρονητική για τον
πρώην πρωθυπουργό. Μιλά και ο Γιώργος Βέλτσος, στενός φίλος του, ο οποίος δεν
παρέλειψε να επισημάνει πως παρά τη διορατικότητά του ο Σημίτης δεν διέβλεψε
«τι μπορούσε να σημαίνει η περίφημη “βελούδινη διαδοχή” για το έργο του, το
οποίο δεν έχει ακουστεί από τη νέα ηγεσία του ΠΑΣΟΚ».

Σαν άσκηση μνήμης

Συνθέσεις από βίντεο αρχείου θύμιζαν τα συγκλονιστικά αλλεπάλληλα γεγονότα
που έζησε η χώρα στη διάρκεια της οκτάχρονης πρωθυπουργίας Σημίτη: Ίμια,
Οτζαλάν, ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων, ΟΝΕ και ευρώ, μεγάλα έργα, σύγκρουση
για τις ταυτότητες, συλλήψεις μελών της 17 Νοέμβρη. Ήταν έντονες τηλεοπτικές
στιγμές εξίσου.

Ήταν περίοδος εντάσεων, παθών, συγκρούσεων. Και σε ένα συμφωνούν όλοι όσοι
μιλούν, ότι μπροστά στους μεγάλους στόχους χάθηκε η επαφή με την
καθημερινότητα του πολίτη.

Παρά την καθιερωμένη αγιογραφική τάση παρόμοιων αφιερωμάτων, η εκπομπή του
Παύλου Τσίμα παρέμεινε κοντά στα γεγονότα και τα πρόσωπα. Άφησε να μιλήσουν
αυτά. Όπως και ο ίδιος ο Κώστας Σημίτης, ο οποίος καθισμένος στο οικογενειακό
δικηγορικό γραφείο απαριθμεί επιτεύγματα και επισημαίνει λάθη ­ πολύ λιγότερα
φυσικά αυτά.

Έτσι κι αλλιώς, απολογισμός ήταν και όχι «ιστορία», δεν ήρθε η ώρα της να
γραφτεί, αλλά ακόμη κι έτσι, ήταν ευκαιρία για μια άσκηση μνήμης, απλώς για να
βρίσκεται σε φόρμα. Χρειάζεται.