Bήματα πίσω

ΜΕΡΕΣ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ ξαναζεί η οικονομία μας. Αντιμετωπίζει και πάλι την
κρίση, την αξιολόγηση, τα σχόλια των εταίρων μας και, όπως όλα δείχνουν, θα
βρεθεί προ πιέσεων, παραινέσεων και αυστηρών συστάσεων. Πηγή αδυναμίας τα
ανεξέλεγκτα δημόσια ελλείμματα και το υπερβολικό χρέος, μόνιμες εστίες
ανισορροπίας επί σειρά ετών, οι οποίες δεσμεύουν πολύτιμους πόρους που θα
μπορούσαν να κατευθυνθούν σε σκοπούς κοινωνικούς ή επενδυτικούς.

Όσο και αν η κυβέρνηση προσπαθεί ηθικολογώντας να αμβλύνει τις συνέπειες της
δημοσιονομικής απογραφής, όσο και αν ρητορεύει υπέρ της ήπιας προσαρμογής –
εκδοχή αναντίστοιχη του προβλήματος που η ίδια ανέδειξε – πιθανότατα θα
υποχρεωθεί να αποδεχθεί μηχανισμούς παρακολούθησης για πολλά από τα επόμενα
χρόνια. Οι δημοσιονομικές εξελίξεις, όπως καταγράφηκαν και αφέθηκαν στην
κυριολεξία στην τύχη τους κατά το διαρρεύσαν 2004, δεν επιτρέπουν αισιοδοξία.

Το αναθεωρηθέν έλλειμμα από 5,3% του ΑΕΠ εκτινάχθηκε στο 6,5% και πιθανώς με
το κλείσιμο των λογαριασμών του 2004 να υψωθεί και άλλο κοντά στο 7%,
καθιστώντας αναξιόπιστο και προφανώς ανεφάρμοστο τον προσφάτως ψηφισθέντα
προϋπολογισμό για το 2005. Σ’ αυτή την εξέλιξη άλλωστε και στην αμφιβολία για
τη διατήρηση των ρυθμών ανάπτυξης εδράζεται η κοινοτική αμφισβήτηση και η
απαίτηση για τακτική και συστηματική παρακολούθηση των ελληνικών δημοσίων
οικονομικών.

H όλη κατάσταση παραπέμπει στα προ δεκαετίας συμβαίνοντα, όταν η χώρα μας,
τελούσα υπό κοινοτικό δημοσιονομικό έλεγχο, δεχόταν ανά τρίμηνο στην Αθήνα
τους εμπειρογνώμονες των Βρυξελλών και ήταν υποχρεωμένη να κινείται σύμφωνα με
τις υποδείξεις τους.

Ο υπουργός Οικονομίας εξωραΐζει τις υπάρχουσες συνθήκες, δηλώνει πως δεν
υπάρχει τέτοια προοπτική, υπολογίζει στην αναθεώρηση του Συμφώνου
Σταθερότητας, στην άμβλυνση των μηχανισμών παρακολούθησης και στην
προτεινόμενη επιμήκυνση του χρόνου επανόδου των ελλειμμάτων στον κανόνα, στο
όριο του 3%.

Αποσιωπά όμως την αυστηροποίηση του ετέρου δημοσιονομικού κριτηρίου για τη
μείωση του χρέους, το οποίο θα επιβάλει τη μείωσή του στο 60% του ΑΕΠ σε βάθος
χρόνου, από το 112% που είναι σήμερα, και αποτελεί ίσως την κυρίαρχη έκφραση
της ελληνικής δημοσιονομικής ανισορροπίας.

Με άλλους λόγους, οι δημοσιονομικές συνθήκες όπως έχουν διαμορφωθεί δεν
αφήνουν περιθώρια παρερμηνειών. Ο έλεγχός τους θα απαιτήσει μακρά και
πολύχρονη προσπάθεια. Σίγουρα, περισσότερα από ένα – δύο χρόνια που λέει ο κ.
Αλογοσκούφης. Όσο δε επιμένει στο ήπιον της προσαρμογής τόσο θα επιμηκύνεται ο
χρόνος μείωσης των ελλειμμάτων και του χρέους και άλλο τόσο η κοινωνία θα
αποστερείται πόρους, είτε για προστασία των ασθενεστέρων είτε για επενδύσεις.

Για να ξεφύγει γρήγορα, με ταχύτητα ενός ή δύο ετών απ’ αυτό το δεσμευτικό
πλαίσιο, ή θα πρέπει να προχωρήσει σε επανάσταση αναδιανομής, να επιβάλει
δηλαδή βαρείς φόρους στους έχοντες και να περιστείλει βάναυσα τις δαπάνες, ή
να προχωρήσει σε μαζική εκποίηση κρατικής περιουσίας, τα έσοδα της οποίας θα
κατευθυνθούν αποκλειστικά στη μείωση του χρέους, ή, τέλος, να εφαρμόσει
συνδυασμένη πολιτική με στοιχεία και από τις δύο συνταγές, συνοδευόμενη από
μεταρρυθμίσεις ικανές να αναδείξουν νέες περιοχές οικονομικής δραστηριότητας
και να διαμορφώσουν περιβάλλον δημιουργίας νέου πλούτου.

Καθεμία από τις παραπάνω επιλογές απαιτεί γενναιότητα, ανάληψη πολιτικής
ευθύνης και κόστους και, το κυριότερο, ευθεία προβολή στην κοινωνία με πλήρη
ανάδειξη των βαρών, αλλά και των προοπτικών. Μέχρι τώρα τίποτε απ’ όλα αυτά
δεν συμβαίνει. Εξαντλείται η πολιτική σε διαπιστώσεις για την προηγούμενη
διακυβέρνηση και σε ευχολόγια για το μέλλον.

Πρόκειται για συνταγή αποτυχίας και διαιώνισης του προβλήματος. Αν η κυβέρνηση
και ο ηγήτοράς της σέβονται την ψήφο του ελληνικού λαού και όσα υποσχέθηκαν
για να τη λάβουν, θα πρέπει να δράσουν τώρα, χωρίς αναστολές, με
αποφασιστικότητα μεγάλη. Αν διαφύγουν διά της επικοινωνίας, όπως συχνά
πράττουν, θα φέρουν μέγα βάρος και τελικώς ασήκωτο, ικανό να τους καθηλώσει.