Όταν οι φάλαινες χορεύουν

Θέλετε να διασκεδάσετε; Ακολουθήστε τις φάλαινες. Τα μεγαλόσωμα τέκνα
του… Πλανήτη Ωκεανού παραθερίζουν σε μερικές από τις ωραιότερες περιοχές του
κόσμου: στις ζεστές λιμνοθάλασσες και τους κόλπους της Χαβάης και του Μεξικού
τον χειμώνα, στα καθαρά νερά του Καναδά και της Αλάσκας το καλοκαίρι. Κυνηγούν
τις ηλιαχτίδες, περίπου σαν το διεθνές τζετ-σετ.

Το φαινόμενο αυτό δεν έχει διαφύγει της προσοχής της τουριστικής βιομηχανίας,
η οποία πραγματικά ανθίζει όταν φτάνουν στην περιοχή της μεγάπτερες, γκρίζες
και μπλε φάλαινες. Κάποτε, τις κυνηγούσαν και τις σκότωναν μαζικά· σήμερα
είναι οι… καλλιτεχνικοί αστέρες των θαλασσών. Σε περίπου εκατό χώρες, η
βιομηχανία παρατήρησης φαλαινών ακμάζει· μόνο μια χούφτα χώρες επιτρέπουν
ακόμα τη θανάτωσή τους. Το Μάουι, άλλοτε πρωτεύουσα της φαλαινοθηρίας, είναι
σήμερα πρωτεύουσα της παρατήρησης φαλαινών. Περισσότεροι από 900.000 τουρίστες
το επισκέπτονται τη «σεζόν» της μεγάπτερου φάλαινας, από τις 15 Δεκεμβρίου έως
τις 15 Μαΐου.

Οι κάμερες. «Υπάρχουν τόσες πολλές φάλαινες, απλώς στέκεσαι στην
παραλία και τις παρακολουθείς να πηδούν έξω από το νερό», με διαβεβαίωσε μια
φίλη από την Καλιφόρνια. Ομολογώ πως δεν πείστηκα με την πρώτη. Θυμόμουνα τις
αναρίθμητες κρουαζιέρες που είχα κάνει σε αναζήτηση γκρίζων φαλαινών εν ώρα
μετανάστευσης. Το σενάριο ήταν πάντα το ίδιο: Κάποιος κραύγαζε «φάλαινα» και
έδειχνε κάπου στη θάλασσα. Όλοι έτρεχαν στο πλάι του πλοίου, οι κάμερες
έπαιρναν φωτιά και τα παιδιά άρχισαν να στριγκλίζουν: «Πού είναι; Δεν τη
βλέπω!».

Με τα πολλά, ακουγόταν μια φωνή από το μεγάφωνο. «Αν κοιτάξετε προσεκτικά στην
αριστερή πλευρά του πλοίου, θα δείτε αυτό που αποκαλούμε ίχνος. Είναι δύσκολο
να το εντοπίσετε, πρόκειται όμως για ένα κομμάτι όπου το νερό είναι απολύτως
ήρεμο. H φάλαινα μόλις καταδύθηκε, οπότε θα παραμείνουμε για λίγο στην περιοχή
και θα περιμένουμε να αναδυθεί». Και να το πλοίο να επιβραδύνει, και οι
επιβάτες να εισπνέουν τις αναθυμιάσεις από το πετρέλαιο και να ψάχνουν… Στην
καλύτερη περίπτωση έβλεπαν κάποιο ίχνος ακόμα – ή κάποιο ίχνος της
φαλαινοουράς.

Το δέος. «Δεν είναι όπως στην Καλιφόρνια», επέμενε η φίλη μου. Πριν
από δύο χρόνια, πήγα να διαπιστώσω μόνος μου την αλήθεια. Όσοι επαινούν το
Μάουι έχουν δίκιο. Στάθηκα στην Παραλία Καανάπαλι και σε διάστημα 15 λεπτών
είδα τουλάχιστον οκτώ μεγάπτερες φάλαινες να χορεύουν πάνω στην επιφάνεια του
νερού.

«Σπάνια μου προσφέρει η φύση μεγαλύτερη χαρά από το να βλέπω αυτά τα
εκπληκτικά πλάσματα να κάνουν άλματα», μου είπε πρόσφατα ο δήμαρχος του Μάουι,
Άλαν Αράκουα. «Νιώθεις πραγματικό δέος».

«Ένεση» στην οικονομία με 1 δισ. δολάρια

Περίπου 7.000 μεγάπτερες φάλαινες επισκέπτονται κάθε χειμώνα τα νερά γύρω από
το Μάουι, προκειμένου να ζευγαρώσουν και να γεννήσουν. Έχει προηγηθεί ένα
ταξίδι 3.500 μιλίων από την Αλάσκα. H ετήσια άφιξή τους γίνεται πρωτοσέλιδο
στο Μάουι και πυροδοτεί αυτομάτως δεκάδες παραλιακά πάρτι. «Όλοι
ενθουσιάζονται μόλις δούμε την πρώτη φάλαινα», λέει η Τέριλ Βενκλ, διευθυντής
της Τουριστικής Υπηρεσίας του Μάουι. Φέτος, η πρώτη φάλαινα εθεάθηκε στις 23
Οκτωβρίου. Έως την επόμενη εβδομάδα, χιλιάδες θα κολυμπούν στα ζεστά, γαλάζια
νερά του Εθνικού Θαλάσσιου Καταφυγίου Μεγάπτερων Φαλαινών των Νησιών της
Χαβάης, συνολικής έκτασης 1.370 τετραγωνικών μιλίων. «Είναι τόσο μυστηριώδη
πλάσματα», λέει ο Ντέιβιντ Ματίλα, επιστημονικός συντονιστής του καταφυγίου.
«Γνωρίζουμε τόσο λίγα για αυτές». Οι περισσότερες φάλαινες μαζεύονται στα νερά
που χωρίζουν το Μάουι από τα νησιά Μολοκάι και Λανάι, μια σειρά από κανάλια με
πλάτος επτά έως 13 μίλια. Ο αριθμός των φαλαινών φτάνει στο μάξιμουμ τέλη
Φεβρουαρίου και αρχίζει την πτωτική του πορεία στα τέλη Μαρτίου. Μέχρι τότε,
οι τουρίστες θα έχουν τονώσει την οικονομία του Μάουι με ένα δισεκατομμύριο
δολάρια.

Επιμέλεια: Κίττυ Ξενάκη