διακοπές Tοπιογραφίες

Χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι τα ποτάμια ως υδάτινους δρόμους; Στον ναό της
Αθηνάς στη Φιγάλεια βρέθηκαν πολλά πήλινα ομοιώματα σκαφών, τα οποία έμοιαζαν
περισσότερα με «ποταμόπλοια» παρά με θαλασσινά σκαριά. Αν και αυτές οι αρχαίες
«πιρόγες» ελάχιστα έμοιαζαν με τις δικές μας πολύχρωμες βάρκες τελευταίας
τεχνολογίας, δεν θέλει και πολύ να παρασυρθείς.

Ένας τόπος που μοιάζει να γέννησε τους μύθους είναι φυσικό να σε υποβάλλει και
να αναζητάς μυθολογικό ή και ιστορικό βάθος σε καθετί που πρόκειται να κάνεις.
Κι εμείς έχουμε έλθει εδώ για να κάνουμε ράφτινγκ. Να κατεβούμε δηλαδή το
ποτάμι με ειδικές φουσκωτές βάρκες. Συζητούσαμε λοιπόν αν οι αρχαίοι
χρησιμοποιούσαν τα ποτάμια ως υδάτινους δρόμους. Κανείς δεν είχε πρόχειρη την
απάντηση, μέχρι την επομένη που επισκεφθήκαμε τα σπαράγματα του ναού της
Αθηνάς στη Φιγάλεια, που ξεφύτρωναν μέσα από το πολύχρωμο ανοιξιάτικο «χαλί»
της φύσης. Εκεί βρέθηκαν πολλά πήλινα ομοιώματα σκαφών, τα οποία έμοιαζαν
περισσότερα με «ποταμόπλοια» παρά με θαλασσινά σκαριά. Εξάλλου, το ποτάμι ήταν
πολύ πιο κοντά από τις παραλίες του Ιονίου στην Ηλεία. Αν και αυτές οι αρχαίες
«πιρόγες» ελάχιστα έμοιαζαν με τις δικές μας πολύχρωμες βάρκες τελευταίας
τεχνολογίας, δεν θέλει και πολύ να παρασυρθείς. Πρώτα από τον Λούσιο, το
ποτάμι που κατά τη μυθολογία οι νύμφες έλουσαν τον Δία και στη συνέχεια από
τον Αλφειό.

Ο Παυσανίας θεωρούσε τον Λούσιο ως το πιο κρύο ποτάμι του κόσμου που γνώριζε.
Όμως εμείς δεν έχουμε πρόβλημα. Με ειδικές στολές, αντιανεμικά μπουφάν,
σωσίβια, κράνη και με το κουπί στο χέρι μπαίνουμε στο ποτάμι κάτω από την
παλιά γέφυρα του Ατσίχολου, στον δρόμο από τη Μεγαλόπολη για την Καρύταινα. Τα
ζωηρά παραγγέλματα του οδηγού μάς φέρνουν γρήγορα από τον Λούσιο στον Αλφειό
και η μαγευτική διαδρομή ανάμεσα σε στενά φαράγγια ή στις κατάφυτες όχθες
συνεχίζεται μέχρι το εντυπωσιακό γεφύρι του Κούκου. Εδώ αφήνουμε τον Αλφειό
για να συνεχίσει το ταξίδι του προς την κοιλάδα της Αρχαίας Ολυμπίας. Όμως θα
μέναμε με την εντύπωση ότι αυτός ήταν το αρχαίο υδάτινο μονοπάτι, αν δεν
φώτιζε το πραγματικό ή καλύτερα το αποδεδειγμένο, η αρχαιολόγος κυρία Ξένη
Αραπογιάννη, ανασκαφέας της αρχαίας Φιγάλειας. Είχαμε ξεχάσει το μοναδικό
θηλυκό ποτάμι της Ελλάδας, τη Νέδα, η οποία αργοκυλά στην ίδια περιοχή,
χάνεται σε σπηλιές και γκρεμίζεται από καταρράκτες. Αυτή ήταν πλωτός ποταμός
κατά την αρχαιότητα από πλοιάρια και σχεδίες.

«Ιδιαίτερα εντυπωσιακός είναι ο μεγάλος αριθμός των μικροσκοπικών ομοιωμάτων
λέμβων που φαίνεται ότι υπήρξαν προσφιλές ανάθημα στο ιερό. H παρουσία
των ειδωλίων πλοιαρίων σ’ αυτό το ορεινό ιερό θα μπορούσε ίσως να ερμηνευθεί
από την πληροφορία του Παυσανία (VIII, 41, 3), ότι ο ποταμός
Νέδας, που ρέει ακόμα στους πρόποδες του λόφου του ναού της Αθηνάς,
ήταν στην αρχαιότητα πλωτός από μικρά πλοιάρια. Άλλωστε,
πρόσφατες έρευνες στις όχθες του κάτω ρου του Νέδα, έχουν βεβαιώσει
την ύπαρξη νεωσοίκων και αγκυροβολίων, εκεί όπου η κοίτη του ποταμού
πλησιάζει στην αρχαία Φιγάλεια» (Ξένη Αραπογιάννη, «Ανασκαφή στη
Φιγάλεια», ανάτυπο από τα Πρακτικά της Εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας του
έτους 1996, σ. 129-137+πίνακες 47-52).

info

Είχαμε ξεχάσει το μοναδικό θηλυκό ποτάμι της Ελλάδας, τη Νέδα, η οποία
αργοκυλά στην ίδια περιοχή, χάνεται σε σπηλιές και γκρεμίζεται από καταρράκτες