Δρόμοι

Από τη βοήθεια…

… που πηγαίνει στη Νότια Ασία, μόνο ένα μικρό μέρος θα φτάσει στα χέρια
εκείνων που την έχουν ανάγκη, όσο είναι ακόμη ζωντανοί. Θα την παραλάβουν
συμμορίες και σωματέμποροι από εκείνους που υπόσχονταν αξέχαστες διακοπές
στους δυτικούς τουρίστες, συντροφιά με τρυφερή παιδική σάρκα, διεφθαρμένα
καθεστώτα, που διατηρούσαν στην εξουσία οι σημερινοί ελεήμονες της Δύσης. Ο
Σουχάρτο της Ινδονησίας ήταν δικό τους παιδί. Τόσα χρόνια τηρούσαν μια ένοχη
σιγή.

H σιωπή…

… δεν είναι πάντα χρυσός. Τι νόημα είχε η τρίλεπτη σιγή που τηρήθηκε στις
ευρωπαϊκές χώρες για τα θύματα του τσουνάμι; Ήταν, λέει, για «να δείξουμε την
αλληλεγγύη μας και το πένθος μας για τα θύματα της καταστροφής». Αν και
δυσκολευόμαστε να καταλάβουμε πώς θα μπορούσαν, όσοι απέμειναν ζωντανοί στις
πληγείσες περιοχές, να δουν τα σκυμμένα κεφάλια. Δεν έχουν πια σπίτια, δεν
έχουν τηλεόραση και τα προβλήματά τους είναι άλλα. Οι περισσότεροι από εμάς
που τηρήσαμε τα τρία λεπτά σιγής, το κάναμε από ειλικρινή αισθήματα συμπόνιας.
Όμως, τέτοια τελετουργικά δεν είναι αυθόρμητα. Είναι σαν να βγάζεις
επιδεικτικά στον δρόμο τα αισθήματά σου.

H θορυβώδης…

… ζωή μας διακόπτεται συχνά από τέτοια τελετουργικά σιγής. H αρχή έγινε το
1919, με δύο λεπτά σιγής για τους νεκρούς του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου (ποιος
τους θυμάται σήμερα;). Και κατόπιν του Δεύτερου. Ύστερα ήρθε η 11η Σεπτεμβρίου
(τρία λεπτά σιγής). Ένα, δύο, τρία, πέντε λεπτά σιγής. Μια πλειοδοσία
συμπόνιας, σαν να λες πως εσύ νοιάζεσαι, νοιάζεσαι πολύ, πιο πολύ από τους
άλλους, βρε παιδί μου. Πρώτη πρόλαβε να βυθιστεί στη σιγή η Δανία, για δύο
λεπτά, μα ύστερα ήρθαν οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες και πλειοδότησαν με τρία.
Αυτή η τελετουργία είχε γελοιοποιηθεί κάποτε στην Οκλαχόμα, γράφει η
δημοσιογράφος Τζόζι Άπλετον, όταν ένας ρεπόρτερ από το Καζαχστάν κατάφερε να
πείσει τους βουλευτές της τοπικής Βουλής να κρατήσουν το φλύαρο στόμα τους
κλειστό για δέκα (!) λεπτά, για μια σφαγή που κανείς ποτέ δεν έμαθε αν έγινε
πραγματικά σε εκείνη τη χώρα.

H συμπόνια…

… δεν μπορεί να είναι καταναγκαστική όπως η σιγή. Τι κι αν αγριοκοιτάζουμε
τον διπλανό μας που θορυβεί; Ούτε εμείς λυπούμαστε περισσότερο ούτε εκείνος
λιγότερο. Τότε γιατί, με κάθε τέτοια θλιβερή ευκαιρία, μας βάζουν να
σωπαίνουμε; Επειδή είναι βολικό: όταν είναι να πούμε κάτι, σπάνια συμφωνούμε
σε αυτό. «Μήπως η τρίλεπτη σιγή ήταν υπερβολική;», αναρωτιόταν η «Ντέιλι
Μέιλ», που τη συνέκρινε με τα δύο λεπτά σιγής που είχαν τηρηθεί για τα θύματα
του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Κάποιος είπε πως οι πολιτικοί χρησιμοποίησαν
αυτή την τελετουργία της σιγής «για να σώσουν τη συνείδησή τους», επειδή δεν
έκαναν πιο πολλά πράγματα, πολύ πιο νωρίς. Αν ήταν να σωθεί έτσι, θα έπρεπε να
σωπαίνουμε μέχρι την άλλη ζωή.