Στα τυφλά το τρένο της οικονομίας

Αντιμέτωπη με τη σκληρή οικονομική πραγματικότητα, η κυβέρνηση νιώθει πλέον
αδύναμη και αισθάνεται την πίεση των συνθηκών, κάτι που αποτυπώνεται στις
δηλώσεις των υπευθύνων για το 2005, το οποίο πλέον χαρακτηρίζεται κρίσιμο.

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης σε πλήρη σύνθεση. Αλογοσκούφης, Ρεγκούζας, Δούκας, Φώλιας με συγκρατημένα χαμόγελα στο κεφαλόσκαλο του Μεγάρου Μαξίμου, εξερχόμενοι από την μακρά, τρίωρη και βάλε, συνάντηση με τον Πρωθυπουργό. Τι να υποδηλώνουν άραγε; Μύχιες σκέψεις ή απλώς αμηχανία για όσα θα μας βρουν το 2005;

Χθες ο Πρωθυπουργός κ. K. Καραμανλής συναντήθηκε με τους κ.κ. Αλογοσκούφη,
Δούκα και Ρεγκούζα, διαπίστωσε τον εκτροχιασμό του προϋπολογισμού του
παρελθόντος έτους, την εκτίναξη του ελλείμματος στο 6,5% του ΑΕΠ και κατέγραψε
τις φετινές δυσχέρειες. Συμφώνησαν προφανώς και οι τέσσερις πως τούτο ήταν
αποτέλεσμα της προηγούμενης κυβέρνησης, αποφάσισαν να τα φορτώσουν όλα στο
ΠΑΣΟΚ και πέραν αυτών ουδέν. Καμία αίσθηση αυτοκριτικής για την κατάρρευση των
εσόδων τη χρονιά που πέρασε, για την παραλυσία των Εφοριών εν αναμονή αλλαγών
στις Διευθύνσεις τους, για την κατασυκοφάντηση και αποδυνάμωση του ΣΔΟΕ, για
τις πρωτοφανείς υστερήσεις εσόδων ύψους 1,5 δισ. ευρώ, που είχαν να
καταγραφούν από την εποχή του Μάνου το 1993.

Αυτοεγκλωβισμός. Αυτά χάθηκαν, όπως θα χαθούν και πόροι του Γ’
Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης ή θα ξοδευτεί το μεταολυμπιακό κύμα ανάπτυξης και
το απόθεμα αξιοπιστίας που η επιτυχής τέλεσή τους εξασφάλισε. Και το χειρότερο
είναι ότι τίποτε δεν δείχνει ικανό να αναπληρώσει το κενό, να προσφέρει τη
ζητούμενη διέξοδο. Ο Πρωθυπουργός τελευταία νιώθοντας την πίεση, ακόμη και από
τον φιλικό προς αυτόν Τύπο, ανέφερε κάτι περί μεταρρυθμίσεων παντού το 2005,
στη γιορτή του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, αλλά ουδείς επείσθη,
καθώς δεν υπάρχει επεξεργασία ούτε διάθεση για συγκρούσεις και ανατροπές, τις
μόνες ικανές να προσφέρουν διεξόδους από τον κύκλο του αυτοεγκλωβισμού.

Όλοι οι παρατηρητές των οικονομικών εξελίξεων διαπιστώνουν πια την ανυπαρξία
σχεδίου και αποφάσεων για την αντιμετώπιση της επερχόμενης κρίσης. Οι
περισσότεροι νιώθουν την κυβέρνηση εγκλωβισμένη στην προεκλογική ρητορεία της,
στους ανεδαφικούς και υπερφίαλους λόγους, σε όσα αφελή περί πολιτικής
διαχείρισης της οικονομίας πολλοί εκτόξευαν, αγνοώντας αδήριτους κανόνες και
απλές μαθηματικές σχέσεις που κατέχει και το τελευταίο νοικοκυριό.

Χωρίς ατμομηχανή. Προφανώς αντιδρώντας πολιτικά, δηλαδή στενά
κομματικά, με γνώμονα το πολιτικό κόστος και τις ανάγκες της επικοινωνίας,
αγνοούν ότι σήμερα τίποτε δεν μοιάζει ικανό να κινήσει την οικονομία. Έργα δεν
γίνονται, Ολυμπιακοί δεν υπάρχουν, ο τουρισμός για την ώρα δεν δείχνει να
κερδίζει από την ολυμπιακή υπερδημοσιότητα, οι αυξήσεις μισθών πενιχρές όπως
είναι δεν αρκούν, τα καταναλωτικά δάνεια γίνονται επικίνδυνα, αλλαγές μεγάλες
δεν προετοιμάζονται, οι ιδιωτικές επενδύσεις δεν τρέχουν, η επιχειρηματική
δραστηριότητα δεν ελευθερώνεται, αντίθετα ορθώνονται καινούργια εμπόδια.

Ατμομηχανή να σύρει την οικονομία δεν φαίνεται στον ορίζοντα, ούτε άλλες
ισχυρές οραματικές πολιτικές, οι οποίες θα μπορούσαν να επιδράσουν
δευτερογενώς, εφαρμόζονται.

Στην πεπατημένη. H κυβέρνηση θα επιμείνει στην πεπατημένη, όπως διεφάνη
και από την αντίδρασή της στις δηλώσεις Μητσοτάκη. Για να αντιμετωπίσει τα
υπερβολικά ελλείμματα θα βγάλει τους εφοριακούς στον δρόμο, θα αναζητεί έσοδα
από συνεχείς ρυθμίσεις, ο Δούκας, όπως διακηρύττει, θα περικόψει δήθεν τη
σπατάλη του κράτους μη πληρώνοντας για λίγους μήνες τις υπερωρίες ή τις
εφημερίες στα νοσοκομεία, ο Ρεγκούζας θα επισείει την απειλή των
αντικειμενικών τιμών προκειμένου να επισπευσθούν οι μεταβιβάσεις και να
εισπράξει φόρους, ο Αλογοσκούφης θα στρέφεται προς τη γη και τα ακίνητα ως
άλλος κτηματομεσίτης και θα ελπίζει ότι θα βγάλει τη χρονιά χωρίς μεγάλες
απώλειες.

H ζωή όμως είναι γεμάτη εκπλήξεις και δεν ευνοεί συνήθως εκείνους που μένουν
ακάλυπτοι έναντι κινδύνων, που είναι πολλοί και θα φέρουν την πολλά υποσχόμενη
κυβέρνηση Καραμανλή μεταξύ σφύρας και άκμονος. Οι Βρυξέλλες θα πιέζουν και θα
απαιτούν δημοσιονομική πειθαρχία και ο κόσμος μαζί με την εκλογική πελατεία θα
κινούνται σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση.

Ανεκπλήρωτες υποσχέσεις. Θα βγάλει προβλήματα το 2005, θα φέρει
αναγκαστικά την κυβέρνηση αντιμέτωπη με την κοινωνία. Ήδη οι αγρότες του
θεσσαλικού κάμπου εγείρουν απαιτήσεις και διεκδικήσεις από την άλλοτε φιλική
και ενισχυτική των αγροτικών κινητοποιήσεων Νέα Δημοκρατία, οι εκπαιδευτικοί
δεν είναι ικανοποιημένοι από τις προβλεπόμενες πενιχρές αυξήσεις μισθών, η
παιδεία συνολικά τελεί σε κατάσταση διέγερσης εν όψει των σχεδίων αξιολόγησης
των Πανεπιστημίων, οι εργατοϋπάλληλοι νιώθουν απειλούμενοι από τη διαρκώς
αυξανόμενη ανεργία, οι συνταξιούχοι θα μένουν με ολίγα και θα θυμίζουν στην
κοινωνία πως οι προεκλογικές υποσχέσεις μένουν ανεκπλήρωτες.

Γενική είναι η εντύπωση πως η κυβέρνηση θα βρεθεί προ διλημμάτων τα οποία δεν
είναι προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει. Καταδιώκεται από το σύνδρομο του 1993,
από τον φόβο της σύντομης παρένθεσης στη διακυβέρνηση της χώρας. Παραμένει
έτσι δεσμευμένη, κυριαρχείται από τον πολιτικό στόχο και δεν μπορεί να κινηθεί
αποφασιστικά στην αντιμετώπιση των προβλημάτων. Αντιφατική από την αρχή, είναι
χαρακτηριστικό ότι ανέδειξε τα ελλείμματα στον μέγιστο βαθμό και την ίδια
στιγμή έγινε κήρυκας της ήπιας προσαρμογής. Τώρα αντιλαμβάνεται πως ούτε την
ηπιότητα μπορεί να υπηρετήσει, ούτε τα ελλείμματα να μειώσει. Θα κάνει άραγε
τη μεγάλη στροφή πιεζόμενη από τις Βρυξέλλες ή θα επιμείνει στα ίδια, τα τόσο
αβέβαια και επισφαλή;

Υπερπροσδοκίες. Θα έχει πολιτικές συνέπειες αυτό το πηγαινέλα, αυτή η
χωρίς μέτρο διαρκής μετατόπιση από τη μια θέση στην άλλη και θα γίνουν
εντονότερες αν καταγραφεί γρήγορα στη συνείδηση των πολιτών ότι η νέα
κυβέρνηση αδυνατεί να καλύψει τις υπερπροσδοκίες που καλλιέργησε όλα τα
προηγούμενα χρόνια. Το 2005 θα δοκιμαστεί και αν εγκαίρως δεν ορίσει στόχους
και μέσα, θα χαθεί στις συμπληγάδες της σύγχρονης διακυβέρνησης, που μόνο με
αυτόματο πιλότο δεν μοιάζει.