Nα που χώρεσε ένας μικρός Παρθενώνας!

Ένας «Παρθενώνας» στήθηκε μέσα στο Μουσείο Μπενάκη για να φιλοξενήσει ολόκληρη τη ζωφόρο του ναού της Αθηνάς, με την πομπή των Παναθηναίων και τις 360 γλυπτές μορφές, που φωτογραφήθηκαν από τον Σωκράτη Μαυρομμάτη

«Ιδανικό μοντέλο, από την ανακάλυψη της φωτογραφίας μέχρι σήμερα»,
υπήρξε ο Παρθενώνας. Με τις εκλεπτύνσεις και τις καμπύλες του, τη λιτότητα των
όγκων και τον εκπληκτικό πλούτο των γλυπτών παραστάσεών του. Από αυτές τις
τελευταίες η ζωoφόρος κατέχει τον τίτλο του πιο σημαντικού γλυπτού συνόλου που
υπάρχει στον κόσμο.

Μια φορά στα εκατό χρόνια του 20ού αιώνα φωτογραφήθηκε ολόκληρη η
ζωoφόρος από τα πρωτότυπα και αυτό από δύο διαφορετικούς φωτογράφους. Τον
Φρεντ Μπουασονά που ανέβηκε με σκάλα ύψους 15 μ. στον Παρθενώνα και τον B.A.
Μανσέλ. Αυτό δίνει το μέτρο της σημασίας της νέας φωτογράφισης από τον Σωκράτη
Μαυρομμάτη. Το εγχείρημα δοκιμάστηκε πρώτα σε σμίκρυνση με την ευκαιρία της
έκδοσης του εκπαιδευτικού βιβλίου της Κορνηλίας Χατζηασλάνη «Περίπατοι στον
Παρθενώνα».

H καλύτερη φωτογράφιση. Οι καινούργιοι φακοί, οι μηχανές, τα φιλμ
επιτρέπουν μεγαλύτερη ευκρίνεια και πιστότητα. Δεν υπάρχει παραμόρφωση. H
τεχνολογία επιτρέπει να είμαστε πιο κοντά στην πραγματικότητα απ’ ό,τι άλλοτε.

H μακέτα του σηκού του Παρθενώνα στήθηκε για την ανάρτηση των
φωτογραφιών υπό κλίμακα 1:5. Κάθε μια βρίσκεται ακριβώς στην αρχική της θέση
πάνω στον «τοίχο». Το φως είναι διάχυτο, χαμηλό, με στόχο να επαναληφθεί ο
φωτισμός που υπήρχε όταν η ζωoφόρος βρισκόταν στη θέση της, ψηλά, πίσω από την
εξωτερική κιονοστοιχία του Παρθενώνα.

Ο φωτογράφος: «Δεν κάνουμε τέχνη πάνω στην τέχνη. Αυτές οι φωτογραφίες
είναι ένα χρέος προς ένα έργο τέχνης», λέει ο φωτογράφος Μανώλης Μαυρομμάτης.
«Στέκομαι κατ’ ενώπιον, φωτογραφίζω αυτό που βλέπω προσπαθώντας να αναδείξω
χωρίς επεμβάσεις την εικόνα του 2004. Οι φωτογραφίες είναι μαυρόασπρες επειδή
υπηρετούν την τεκμηρίωση. H φωτογραφία έχει διαφορετικό προορισμό από τη
ζωγραφική και τη γλυπτική. Είναι διαφορετικό μέσο που σου επιτρέπει να κάνεις
άλλα πράγματα. Δεν έχουν πολλοί την τύχη να δουλεύουν στον Παρθενώνα, ένα
μνημείο με βαριά φωτογραφική κληρονομιά. Δεν έχεις δικαίωμα να κάνεις
χειρότερες φωτογραφίες από αυτούς που προηγήθηκαν».

H ζωoφόρος με την πομπή των Παναθηναίων αποτελείται σήμερα από 360
ανθρώπινες μορφές που παριστάνουν θεούς, ήρωες και όλο τον λαό της Αθήνας, 192
άλογα και μερικές δεκάδες άλλα ζώα για τη θυσία. Το 60% των σωζόμενων τμημάτων
βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο, ένα μικρό μέρος στο Λούβρο και τα υπόλοιπα
εκτίθενται στο Μουσείο Ακροπόλεως.

Το θέμα. Τα γλυπτά λαξεύθηκαν επιτόπου από συνεργεία καλλιτεχνών που
δούλεψαν πάνω σε σκαλωσιές μεταξύ των ετών 438-432 π.X. Κίνηση και στάση, τάξη
και ελαφρά αταξία, επισημότητα και χαλαρότητα, αποθέωση του ανθρώπινου
στοιχείου και εξανθρωπισμός του θείου, δημιουργούν ένα συναρπαστικό
κινηματογραφικό μοντάζ με σκηνές από τον πάνδημο εορτασμό των γενεθλίων της
θεάς Αθηνάς και την προσφορά του δώρου των γενεθλίων που ήταν ένας πέπλος και
σκηνές από τον Όλυμπο. Πολλά έχουν γραφτεί για το βαθύτερο νόημα της ζωφόρου.

Μια νέα ανάγνωση από τον αρχαιολόγο και μελετητή της τέχνης της
κλασικής εποχής Άγγελο Δεληβορριά διακρίνει τον γαμικό προορισμό αυτού του
πέπλου, που υπενθύμιζε στην παρθένο ότι ήρθε η ώρα να δώσει το καλό παράδειγμα
και να εξασφαλίσει την καρποφορία και την ευγονία των πολιτών.

Κατάλογος: Ένα εξαιρετικό σε εμφάνιση άλμπουμ με τις φωτογραφίες και τη
μελέτη «H ζωoφόρος του Παρθενώνα: το πρόβλημα, η πρόκληση, η ερμηνεία» του
Άγγελου Δεληβορριά κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μέλισσα, σελ. 192, τιμή 50
ευρώ. Συλλεκτική κασετίνα πολυτελείας με τα φύλλα των φωτογραφιών σε σχήμα
50×50 και το βιβλίο 240 ευρώ.

Μη χάσετε την ευκαιρία να δείτε τις εκδόσεις τέχνης και τα δώρα τέχνης
στο ισόγειο κατάστημα του μουσείου.

Ημίφως και ζωντάνια

Όσο κι αν δεν είναι επιστημονικώς ορθό, το ημίφως και το «χάι-τεκ ανθρακί»
χρώμα είναι της μόδας. Το αποτέλεσμα; H ατμόσφαιρα ακροβατεί μεταξύ κατάθλιψης
ή επίσκεψης υπό το σεληνόφως. Ενώ αυτά τα μάρμαρα είναι από τα πιο ζεστά και
ζωντανά έργα που έκανε ο άνθρωπος.

INFO

H ζωoφόρος του Παρθενώνα, στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138, τηλ.:
210-3453.111). Ωράριο: Παρ.-Σάβ.-Κυρ.: 10.00 – 22.00. Δευτ.-Τρ. κλειστά.
Τετ.-Πέμ.: 9.00 – 17.00. Είσοδος: 2 ευρώ.