Mικρό το καλάθι του 2005

Το 2004 παραδίδει τη σκυτάλη στο 2005 και, όπως συνηθίζεται τέτοιες
χρονιάρες μέρες, άπαντες εύχονται και προσβλέπουν σε καλύτερες μέρες. Μπορεί
όμως να αναμένει κανείς καλύτερες μέρες στη νέα χρονιά; Τα στοιχεία, οι
προγνώσεις, τα αδιέξοδα και οι αυτοδεσμεύσεις που ανελήφθησαν με πρωτοβουλία
της κυβέρνησης Καραμανλή, κυρίως μέσω της δημοσιονομικής απογραφής, δεν
επιτρέπουν αισιοδοξία.

H νέα κυβέρνηση σπατάλησε βαθμιαία στη δεκάμηνη θητεία της τη λεγόμενη
περίοδο χάριτος, δεν επιχείρησε δυναμικές παρεμβάσεις και τομές, που οι
πολιτικές συνθήκες επέτρεπαν και επέβαλαν, εξαντλήθηκε σε επιδιώξεις
αμφιλεγόμενες, δεν απέδωσε έργο ικανό να στηρίξει προσδοκίες και νέες
δημιουργικές προσπάθειες, οι οποίες θα μετέφεραν και τα ζητούμενα τούτες τις
μέρες κύματα αισιοδοξίας.

Έδωσε βάρος μέχρι τώρα η διακυβέρνηση Καραμανλή σε πολιτικούς στόχους,
απορροφήθηκε από την προσπάθειά της να επιβεβαιώσει την ηγεμονία της έναντι
των αντιπάλων της και κυρίως να κατοχυρώσει την προοπτική της οκταετίας.
Περιορίσθηκε έτσι αρχικώς στη διαχείριση των υποχρεώσεων που πήγαζαν από την
προηγούμενη διακυβέρνηση Σημίτη, έκανε ό,τι μπορούσε στη συνέχεια προκειμένου
να εκθέσει τους αντιπάλους της.

Διόγκωσε την απογραφή στον μέγιστο βαθμό, «έπαιξε» με τα σκάνδαλα,
ταλαιπωρήθηκε με το προβληματικό και εσωτερικά αμφισβητούμενο νομοθέτημα «περί
βασικού μετόχου», εξαντλήθηκε δηλαδή σε δραστηριότητες που ανέπτυξαν
δεσμεύσεις, προσέθεσαν εμπόδια, δεν προσέφεραν κανένα στίγμα αναδημιουργίας.

Φάνηκε τούτο κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού στη Βουλή, όπου ο λόγος
του Πρωθυπουργού έμοιαζε πληκτικά με εκείνον που είχε εκφωνήσει το 2003 ως
αρχηγός της αντιπολίτευσης, παρέμεινε εγκλωβισμένος στο γνωστό καταγγελτικό
ύφος, δεν είχε στοιχεία ικανά να στηρίξουν προσδοκίες και ελπίδες, πέραν των
στενών κομματικών ορίων.

Ήδη στο κυβερνητικό στρατόπεδο υπάρχουν φωνές αμφισβήτησης, οι οποίες
ενισχύονται από τον ευρύ κύκλο των επιχειρηματιών, που μιλά για τέλμα και
επιζητεί μεταρρυθμίσεις και πρωτοβουλίες, συμβατές με τα τεκταινόμενα στην
Ευρώπη και συνολικά στον κόσμο.

H κυβέρνηση αντιμέτωπη με όλους και με τον… εαυτό της

H κυβέρνηση Καραμανλή ρίχνει τις προσδοκίες. Μας καλεί να κρατάμε μικρό καλάθι το 2005. Ο ίδιος ο υπουργός Οικονομίας Γιώργος Αλογοσκούφης, θέλοντας να διασκεδάσει τις επικρατούσες χαμηλές προσδοκίες για τη νέα χρονιά, έχει χαρακτηρίσει το 2005 «έτος μεταστροφής»…

H κυβέρνηση Καραμανλή, αντί δυναμικών πολιτικών, που πολλοί προσδοκούσαν,
περιορίζεται σε τρέχουσα διαχείριση και μάλιστα κακής ποιότητας, όπως οι
καθυστερήσεις στα δημόσια έργα φανερώνουν, οι υστερήσεις του φετινού
προϋπολογισμού επιβεβαιώνουν και οι μεγάλες απώλειες κοινοτικών πόρων
καταδεικνύουν. Ο ίδιος ο υπουργός Οικονομίας κ. Γ. Αλογοσκούφης, θέλοντας να
διασκεδάσει τις επικρατούσες χαμηλές προσδοκίες για τη νέα χρονιά έχει
χαρακτηρίσει το 2005 «έτος μεταστροφής», χωρίς να διευκρινίζει τι ακριβώς
εννοεί. Ο ίδιος πάντως αναγνωρίζει, παρ’ ότι δημοσίως άλλα υποστηρίζει, ότι ο
ρυθμός ανάπτυξης δεν θα είναι σπουδαίος το 2005, θα κινηθεί μετά βίας πάνω από
το 3%, όπως και η Τράπεζα της Ελλάδος ανεπισήμως προβλέπει.

Γνωρίζει επίσης ότι οι αυξήσεις μισθών δεν θα είναι ικανές να ενισχύσουν
σημαντικά τη ζήτηση. Όπως επίσης ξέρει ότι το φοροκυνηγητό και γενικώς οι
ανάγκες είσπραξης των εσόδων θα πιέσουν τη δραστηριότητα. Υπολογίζει ότι τα
καταναλωτικά δάνεια θα συνεχίσουν να στηρίζουν τα νοικοκυριά, αλλά
αντιλαμβάνεται πως κάποια στιγμή η απειλή επισφαλειών θα καταστήσει τις
Τράπεζες πιο επιφυλακτικές. Ελπίζει ότι το Χρηματιστήριο Αθηνών θα έχει
ευκαιρίες για καλύτερη επίδοση το 2005 – ήδη στην αγορά μιλούν για
νεοδημοκρατικό ράλι – αλλά δεν μπορεί να επενδύει σε ένα μηχανισμό τον οποίο
τόσο έχει λοιδορήσει το κόμμα του.

Έχει ενδείξεις ότι η οικοδομική δραστηριότητα υποχωρεί, δεν δείχνει τον ίδιο
δυναμισμό, παρ’ ότι τα στεγαστικά δάνεια συνεχίζουν να αυξάνονται με ρυθμό
26%-27% και οι εφοπλιστές, με τα υπερεισοδήματα που αυτήν την περίοδο
εξασφαλίζουν, στηρίζουν την κτηματαγορά, συντηρούν κυρίως την αγορά των
ακριβών οικοπέδων και ακινήτων των βορείων και νοτίων προαστίων. Όσο για τα
σχέδια με τις γαίες και τα μεγάλα ακίνητα του Δημοσίου, άπαντες πια
αποδέχονται ότι απαιτούν χρόνο και πολύπλοκες διαδικασίες απαλλαγής από
διεκδικήσεις και αμφισβητήσεις.

Ξέρει από πρώτο χέρι, έχει ενημέρωση από τους διοικητές της Εθνικής και της
Εμπορικής, ότι το 2005 θα υπάρξουν επιχειρήσεις οι οποίες θα αντιμετωπίσουν
δυσχέρειες στη λειτουργία τους, πιθανώς να κλείσουν αν τα τραπεζικά ιδρύματα
κόψουν τις γραμμές χρηματοδότησης. Ακόμη έχει ιδία αντίληψη ότι πολλοί Έλληνες
επιχειρηματίες, νιώθοντας το περιβάλλον ασφυκτικό, θα ενέδιδαν με ευκολία σε
προτάσεις εξαγοράς, δεν θα δίσταζαν να αλλάξουν δραστηριότητα ή ακόμη και να
μετακινηθούν σε νέες πολλά υποσχόμενες χώρες, όπως η Κίνα ή οι γειτονικές
βαλκανικές, οι οποίες προσφέρουν ευκαιρίες και προνόμια. H ίδια η κυβέρνηση
πάντως ρίχνει τις προσδοκίες, μας καλεί να κρατάμε μικρό καλάθι το 2005.

Αντιλαμβάνεται επίσης ότι βαθμιαία η κοινωνία θα αρχίσει να γίνεται πιο
απαιτητική, τα συνδικάτα θα ξεθαρρέψουν, θα εγείρουν διεκδικήσεις, δεν θα
μείνουν απαθή αν αισθανθούν πως απειλούνται εισοδήματα και θέσεις εργασίας. Το
ίδιο απαιτητική θα είναι και η κομματική πελατεία, η οποία θα επιζητεί
αποκατάσταση και εκπλήρωση των υποσχέσεων.

Ταυτοχρόνως όμως θα αντιμετωπίζει την πίεση των Βρυξελλών για ταχύτερη και πιο
έντονη προσαρμογή, δεν θα μπορεί να ανταποκριθεί σε αντικρουόμενες επιδιώξεις,
θα πρέπει να επιλέξει με ποιους θα πάει και ποιους θα αφήσει. Πολλοί εκτιμούν
ότι γρήγορα και πάντως στη διάρκεια του 2005 η πραγματικότητα, η βεβαία
ανάδειξη των προβλημάτων, θα επιβάλει τις νομοτέλειές της. H κυβέρνηση
Καραμανλή θα υποχρεωθεί εκ των συνθηκών να κινηθεί, να αναλάβει πρωτοβουλίες,
αναγκαστικά θα βρεθεί απέναντι από την κοινωνία και κυρίως απέναντι στους
ψηφοφόρους της, απέναντι σ’ αυτό το απίστευτο άθροισμα αιτημάτων και
υποσχέσεων, το οποίο προφανώς δεν μπορεί να ικανοποιηθεί.