Eχθρός… β΄ κατηγορίας

Έπειτα από 82 χρόνια η Ελλάδα παύει να κατέχει την πρώτη θέση στη λίστα των
εξωτερικών απειλών για την Τουρκία που εγκρίνουν κάθε τέσσερα χρόνια οι
στρατηγοί.

Αυτό προκύπτει, σύμφωνα με πληροφορίες από τουρκικές πηγές, από το νέο
πολιτικό Έγγραφο Εθνικής Ασφάλειας – το αμυντικό δόγμα της χώρας – το οποίο
βρίσκεται ακόμα στη διαδικασία της σύνταξης από στρατιωτικούς και υπαλλήλους
του τουρκικού ΥΠΕΞ.

H αλλαγή δόγματος σε σχέση με την Ελλάδα ήταν αναμενόμενη από την Αθήνα, μετά
τη χορήγηση στην Τουρκία ημερομηνίας ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

Όπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας «Hurriet», στο έγγραφο αυτό, το οποίο
θα επικυρωθεί από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας στις αρχές του
2005, η Ελλάδα υποχωρεί από την πρώτη θέση, την οποία καταλαμβάνει πλέον το
Ιράν.

Πολύ σημαντικό είναι επίσης – σύμφωνα πάντα με το ίδιο δημοσίευμα – ότι η
Αθήνα καταγράφεται πλέον από την τουρκική πλευρά σε πολύ χαμηλή θέση ως
εξωτερική απειλή, αλλά και ότι για πρώτη φορά στο εν λόγω έγγραφο διαγράφεται
και η διατύπωση ότι «υπάρχει πιθανότητα σύρραξης». Αξίζει να σημειωθεί πως η
διατύπωση αυτή συμπεριλαμβανόταν και στο προηγούμενο έγγραφο, το οποίο
συντάχθηκε και επιβεβαιώθηκε από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας το 2001.

Διμερή προβλήματα

Όπως επισημαίνουν τουρκικές πηγές, το να συνεχίζει η Τουρκία να βλέπει σαν
απειλή την Ελλάδα, η οποία σε δέκα χρόνια ίσως θα είναι εταίρος της στην E.E.,
δεν συμβιβάζεται με τη σοβαρότητα τού κράτους και γι’ αυτό το λόγο διεγράφη η
διατύπωση περί «σύρραξης». Στο έγγραφο εφιστάται πάντως η προσοχή στο ότι
ορισμένα διμερή προβλήματα συνεχίζουν να υπάρχουν.

Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα τονίζουν ότι η υποβάθμιση του «ελληνικού
κινδύνου» από την Άγκυρα δεν είναι κάτι που αιφνιδιάζει την Ελλάδα. Οι ίδιες
πηγές μάλιστα επισημαίνουν πως η διατύπωση αυτή ήταν αναμενόμενη, από τη
στιγμή που η Τουρκία θα έπαιρνε ημερομηνία έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων
– πράγμα που συνέβη στις 17 Δεκεμβρίου. Ωστόσο, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν
ότι η αλλαγή του αμυντικού δόγματος δεν συνεπάγεται αυτόματα και συμπεριφορά
καλής γειτονίας από τη γείτονα στο Αιγαίο. Αξίζει να σημειωθεί ότι χθες
σημειώθηκαν πάλι δέκα παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου από δεκαοκτώ
τουρκικά αεροσκάφη, εκ των οποίων τα τρία ήταν οπλισμένα. Τα τουρκικά
αεροσκάφη αναχαιτίστηκαν από ελληνικά μαχητικά.

Πάντως ελληνικοί διπλωματικοί κύκλοι χαρακτηρίζουν ως θετικό το γεγονός ότι,
σύμφωνα με τις πληροφορίες, στο έγγραφο καταργείται και η διατύπωση που υπήρχε
στο προηγούμενο ότι «διατηρούνται ως έχουν οι προηγούμενες αξιολογήσεις» σε
ό,τι αφορά τις σχέσεις με τους γείτονες. Μάλιστα, ζητείται η συνέχιση των
σχέσεων στα πλαίσια της καλής γειτονίας και η ανάπτυξη ειδικά των σχέσεων
αυτών στον οικονομικό τομέα.

Πρώτη απειλή η Τεχεράνη

Σημαντικό για την Ελλάδα θεωρείται από τους ίδιους κύκλους το γεγονός ότι η
πρώτη απειλή για την Τουρκία μετατοπίζεται ανατολικά, στην περιοχή του
Περσικού Κόλπου, καθώς αναμένεται μακροπρόθεσμα να συμβάλλει στη μετακίνηση
του κύριου όγκου των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στα ανατολικά, μειώνοντας την
απειλή για τα ελληνικά νησιά. Σύμφωνα με το έγγραφο, η Τεχεράνη ανέβηκε στην
πρώτη θέση λόγω των πυραύλων της που απειλούν την Κωνσταντινούπολη. Ωστόσο
αυτή η κίνηση αξιολογείται από ελληνικούς κυβερνητικούς κύκλους και ως
προσπάθεια της Άγκυρας να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον,
συμπλέοντας με την πολιτική των ΗΠΑ στην περιοχή. Λόγω της άρνησης της
Τουρκίας να συνδράμει την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, οι αμερικανοτουρκικές
σχέσεις είχαν εισέλθει σε μια ιδιαίτερη φάση ψυχρότητας.

Στο έγγραφο, τις αμέσως επόμενες θέσεις μετά το Ιράν καταλαμβάνουν το Ιράκ
και, σε σχέση με αυτό, η διεθνής τρομοκρατία και η Αλ Κάιντα. H Συρία, για την
οποία στο προηγούμενο έγγραφο αναφέρονταν πως «σε περίπτωση σύγκρουσης μπορεί
να λάβει θέση δίπλα στην Ελλάδα», κατεβαίνει σε πολύ χαμηλότερη θέση. Αξίζει
να σημειωθεί πως στο νέο έγγραφο επισημαίνεται, ως αποτέλεσμα της επίσκεψης
Πούτιν, ότι θα πρέπει να αναπτυχθούν οι σχέσεις με τη Ρωσία, ιδιαίτερα στον
οικονομικό τομέα