Διαστάσεις Ο πιο έξυπνος βλάκας

Αυτή την εποχή είναι της μόδας τα αφιερώματα στα γεγονότα της χρονιάς, στα
πρόσωπα της χρονιάς, στον Άνδρα ή τη Γυναίκα της χρονιάς. Αλλά ο πάντα
αιρετικός Εκόνομιστ είχε μια άλλη ιδέα.

Ιάκωβος A’: ο ηγεμονεύων μονάρχης

«Ήταν βαθιά μορφωμένος, χωρίς να κατέχει χρήσιμη γνώση· οξυδερκής σε πολλές
μεμονωμένες περιπτώσεις, χωρίς να έχει πραγματική σοφία… Ήταν υπερήφανος για
την αξιοπρέπειά του, αλλά την υποβίβαζε διαρκώς με μια ανάρμοστη οικειότητα·
ήταν ικανός να φέρει σε πέρας πολλή δουλειά, αλλά συχνά την αμελούσε με την
πιο ταπεινή διασκέδαση· ήταν πνευματώδης άνθρωπος, αλλά ταυτόχρονα τυπολάτρης·
ήταν πολυμαθής, αλλά του άρεσαν οι κουβέντες των απαίδευτων και αμόρφωτων…
Ήταν φιλόπονος με τις μικρολεπτομέρειες και επιπόλαιος όταν έπρεπε να κάνει
μια σοβαρή δουλειά· ήταν ευσεβής στα συναισθήματά του, αλλά συχνά βλάσφημος
στη γλώσσα του…».

Έτσι χαρακτήριζε ο Σκωτσέζος συγγραφέας και ποιητής Σερ Ουώλτερ Σκωτ τον
βασιλιά Ιάκωβο A’ της Αγγλίας (ΣΤ’ της Σκωτίας). Ο Ερρίκος Δ’ της Γαλλίας ή,
το πιθανότερο, ο έμπιστος υπουργός του Δούκας ντε Συλύ, εισήγαγε έναν πιο λιτό
όρο για τον Ιάκωβο: «ο πιο έξυπνος βλάκας του χριστιανικού κόσμου». Οι
άνθρωποι που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία είναι σαφώς πιο έξυπνοι και
οπωσδήποτε πιο σπάνιοι από εκείνους τους κουλτουριάρηδες που όταν ήταν παιδιά
σάρωναν όλα τα σχολικά βραβεία αλλά ήταν ανίκανοι να δέσουν τα κορδόνια τους ή
να διασχίσουν τον δρόμο. Διαθέτουν ευρείες γνώσεις. Μπορούν να εξηγούν για ώρα
τη λειτουργία ενός μηχανήματος ή το νόημα ενός κειμένου. Αλλά κρίση για τα
καθημερινά πράγματα δεν διαθέτουν καμιά.

Υπάρχουν αρκετά παραδείγματα από τον περασμένο αιώνα. Ο Μπέρτραντ Ράσελ ήταν
ένας λαμπρός φιλόσοφος, ο οποίος έφτασε όμως να προτείνει στη δεκαετία του ’40
τον προληπτικό βομβαρδισμό της Σοβιετικής Ένωσης προκειμένου να μην αποκτήσει
πυρηνικά όπλα. Ο Βρετανός πολιτικός ΄Ηνοχ Πάουελ ήταν άριστος γνώστης των
αρχαίων ελληνικών, αλλά τα μέτρα που υποστήριξε για τον έλεγχο της
μετανάστευσης ήταν βλακώδη. Είναι αλήθεια ότι στην πολιτική το μυαλό δεν είναι
αρκετό. Ο Μακιαβέλι έλεγε πάντα ότι η ικανότητα ενός ηγέτη να αναγνωρίζει την
ευφυΐα στους άλλους είναι εξίσου σημαντική με τη δική του ευφυΐα. Και ο
μεγάλος Αμερικανός νομικός Όλιβερ Ουέντελ Χολμς θαύμαζε τον Ρούσβελτ, για τον
οποίο έλεγε ότι έχει «δεύτερης τάξεως μυαλό, αλλά πρώτης τάξεως ταμπεραμέντο».

Ποιος είναι άραγε ο πιο έξυπνος βλάκας της εποχής μας; Αυτό είναι το ερώτημα
που απευθύνει ο Εκόνομιστ στους αναγνώστες του. Οι υποψήφιοι δεν πρέπει
κατ’ ανάγκη να προέρχονται από τον χριστιανικό κόσμο. Πρέπει όμως να έχουν
γεννηθεί μετά το 1950 και να προέρχονται από τον χώρο της πολιτικής, της
διανόησης, του θεάματος, των επιχειρήσεων, της Εκκλησίας ή της δημοσιογραφίας.
Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να στείλουν τις απαντήσεις τους μέχρι τις 17
Ιανουαρίου στη διεύθυνση competition@economist. com. Οι τρεις καλύτερες
απαντήσεις θα δημοσιευτούν στο τεύχος της 29ης Ιανουαρίου.