Δρόμοι

Για το Ίντερνετ…

… και τις νέες τεχνολογίες, πρέπει κανείς να είναι έτοιμος για όλα.
Πανέτοιμος νιώθει και ο Ουμπέρτο Έκο, μολονότι ο ίδιος έχει δηλώσει πως δεν
είναι από εκείνους που πιστεύουν πως η πρόοδος έχει πάντα θετική κατεύθυνση.
Όμως, κανείς πολιτικός αρχηγός, κανένα πολιτικό κόμμα, καμιά πολιτική οργάνωση
δεν θα μπορέσει ποτέ να καταργήσει το Ίντερνετ (άλλωστε δεν αποφάσισαν αυτοί
για να υπάρξει).

Ο άνεμος…

… της παγκοσμιοποίησης μπορεί να σαρώσει τις εθνικές γλώσσες και να επιβάλει
την αγγλική – αυτός είναι ένας φόβος υπαρκτός. Όμως, για τον Ιταλό συγγραφέα
και σημειολόγο Ουμπέρτο Έκο, το υπόδειγμα του πολίτη που θα ανήκει στην νέα
παγκόσμια κοινωνία είναι ο Απόστολος Παύλος. Γεννημένος στη Μικρά Ασία από
ελληνόγλωσση εβραϊκή οικογένεια, διάβαζε το Τόρα στα εβραϊκά και έζησε στην
Ιερουσαλήμ όπου μιλούσε αραμαϊκά. Σε όποιον του ζητούσε να αποδείξει την
ταυτότητά του, έλεγε: «civis romanus sum» («είμαι Ρωμαίος πολίτης») – δηλαδή
πολίτης της παγκοσμιοποίησης που είχε επιβάλει η ρωμαϊκή αυτοκρατορία στις
κτήσεις της, αφήνοντας να επιβιώσουν οι διαφορετικές γλώσσες και κουλτούρες,
που καθεμιά τους επιτελούσε έναν συγκεκριμένο σκοπό. Έτσι και το Ίντερνετ
σήμερα πια, δεν μιλάει μόνο αγγλικά: γίνεται ολοένα και πιο πολύγλωσσο:
παράδειγμα το Google.

Οι καρποί…

… αυτής της επικοινωνίας θα είναι άραγε προσιτοί σε όλους; Υπάρχει πάντα ο
κίνδυνος μιας κοινωνίας όπως τη φαντάστηκε ο Όργουελ, που θα είναι στηριγμένη
πάνω σε τρεις τάξεις, όχι πια με τη μαρξική έννοια του όρου: μια τάξη εκείνων
που θα χειρίζονται και θα μεταχειρίζονται άνετα το Ίντερνετ, μια τάξη
μικροαστική που θα το χρησιμοποιεί παθητικά, όπως ας πούμε για να μάθει τα
αεροπορικά δρομολόγια, και μια τάξη προλετάριων που απλώς θα κοιτάζουν ό,τι
περνάει μπροστά από την οθόνη της τηλεόρασής τους. Ο διαχωρισμός των τάξεων
δεν θα είναι πια ο παραδοσιακός, αφού είναι βέβαιο πως το παιδί μιας φτωχής
οικογένειας θα μπορεί να μάθει πολύ γρήγορα πώς να χρησιμοποιεί το Ίντερνετ.
Πριν από πενήντα χρόνια, ο Μπιλ Γκέιτς θα μπορούσε να είχε γίνει ένας
οποιοσδήποτε υπαλληλάκος.

Πώς μπορεί…

… όμως να αποφύγει κανείς τον αποκλεισμό από αυτήν την κοινωνία των νέων
τεχνολογιών; Για τον Έκο, ο μοναδικός τρόπος είναι μέσα από την παιδεία, το
σχολείο. Για να μπορεί κάθε παιδί να ενταχθεί σε αυτή την «αριστοκρατία της
μάζας», θα πρέπει εκεί να διδαχτεί όχι μονάχα πώς να χρησιμοποιεί τα
προγράμματα, αλλά και πώς να τα φτιάχνει. H γλώσσα της πληροφορικής είναι
βέβαια η πιο δύσκολη του κόσμου, ομολογεί ο Έκο, αλλά για τα παιδιά είναι σαν
το ποδήλατο. Όποιος ανεβαίνει για πρώτη φορά πάνω του στα πενήντα του χρόνια,
είναι επόμενο να πέσει, μα όχι και όποιος το έχει μάθει από μικρός.