Tο πόκερ για την Tουρκία χωρίζει στα τρία την Eυρώπη

Τρία – ή, για την ακρίβεια, τριάμισι – είναι τα αγκάθια που θα κληθούν να
αντιμετωπίσουν οι ηγέτες των 25 χωρών – μελών της Ευρωπαΐκης Ενωσης τη νύχτα
της 16ης Δεκεμβρίου.

Έτσι τουλάχιστον εκτιμά η ολλανδική προεδρία, η οποία δεν πρόκειται να
επιχειρήσει να συντάξει άλλο προσχέδιο συμπερασμάτων ούτε την ερχόμενη
εβδομάδα. Το… μισό αγκάθι είναι το ζήτημα της αναγνώρισης της Κύπρου. Παρά
τις έντονες αντιδράσεις του Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος πέρασε τις τελευταίες 48
ώρες στις Βρυξέλλες διαπραγματευόμενος με όλους και για όλα, η ολλανδική
προεδρία είναι σχεδόν βέβαιη ότι αυτό το σημείο δεν θα κυριαρχήσει στη Σύνοδο
Κορυφής και θα βρεθεί φόρμουλα ικανοποίησης αμφότερων των πλευρών.

Κατόπιν αυτού, όμως, αρχίζουν οι σοβαροί πονοκέφαλοι – οι… ογκόλιθοι της
διαπραγμάτευσης για την Τουρκία. Διαπραγμάτευση που εξελίσσεται σε ένα από τα
πιο περίπλοκα πόκερ στην ιστορία της Ένωσης, όπως έλεγε χθες Έλληνας
διπλωμάτης. Κατά την ολλανδική προεδρία, αυτά είναι η υπόθεση της ημερομηνίας,
η διαδικασία των διαπραγματεύσεων και η κατάληξή τους. H ίδια η Χάγη
παραδέχεται ότι έχει μπροστά της ένα δύσκολο σταυρόλεξο, καθώς οι «25»
παραμένουν βαθιά διχασμένοι – και γι’ αυτό ουδείς πέραν των αρχηγών μπορεί να
δώσει λύση.

*** Μια ομάδα χωρών ανθίσταται σθεναρά στο να δεχθεί μόνιμες
παρεκκλίσεις από το κοινοτικό κεκτημένο για την Τουρκία – οι οποίες μέχρι τώρα
αφορούν την ελεύθερη διακίνηση, τις επιδοτήσεις για τη γεωργία και την
πολιτική της συνοχής. Στις χώρες αυτές περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων το Βέλγιο
και το Λουξεμβούργο, που είναι παραδοσιακά οι… θεματοφύλακες των αρχών της
Ένωσης.

*** Μια δεύτερη ομάδα χωρών επιθυμεί την έναρξη διαπραγματεύσεων για
την ένταξη της Τουρκίας χωρίς κανέναν πρόσθετο όρο. Αυτές είναι η Βρετανία, η
Γερμανία, η Σουηδία, η Ισπανία και άλλες χώρες – δορυφόροι των προηγουμένων.
Οι χώρες αυτές δεν θέλουν να ακούσουν λέξη για ενδεχόμενο «ειδικής σχέσης»
Τουρκίας – Ένωσης μετά τη λήξη των διαπραγματεύσεων. Ειδικότερα, η Γερμανία
θέλει η κατάληξη να είναι όπως ακριβώς ορίζεται στην Έκθεση της Επιτροπής,
δηλαδή με ανοικτό τέλος (open ended), ενώ η Σουηδία θα ήθελε να καταστεί σαφές
ότι η κατάληξη της διαπραγμάτευσης θα είναι η πλήρης ένταξη.

*** Τέλος, υπάρχει μια τρίτη ομάδα χωρών, που χαρακτηρίζεται η πιο
«σκληρή», αν και οι χώρες που τη συναποτελούν δεν έχουν ταυτόσημες απόψεις.
Επικεφαλής είναι η Γαλλία, η οποία δηλώνει ευθέως ότι δεν είναι ικανοποιημένη
από το υπάρχον κείμενο και πως η ημερομηνία για την έναρξη διαπραγματεύσεων με
την Τουρκία πρέπει να απέχει χρονικά από το δημοψήφισμά της για το Ευρωπαϊκή
Σύνταγμα, την άνοιξη. Εν ολίγοις, να τοποθετηθεί είτε στο δεύτερο εξάμηνο του
2005 ή ακόμη και στην αρχή του 2006 (οι Τούρκοι θέλουν αρχές του 2005). H
Δανία δεν έχει αντίρρηση να υπάρχει η προοπτική της ένταξης, αλλά επιμένει σε
παρεκκλίσεις – εξαιρέσεις από τα καθιερωμένα στην Ένωση, ειδικά για την
Τουρκία. Και, τέλος, η Αυστρία – η πιο σκληρή από τους «25» – επιμένει με
φανατισμό στην εξαίρεση της Τουρκίας από την ελευθερία διακίνησης προσώπων,
έχοντας υποχωρήσει από τη βαθιά της επιθυμία να εξοβελιστεί η Άγκυρα από την
κοινοτική ατζέντα.