Συνεχής πτήση για 70 ώρες

Ο Φιλέας Φογκ στοιχημάτισε όλη του την περιουσία ότι θα μπορούσε να κάνει
τον γύρο του κόσμου σε 80 ημέρες, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο. Όμως,
δύο αιώνες αργότερα, κάποιοι Αμερικανοί επιστήμονες έχουν βαλθεί να κάνουν το
ίδιο σε μόλις 70 ώρες χωρίς διακοπή και από αέρος!

H διαφορά είναι ότι ο ήρωας του Ιουλίου Βερν είχε στη διάθεσή του μια σειρά
από ανέσεις – πέραν των υπηρεσιών του πιστού του υπηρέτη Πασπαρτού – ενώ στη
σημερινή πεζή πραγματικότητα ο σύγχρονος Φιλέας Φογκ θα πρέπει να περάσει
σχεδόν τρία 24ωρα στο άβολο πιλοτήριο ενός αεροπλάνου.

Στην αεροπορική βάση Έντουαρντς στην Καλιφόρνια, βρίσκεται το αεροπλάνο που θα
πρέπει να καλύψει στις αρχές του επόμενου έτους μια απόσταση 22.859 μιλίων.
Και φυσικά χωρίς να σταματήσει στο ενδιάμεσο για ανεφοδιασμό. Αυτό είναι που
φοβίζει περισσότερο και τον πιλότο του, τον Στιβ Φόσετ, τον οποίο σπονσοράρει
η αεροπορική εταιρεία Virgin Atlantic Airways.

Ιπτάμενη δεξαμενή. Οι τεχνικοί της εταιρείας Scaled Composites, που
κατασκεύασαν το αεροσκάφος, αρέσκονται να το αποκαλούν «ιπτάμενη δεξαμενή».
Όταν θα απογειωθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπολογίζεται ότι θα ζυγίζει όσο
και ένα αεροσκάφος 50 θέσεων που εκτελεί τοπικά δρομολόγια. Για τον λόγο αυτό
θα χρειαστεί έναν διάδρομο απογείωσης μεγαλύτερο από τρία χιλιόμετρα. Με το
που θα ολοκληρώσει το ταξίδι του, το βάρος αναμένεται να έχει μειωθεί τόσο,
ώστε να ισοδυναμεί με εκείνο ενός μικρομεσαίου «τζιποειδούς» αυτοκινήτου,
κοινώς SUV.

H Scaled Composites είναι η ίδια εταιρεία που κατασκεύασε το αεροσκάφος
SpaceShipOne, το οποίο κέρδισε τον περασμένο Οκτώβριο το βραβείο Χ Prize –
αξίας 10 εκατομμυρίων δολαρίων – για την πρώτη ιδιωτική πτήση στο Διάστημα. Το
καινούργιο τώρα αεροσκάφος είναι φτιαγμένο από ανθρακονήματα και επόξυ. Το
κυρίως σώμα του, που φθάνει σε μήκος περίπου τα 33 μέτρα, είναι ενιαία
κατασκευασμένο – σε θερμοκρασία δωματίου.

Το SpaceShipOne κατασκευάστηκε από την εταιρεία Scaled Composites και ήταν το πρώτο ιδιωτικό σκάφος που πέταξε στο Διάστημα στις αρχές του περασμένου Οκτωβρίου

Χωρίς αυτόματο πιλότο. Το άνοιγμα των πτερυγίων του είναι περίπου
ανάλογο με ενός Μπόινγκ 737-900 που έχει βεληνεκές 3.160 μίλια. Είναι
εφοδιασμένο με 13 ξεχωριστές δεξαμενές καυσίμου η διαχείριση των οποίων είναι
καθοριστική για τη σταθερότητα που θα πρέπει να επιδεικνύει το αεροσκάφος στη
διάρκεια του ταξιδιού. Ο Μπαρτ Ρούταν, που είναι ο σχεδιαστής του αεροσκάφους,
λέει πως θα υπάρχει αυτόματος πιλότος για να ελέγχει τη ρότα και το υψόμετρο,
όμως «κανείς πιλότος δεν είναι πρόθυμος να κοιμηθεί αφήνοντας την τύχη του
αεροσκάφους σε άλλα χέρια». Επομένως, σε ένα μονοθέσιο αεροπλάνο ο ύπνος
αποδεικνύεται σοβαρό πρόβλημα.

H Ομοσπονδιακή Διεύθυνση Αεροπορίας των ΗΠΑ, εκτιμώντας ότι στην τελευταία
φάση της μακράς πτήσης ο πιλότος μπορεί να είναι… ζαβλακωμένος, σκέπτεται να
υποδείξει ως μέρος προσγείωσης μια παράκτια τοποθεσία, γεγονός που σημαίνει
ότι το αεροπλάνο θα πετάξει λίγα μόλις λεπτά πάνω από την ξηρά.

Οι σχεδιαστές όμως της πτήσης έχουν στο μυαλό τους ως μέρος προσγείωσης μια
παλαιά αεροπορική βάση με μακρύ διάδρομο, ώστε το αεροπλάνο αν μείνει από
καύσιμα στα τελευταία 1.000 μίλια του ταξιδιού, να πετάει πάνω από ξηρά ώστε
να μπορέσει να προσγειωθεί κάπου αντί να καταλήξει στη θάλασσα.

Έβγαλαν και τα φρένα για να ζυγίζει λιγότερο!

H αεροδυναμική του αεροσκάφους τελειοποιήθηκε ύστερα από πολύωρες δοκιμές με τη βοήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών, ώστε η επιφάνειά του ν’ αποκτήσει το σχήμα εκείνο που θα συμπεριφέρεται καλύτερα στην πτήση

Για να είναι το αεροπλάνο όσο το δυνατόν ελαφρύτερο, οι κατασκευαστές
δεν το εξόπλισαν με τα μοντέρνα συστήματα ασφαλείας που διαθέτουν τα επιβατικά
αεροσκάφη. Για παράδειγμα, δεν υπάρχει σύστημα αποπάγωσης για τα φτερά ή τα
παράθυρα. Δεν έχει ραντάρ για την ανίχνευση της εναέριας κυκλοφορίας ή την
παρακολούθηση του καιρού. Επίσης, δεν έχει φρένα, καθώς οι μηχανικοί αφαίρεσαν
τον στροφέα από κάθε δισκόφρενο. «Αν θέλεις να φτιάξεις ένα ελαφρύ αεροσκάφος
πρέπει να το εφοδιάσεις με όσο το δυνατόν λιγότερα συστήματα ασφαλείας», λέει
ο μηχανικός Τζον Κρούγκερ και προσθέτει ότι ακόμη και τα εφόδια οξυγόνου
έκτακτης ανάγκης που προορίζονται για τον πιλότο στην περίπτωση αποσυμπίεσης
της καμπίνας, θα πρέπει να είναι πολύ λίγα. Αλλιώς, θα ισοδυναμούσαν με το
1/20 του βάρους του πιλότου, στην προκειμένη περίπτωση του Στιβ Φόσετ, ο
οποίος λέει πως είναι περιττό τόσο βάρος. Μηχανή πάντως θα διαθέτει το σκάφος
και αυτή θα είναι ένας απλός κινητήρας τζετ ο οποίος ενδείκνυται για ένα
ασφαλές ταξίδι πάνω από τον απέραντο ωκεανό σε σχέση με μια μηχανή δύο
εμβόλων.

Εμπόδιο ο καιρός

Το σχέδιο πτήσης προβλέπει πέρασμα πάνω από τον Βόρειο Ατλαντικό, την
Ευρώπη, τον Περσικό Κόλπο, την Ινδία και τον Ειρηνικό, αλλά η διαδρομή μπορεί
να αλλάξει στη διάρκεια της πτήσης εξαιτίας των καιρικών συνθηκών. Το
αεροπλάνο θα πετάει στο μεγαλύτερο μέρος του ταξιδιού σε υψόμετρο όπου δεν θα
εκδηλώνονται έντονα καιρικά φαινόμενα. Για να εξοικονομήσει καύσιμα θα
σπαταλήσει 12 ώρες για να ανέβει αργά προς το επιθυμητό ύψος ενώ και η κάθοδος
για την προσγείωση θα γίνει με τον ίδιο αργό ρυθμό.

Αν το αεροσκάφος μείνει από καύσιμα ή από οποιαδήποτε άλλη αιτία σε ύψος
45.000 ποδιών, δηλαδή κάτι παραπάνω από 13 χιλιόμετρα, τότε ο πιλότος θα έχει
όλο τον χρόνο για να βρει τοποθεσία προσγείωσης. Κι αυτό γιατί θα μπορεί να
«γλιστρά» 10 μέτρα για κάθε 40 εκατοστά ύψους που θα χάνει. Το γεγονός αυτό
του χαρίζει μια αυτονομία της τάξεως των 300 μιλίων.

Επιμέλεια: Στέφανος Κρίκκης, Εύη Ελευθεριάδου