Δρόμοι

Εν αγνοία του…

… και μετά τον θάνατό του, μια τεράστια στρατιά από θαυμαστές στρατολόγησε ο
Μέγας Ναπολέων με την ευκαιρία των εορτασμών για τα 200 χρόνια από τη
ματαιόδοξη στέψη του. H λατρεία στο πρόσωπο του αυτοκράτορα έφτασε σε
παραληρηματικά ύψη στο Παρίσι, με συλλέκτες να καταφτάνουν εκεί από όλον τον
κόσμο για να επιδείξουν κάθε λογής ετερόκλητα αναμνηστικά της ναπολεόντειας
εποχής, από κάλτσες μέχρι οδοντογλυφίδες και παράσημα. Πουλήθηκαν στον πύργο
του Φοντενεμπλό, όπου ο αυτοκράτορας είχε παραιτηθεί το 1815, έναντι συνολικού
ποσού 3,5 εκατομμυρίων ευρώ.

Καμιά άλλη…

… ιστορική προσωπικότητα δεν έχει τιμηθεί με τόσα πολλά βιβλία, 60.000 από
το Βατερλώ μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τον Πιερ-Ζαν Σαλανσόν, πρόεδρο του Κύκλου
Γαλλία – Ναπολέων. «Αυτή ήταν η οδοντόκρεμά του», λέει και δείχνει ένα
μπουκαλάκι (φωτ.). «Έχω και τις οδοντογλυφίδες του. Του άρεσε να είναι πολύ
καθαρός, ακόμη και όταν ήταν εξόριστος στην Αγία Ελένη». Πόσο όμως ήταν
πραγματικά «καθαρός» ο Ναπολέων; Υπάρχουν ιστορικοί που πιστεύουν πως ήταν ο
ιδρυτής του πρώτου αστυνομικού κράτους, που αργότερα εφάρμοσαν στην πράξη ο
Χίτλερ και ο Στάλιν (οι τροτσκιστές απέδωσαν με τον όρο «βοναπαρτισμός» τον
αυταρχικό σφετερισμό της εξουσίας).

Ο Σατωβριάνδος…

… ήταν ο πρώτος που είχε θέσει το θέμα, όταν ακόμη ο στρατηλάτης βρισκόταν
στην πρώτη εξορία του στην Έλβα: το 1814 τον είχε χαρακτηρίσει αποτυχημένο
στρατιωτικό και δολοφόνο. Την περασμένη εβδομάδα, το περιοδικό «Λε Πουάν»
αναρωτιόταν κατά πόσο είναι υγιείς οι εορτασμοί της στέψης του: «Είναι άραγε
αναγκαίο να τιμάμε τη μνήμη αυτού του “ιμπεριαλιστή στρατηγού”, που για να
δοξάσει τον εαυτό του δεν δίστασε να περάσει την Ευρώπη από φωτιά και αίμα;».

Τις σκέψεις…

… αυτές είχε κάνει πριν από έναν αιώνα, πριν ακόμη η Αμερική πλημμυρίσει από
ναπολεοντίσκους, ένας Αμερικανός πολιτικός, ο Ρόμπερτ Ίνγκερσολ, όταν βρέθηκε
μπροστά στον τάφο του Ναπολέοντα: «Σκέφτηκα τότε τα ορφανά και τις χήρες που
είχε αφήσει στο πέρασμά του, τα δάκρυα που χύθηκαν στη δόξα του και τη
μοναδική γυναίκα που τον αγάπησε ποτέ αποδιωγμένη από την καρδιά του με το
ψυχρό χέρι της φιλοδοξίας. Και είπα μέσα μου πως καλύτερα να ήμουν ένας Γάλλος
χωριάτης και να φορούσα τσόκαρα. Καλύτερα να ζούσα σε ένα καλύβι, με μια
κληματαριά να σκεπάζει την πόρτα και με σταφύλια να κοκκινίζουν κάτω από τα
φιλιά του φθινοπωριάτικου ήλιου. Καλύτερα να ήμουν ένας φτωχός αγρότης με μια
συμβία που να με αγαπάει στο πλευρό μου, να πλέκει με το σβήσιμο της ημέρας,
με τα παιδιά στα γόνατά μου να με σφιχταγκαλιάζουν. Καλύτερα να ήμουν ένας
τέτοιος αγρότης και να είχα σβήσει μέσα στην άλαλη σιωπή μιας σκόνης χωρίς
όνειρα, παρά να είχα υπάρξει εκείνος ο άνθρωπος, εκείνη η αυτοκρατορική
ενσάρκωση της βίας και του φόνου, εκείνος ο άνθρωπος που έμεινε γνωστός ως ο
Μέγας Ναπολέων. Χίλιες φορές καλύτερα».