Xρεοκοπεί λόγω ασθενείας ένα στα 50 νοικοκυριά

Ένα στα πενήντα ελληνικά νοικοκυριά φτάνει στη χρεοκοπία όταν κάποιο μέλος
της οικογένειας αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας!

Αυτό αποκαλύπτει πρόσφατη μελέτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που
κατατάσσει την χώρα μας στη δεύτερη χειρότερη θέση μεταξύ όλων των
ανεπτυγμένων κρατών.

Όπως δείχνει η μελέτη, το 2,17% των ελληνικών νοικοκυριών καταστρέφονται
οικονομικά στην προσπάθεια να αντιμετωπίσουν κάποιο αιφνίδιο ή χρόνιο πρόβλημα
υγείας, γεγονός το οποίο αποδίδεται από τους ειδικούς στις ανεπαρκείς παροχές
υγείας των ασφαλιστικών ταμείων.

«Το σύστημα υγείας στην χώρα μας δεν έχει ολοκληρωθεί και γι’ αυτό είμαστε οι
δεύτεροι χειρότεροι», επισημαίνει ο κ. Λυκούργος Λιαρόπουλος, καθηγητής
Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Δεν προβλέπεται σχεδόν
καθόλου κάλυψη δαπανών για αποκατάσταση και ένα μεγάλο μέρος της πρωτοβάθμιας
φροντίδας της υγείας έχει αφεθεί στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ενώ
υπάρχουν μεγάλα προβλήματα στην τρίτη ηλικία, στους πάσχοντες από χρόνια
νοσήματα, στα άτομα με ειδικές ανάγκες και στους βαριά τραυματίες σε τροχαία.
Αυτοί οι τομείς έχουν αφεθεί σε μεγάλο βαθμό στην ιδιωτική πρωτοβουλία, με
πολύ περιορισμένη κάλυψη εξόδων από τη δημόσια ασφάλιση – και σε αυτούς κυρίως
είναι που πληρώνουν υπέρογκα ποσά οι πολίτες».

Οικονομική αιμορραγία. «Μιλάμε για καθημερινή οικονομική αιμορραγία τα
τελευταία εννιά χρόνια», λέει η κυρία Αθηνά Ευθυμίου. «Ο γιός μου γεννήθηκε με
εγκεφαλική παράλυση τύπου σπαστικής τετραπληγίας. Από την ώρα που το
καταλάβαμε, όταν ήταν ενός έτους, έχουμε ξοδέψει ό,τι είχαμε και δεν είχαμε,
ενώ εγώ αναγκάστηκα να βγω σε πρόωρη σύνταξη. Το παιδί χρειάζεται εντατική
φυσικοθεραπεία κάθε μέρα, τρεις φορές την εβδομάδα εργοθεραπεία, τέσσερις
φορές την εβδομάδα λογοθεραπεία. Από τα έξι του χρόνια πληρώνουμε και δάσκαλο
στο σπίτι. Τα ποσά που καλύπτει για τις θεραπείες αυτές το Ταμείο του Δημοσίου
είναι αστεία, οπότε αναγκαστικά δίνουμε τουλάχιστον 1.300 ευρώ τον μήνα από
την τσέπη μας. Αλλά τώρα πια ό,τι χρήματα είχαμε τελείωσαν, παρ’ όλο που
σταδιακά περιορίσαμε τα πάντα – στην αρχή τα ρούχα και τις εξόδους, μετά το
φαγητό, τελευταία κάποιες από τις θεραπείες του παιδιού…

«Ζούμε με δανεικά». Πλέον, δανειζόμαστε από τους δικούς μας ανθρώπους για
να τα βγάλουμε πέρα. Μπορείς, όμως, να ζήσεις δανειζόμενος από τους συγγενείς
σου; Σκέφτομαι συνέχεια σε ποιον να πάω να παρακαλέσω “δώσε μου λίγα χρήματα,
γιατί χρειάζομαι θεραπείες για το παιδί μου”. Πόσο μπορούμε, όμως, να
αντέξουμε έτσι; H παρηγοριά μας είναι ότι το παιδί πάει καλά. Μπορεί με λίγη
βοήθεια να περπατάει και να αυτοεξυπηρετείται, μαθαίνει ιστορία και τα άλλα
μαθήματα, τώρα πια πάει σχολείο στην Τρίτη Δημοτικού, το βοηθάει πολύ κι ο
δάσκαλος στο σπίτι. Κάνουμε έναν φοβερό αγώνα με έναν και μοναδικό στόχο: να
μεγαλώσει το παιδί και να μπορέσει να ζει μόνο του, βασισμένο στις δικές του
δυνάμεις. Προτιμώ να πεθάνω μαζί του παρά να δω να το σπρώχνουν αργότερα στον
δρόμο ή να μου το κακομεταχειρίζονται»…

«Αποτύχαμε». «Δυστυχώς, η χώρα μας ακόμα μια φορά έδωσε εξετάσεις και
απέτυχε», λέει ο κ. Δημήτριος Τριχόπουλος, καθηγητής Επιδημιολογίας στα
Πανεπιστήμια Αθηνών και Χάρβαρντ. «Το πόσο ώριμη είναι κάθε κοινωνία,
ουσιαστικά φαίνεται από τις διαδικασίες που έχει αναπτύξει για να φροντίσει
τις μικρές ομάδες που έχουν ένα σοβαρό πρόβλημα. Όταν, λοιπόν, ξέρεις ότι ένα
σπιτικό καταστρέφεται από ένα ατύχημα ή μια αρρώστια, έχεις δώσει εξετάσεις
και δεν πέτυχες, γιατί μπορεί να προσέφερες ιατρική και ψυχολογική βοήθεια
αλλά όχι και οικονομική κάλυψη που είναι απίστευτα σημαντική».

Ευτυχώς η Ελλάδα δεν είναι Βιετνάμ…

Στη μελέτη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), οι ερευνητές συγκέντρωσαν
στοιχεία από 59 ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες για να διαπιστώσουν πόσο
εκτεταμένο είναι το φαινόμενο των δυσανάλογα μεγάλων ιδιωτικών δαπανών υγείας
όταν κάποιος αντιμετωπίζει σοβαρό αιφνίδιο ή χρόνιο πρόβλημα υγείας
(χαρακτηρίζονται «καταστροφικές» δαπάνες υγείας).

Όπως εξήγησαν σε άρθρό τους που δημοσιεύθηκε στην κορυφαία ιατρική επιθεώρηση
«The Lancet», οι δαπάνες υγείας ορίστηκαν καταστροφικές όταν η οικονομική
συνεισφορά ενός νοικοκυριού για την υγεία υπερέβαινε το 40% του εισοδήματος
που απόμενε μετά την εκπλήρωση των βασικών αναγκών διαβίωσης (λ.χ. διατροφή).

Σύμφωνα με αυτή την ανάλυση, μεταξύ των ανεπτυγμένων κρατών η Πορτογαλία είναι
η χώρα με το υψηλότερο ποσοστό νοικοκυριών που μαστίζονται από καταστροφικές
δαπάνες υγείας (φτάνουν το 2,71% του συνόλου). Δεύτερη χειρότερη είναι η
Ελλάδα, με ποσοστό 2,17%, ενώ τρίτη είναι η Ελβετία με 0,57% και τέταρτες οι
ΗΠΑ με 0,55%. Στη χειρότερη θέση το Βιετνάμ, όπου οι καταστροφικές δαπάνες
υγείας πλήττουν το 10,45% του πληθυσμού!

«Αν δεν είχαμε οικονομική άνεση, το παιδί μου δεν θα ζούσε…».

«Όταν χτύπησε ο Γιάννης άρχισαν τα απίστευτα οικονομικά βάρη. Και δεν είναι μόνο το τώρα. Πρέπει να προνοήσουμε και για το αύριο, γιατί ο Γιάννης δεν έχει καμιά εξασφάλιση από το κράτος», λέει η κυρία Κασσάνδρα Σερβίου

«Αν δεν είχαμε οικονομική άνεση, δεν υπήρχε καμιά περίπτωση να αντεπεξέλθουμε
στα έξοδα. Για να μη σας πω ότι αν δεν είχαμε οικονομική άνεση το παιδί μου
δεν θα ζούσε κιόλας…».

H πίκρα της κυρίας Κασσάνδρας Σερβίου είναι κάτι παραπάνω από εμφανής όταν
μιλάει για τον Γολγοθά που περνάει η οικογένειά της τα τρία τελευταία χρόνια,
ύστερα από το ατύχημα στο οποίο ο 25χρονος σήμερα γιος της, Γιάννης, υπέστη
βαρύτατη κρανιοεγκεφαλική κάκωση.

Υπό«Από την τσέπη μας έχουμε πληρώσει αυτά τα χρόνια πάνω από 145.000 ευρώ,
ενώ η ιδιωτική ασφάλεια του Γιάννη πρέπει να έχει δώσει γύρω στις 300.000 ευρώ
για τη νοσηλεία του», λέει. «Μόνο σε αποκλειστικές δίνουμε κάθε μήνα 7.040
ευρώ, χώρια οι δαπάνες για τα μηχανήματα στο σπίτι, το ηλεκτρικό κρεβάτι, τα
εξειδικευμένα εγκεφαλογραφήματα, ακόμα και το ιδιωτικό ασθενοφόρο που τον
μεταφέρει κάθε Σαββατοκύριακο στο σπίτι, τώρα που είναι πάλι στο νοσοκομείο,
γιατί του κάνει καλό στην ψυχολογία του…

Εντάξει, και το IKA δίνει κάποια λεφτά, αλλά είναι ψίχουλα μπροστά στο
πραγματικό κόστος. Για παράδειγμα, το ειδικό καρότσι του Γιάννη που έχει
πλαϊνές ενισχύσεις, στηρίγματα για το κεφάλι και ειδική ανάκληση για να μην
κουράζεται, κόστισε σχεδόν 6.000 ευρώ. Το IKA έδωσε περίπου 2.000. Και
υπάρχουν πράγματα που δεν τα καλύπτει καθόλου. Τώρα, ας πούμε, που θα τον
πάρουμε οριστικά στο σπίτι, παραγγείλαμε ειδικό αυτοκίνητο με ράμπα που
ανυψώνεται για να μπαίνει το καρότσι του μέσα. Δεν το παίρνουμε για πλάκα,
αλλά γιατί μας χρειάζεται: μένουμε στο Ντράφι και, αν του συμβεί κάτι, μέχρι
να έρθει το ασθενοφόρο μπορεί να είναι αργά. Αυτό το αυτοκίνητο θα μας
κοστίσει πάνω από 29.000 ευρώ, αλλά το κράτος δεν πληρώνει καν τη ράμπα. Σαν
να σου λέει, δηλαδή, “άμα δεν έχεις λεφτά, μη βγαίνεις έξω”. Ο πόνος
πολλαπλασιάζεται, επικίνδυνα μπορώ να πω, όταν έχεις να παλέψεις μόνος σου
μέσα σε ένα κράτος που δεν σου συμπαραστέκεται παρά μόνο με ποσοστά, εμπόδια
και απαγορευτικά. Μας κρατάει η ψυχολογική και ουσιαστική βοήθεια των γιατρών
του Εθνικού Ιδρύματος Αποκατάστασης Αναπήρων, η ανάγκη να εξασφαλίσουμε τον
Γιάννη για το μέλλον και το γεγονός ότι έχει αρχίσει πια να εκτελεί κάποιες
μικρές εντολές. Και αυτή είναι η ελπίδα μας, γιατί λέμε “να, είδες, κάτι
γίνεται”…».

ΨΙΧΟΥΛΑ ΟΙ ΠΑΡΟΧΕΣ ΤΩΝ ΤΑΜΕΙΩΝ

Είδος… πολυτελείας η αποκατάσταση, οι αποκλειστικές νοσοκόμες, ο ειδικός εξοπλισμός

H οικονομική καταστροφή των ελληνικών νοικοκυριών για λόγους υγείας έχει άμεση
σχέση με τις ελλιπείς παροχές υγείας των ασφαλιστικών ταμείων.

Οι διάφορες θεραπείες αποκατάστασης θεωρούνται είδος πολυτελείας και γι’ αυτό
καλύπτονται με το… σταγονόμετρο. Αντίστοιχα, είδος πολυτελείας θεωρούνται
και οι αποκλειστικές νοσοκόμες, παρότι οι ελλείψεις νοσηλευτικού προσωπικού
στα νοσοκομεία είναι τέτοιες που η παρουσία τους είναι απαραίτητη. Ταυτόχρονα,
ούτε καν ο ειδικός εξοπλισμός που χρειάζεται ένας πάσχων από αναπηρία για να
επιβιώσει δεν καλύπτεται εξ ολοκλήρου.

Για μία συνεδρία θεραπείας αποκατάστασης, τα Ταμεία δίνουν από 1,23 (λ.χ.
κινησιοθεραπεία) έως 1,88 ευρώ (λ.χ. ηλεκτρομάλαξη), ενώ ειδικά για τη
λογοθεραπεία δίνουν λίγο πάνω από 9 ευρώ ανά συνεδρία. Ωστόσο, τις θεραπείες
αυτές καλύπτουν για συγκεκριμένο διάστημα ή έχουν ορίσει συγκεκριμένο αριθμό
θεραπειών ανά έτος – αν υπερβεί ένας ασθενής τα όρια που έχουν τεθεί, πρέπει
να πληρώνει μόνος του τις θεραπείες οι οποίες, βεβαίως, στον ιδιωτικό τομέα
δεν κοστίζουν 1,23 ευρώ ανά συνεδρία αλλά 30.

Για ειδικές ανάγκες. Το Δημόσιο (ΟΠΑΔ), λ.χ., εγκρίνει λογοθεραπείες
στους ασθενείς με εγκεφαλικό επεισόδιο για έναν χρόνο το πολύ, ενώ τα παιδιά
με εκ γενετής κινητικό πρόβλημα καλύπτονται μέχρι την ηλικία των 15 ετών –
μετά πρέπει να υπάρχει ένδειξη βελτίωσης της νόσου τους για να συνεχισθεί η
χορήγηση φυσικοθεραπειών! Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες (ψυχικά, νοητικά ή
ψυχολογικά προβλήματα) καλύπτονται για φυσικοθεραπείες μέχρι 18 ετών.

Ανεπαρκέστερη είναι η κάλυψη της δαπάνης για αποκλειστική νοσοκόμα. Τα Ταμεία
δικαιολογούν «αποκλειστική» μόνο για το βράδυ και για πολύ συγκεκριμένο αριθμό
ημερών: πέντε το TEBE, οκτώ ο ΟΓΑ και το IKA (σ.σ.: ειδικά το IKA μπορεί δώσει
ακόμη για λίγες νύκτες αν το εγκρίνει ο ελεγκτής του), και δέκα ο ΟΠΑΔ.
Ωστόσο, δεν δίνουν όλα τα χρήματα που καταβάλλουν οι ασφαλισμένοι, αλλά ένα
μέρος που δεν υπερβαίνει τα 35 ευρώ ανά βράδυ, τη στιγμή που τα «νυκτερινά»
της έγγαμης αποκλειστικής κοστίζουν 49-54 ευρώ τις καθημερινές και 79-87 ευρώ
τις αργίες.

Για αποκλειστικές. Όταν, όμως, ένας ασθενής χρειάζεται και την ημέρα
αποκλειστική νοσοκόμα, πληρώνει από την τσέπη του 39-43 ευρώ τις καθημερινές
και 69-76 τις αργίες ανά βάρδια της αποκλειστικής, η βάρδια όμως δεν είναι
οκτώ ώρες, αλλά περίπου 6,5, διότι μεταξύ των βαρδιών μεσολαβεί μία ώρα και 20
λεπτά που πληρώνεται υπερωριακά. Με άλλα λόγια, όποιος χρειάζεται τρεις
αποκλειστικές νοσοκόμες το 24ωρο για μία εβδομάδα πληρώνει γύρω στα 1.000 ευρώ
και τα Ταμεία δεν δίνουν ούτε καν 300 ευρώ.

Όσον αφορά τον ειδικό εξοπλισμό των ατόμων με κινητικά προβλήματα, το IKA
δίνει 3.834 ευρώ για ένα ποδήλατο ενεργητικής-παθητικής κινητοποίησης και ο
ΟΠΑΔ 1.700 ευρώ, αλλά το πραγματικό κόστος φτάνει τα 5.400 ευρώ. Και το
συγκεκριμένο ποδήλατο δεν είναι κάτι που μπορεί κάποιος να μην πάρει, εξηγούν
οι συγγενείς των πασχόντων, διότι όταν ένας άνθρωπος είναι εντελώς ακίνητος
δεν γίνεται καλή κυκλοφορία του αίματος και το ποδήλατο έχει γι’ αυτόν ζωτική
σημασία.