Mαζί δεν κάνουνε και χώρια… δεν μπορούνε

Το άρωμα μιας κολόνιας που κρατάει χρόνια στις σχέσεις ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ
αναδίδεται και πάλι στην πολιτική ατμόσφαιρα έπειτα από τους έμμεσους
υπαινιγμούς κορυφαίου στελέχους της Κουμουνδούρου πως η προοπτική συνεργασίας
των δύο κομμάτων στις δημοτικές εκλογές του 2006 περνά μέσα από… την
υποψηφιότητα για την Προεδρία της Δημοκρατίας.

Μόνο που η υπενθύμιση της δυνατότητας επίτευξης μιας νέας συμμαχίας από τον
στενό συνεργάτη του Νίκου Κωνσταντόπουλου και Νο 2 του ΣΥΝ Στέργιο Πιτσιόρλα,
εν είδει ανταλλάγματος για το προεδρικό αξίωμα, βρήκε τις σχέσεις των δύο
κομμάτων στον πάγο.

H τελευταία φορά που στέλεχος του ΠΑΣΟΚ πέρασε επισήμως το κατώφλι της
Κουμουνδούρου ήταν λίγο μετά τις δημοτικές εκλογές του 2002, αφού ο τότε
γραμματέας του κόμματος Κώστας Λαλιώτης, παρά τις διαπιστωμένα κακές σχέσεις
ανάμεσα στους κ.κ. Σημίτη και Κωνσταντόπουλο, επέμενε να διατηρεί ανοιχτούς
τους διαύλους επικοινωνίας με την Αριστερά. Μεσολάβησαν όμως πολλά. Όπως η
δήλωση του Νίκου Κωνσταντόπουλου προς «TA NEA» τον Ιούνιο του 2003 πως «η
Κεντροαριστερά έχει καταντήσει πολιτικό ανέκδοτο» αλλά και η αντίδραση του
επόμενου γραμματέα του ΠΑΣΟΚ Μιχάλη Χρυσοχοΐδη λίγους μήνες μετά, ο οποίος για
το ίδιο θέμα δήλωνε πως «δεν θα χάσουμε τον καιρό μας με τις ηγεσίες της
Αριστεράς». H απάντηση της Κουμουνδούρου ήρθε ακόμη και τότε διά στόματος
Πιτσιόρλα και συνοψιζόταν στην προειδοποίηση πως οι δηλώσεις Χρυσοχοΐδη «θα
έχουν σοβαρές συνέπειες». Από την έκρηξη του στελέχους του ΣΥΝ δεν έλειψε και
η σύγκριση μεταξύ πρώην και νυν γραμματέα με την αιχμηρή διαπίστωση ότι «ο κ.
Λαλιώτης είχε κατανοήσει πως με την Αριστερά κανείς δεν μπορεί να φέρεται
υπερβολικά και αλαζονικά».

«Σημαία». Ομολογουμένως οι σχέσεις ΠΑΣΟΚ – Συνασπισμού την τελευταία
δεκαετία έχουν περάσει από σαράντα κύματα. H έννοια της Κεντροαριστεράς
αποτέλεσε τη «σημαία» του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη στη δεκαετία του
’90. Και δεν είναι τυχαίο πως όταν το ’96 εξελέγη πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ σε μία
από τις πρώτες του πολιτικές κινήσεις παρέστη στο συνέδριο του Συνασπισμού
όπου και μίλησε για την ανάγκη κεντροαριστερής συνεργασίας. Στελέχη του ΣΥΝ
λένε σήμερα πως ο κ. Σημίτης βρήκε ερμητικά κλειστές τις πόρτες του ΣΥΝ, διότι
η ηγεσία του αντιμετώπιζε με καχυποψία τα ανοίγματα του κυβερνώντος κόμματος
θεωρώντας ότι αποσκοπούν στη μεταγραφή στελεχών από την Κουμουνδούρου στη
Χαριλάου Τρικούπη. Έκτοτε κάθε συζήτηση που άρχιζε για προσέγγιση των δύο
κομμάτων έληγε με αλληλοαιτιάσεις για «ηγεμονισμό» και «μικρομεγαλισμό».

Τείχος. Το ζήτημα της συνεργασίας επανήλθε στο προσκήνιο λίγο πριν από
τις εκλογές του Μαρτίου του 2004 από τον Γιώργο Παπανδρέου, ο οποίος
προανήγγειλε πρωτοβουλίες με σκοπό την έναρξη διαλόγου με τα κόμματα της
Αριστεράς. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, αν και γνώριζε πως για την έναρξη διαλόγου θα
πρέπει να ξεπεραστούν οι αμφιβολίες του παρελθόντος, ζήτησε από συνεργάτες του
να διερευνήσουν τις πιθανότητες προσέγγισης του προοδευτικού χώρου. «Το πνεύμα
το δικό μας είναι να μην υπάρχει τείχος στις σχέσεις μας με την Αριστερά»,
λέει στέλεχος του ΠΑΣΟΚ που ανήκει στο περιβάλλον του προέδρου και προσθέτει
πως «για μας υπάρχει πάντα πεδίο συνεννόησης». Στο πλαίσιο αυτής της
προσέγγισης ερμηνεύτηκε άλλωστε το δημόσιο γεύμα Τσοχατζόπουλου –
Κωνσταντόπουλου τρεις ημέρες πριν από τις ευρωεκλογές, αλλά και το μήνυμα του
πρώην υπουργού προς τους ψηφοφόρους να στηρίξουν προοδευτικά κόμματα.

Στελέχη και των δύο κομμάτων θυμίζουν βεβαίως πως οι σχέσεις των δύο ανδρών
είχαν αναπτυχθεί από παλιά, όταν ο κ. Κωνσταντόπουλος επέλεξε να συνομιλεί με
την «εσωκομματική αντιπολίτευση» του ΠΑΣΟΚ κόντρα στη νέα κατάσταση που
δημιούργησε ο εκσυγχρονιστής Κώστας Σημίτης. Το ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ
συμμετείχε πάντως και στις πρώτες διαπραγματεύσεις που έγιναν το 1990 με τον
ενιαίο Συνασπισμό κατόπιν εντολής του Ανδρέα Παπανδρέου και λίγους μήνες μετά
την παραπομπή του στο Ειδικό Δικαστήριο. Από το ΠΑΣΟΚ συμμετείχαν οι Ά.
Τσοχατζόπουλος, Γ. Γεννηματάς και K. Λαλιώτης και από τον Συνασπισμό οι Π.
Κουναλάκης και Δ. Καραγκουλές. Το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων οδήγησε σε
πανελλαδική συμμαχία στις δημοτικές εκλογές με θετικά αποτελέσματα.

Δημοτικές. Το εγχείρημα επαναλήφθηκε μερικώς στις δημοτικές εκλογές του
’94, του ’98 και του 2002. Ωστόσο, πολλές φορές προσέκρουε σε εσωκομματικές
αντιδράσεις. Το 1998, όταν η Μαρία Δαμανάκη αποδέχτηκε την πρόταση του Κώστα
Σημίτη να διεκδικήσει τον Δήμο Αθηναίων, η υποψηφιότητά της πολεμήθηκε και από
το ΠΑΣΟΚ και από τον Συνασπισμό. «Το ήπιαν σαν αναγκαστικό κώνειο στελέχη και
από τα δύο κόμματα», παραδέχεται σήμερα στέλεχος του ΠΑΣΟΚ.

Λίγα χρόνια αργότερα το πολιτικό σκηνικό παρουσιάζεται πολύ διαφορετικό: Μαρία
Δαμανάκη, Νίκος Μπίστης, Πέτρος Κουναλάκης και Σπύρος Βούγιας βρίσκονται ήδη
στο ΠΑΣΟΚ, ενώ ο Συνασπισμός εξακολουθεί να αναζητεί την ιδεολογική του
ταυτότητα κοιτάζοντας περισσότερο προς τα Αριστερά. Κι ενώ από τον διάλογο για
συνεργασία αποκλείει (επισήμως τουλάχιστον) την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ, επιμένει να
απευθύνεται στους δυσαρεστημένους ψηφοφόρους του επιχειρώντας τη δική του
διεύρυνση προς τα… δεξιά.

Το τελευταίο άνοιγμα

Ο «στρατηγός» του ΣΥΝ Στέργιος Πιτσιόρλας, στενός συνεργάτης του Νίκου
Κωνσταντόπουλου, ανέλαβε προ ημερών για λογαριασμό του απερχόμενου προέδρου
του κόμματος την προσέγγιση με τον Γιώργο Παπανδρέου συνδέοντας άμεσα το
ζήτημα της προεδρικής εκλογής με την προοπτική συνεργασίας στις δημοτικές
εκλογές.