Ένα μικρό «πολυτεχνείο» υδρογείων και εφευρέσεων εκτίθεται

H έκθεση με τους χάρτες και τις υδρόγειους σφαίρες του Σωτήρη Ζήση συνοδεύει εικαστικά το 8ο Εθνικό Συνέδριο Χαρτογραφίας «H χαρτογραφία του ευ ζην», στο Πολυτεχνείο Θεσσαλονίκης

Όλα άρχισαν από τη δωρεά στην Εθνική Χαρτοθήκη ενός «περίεργου αχρονολόγητου
χάρτη» που τυπώθηκε στη Θεσσαλονίκη. Ύστερα από χρόνια αναζήτησης οι υπεύθυνοι
της Χαρτοθήκης έφθασαν στο «πολυτεχνείο» του Σωτήρη Ζήση – το πολύτιμο
χαρτοτεχνικό εργαστήριό του στις Σαράντα Εκκλησιές της Θεσσαλονίκης. Οι κόρες
του το είχαν κρατήσει «ζωντανό» δέκα και πλέον χρόνια μετά τον θάνατό του
(έφυγε στα 87 του, το 1989).

Στο «πολυτεχνείο» τού Σωτήρη Ζήση (έτσι ονόμαζε ο ίδιος το εργαστήρι του), οι
επιστήμονες της χαρτογραφίας άρχισαν να ξετυλίγουν το γοητευτικό κουβάρι της
λαϊκής τεχνολογίας χαρτών και υδρογείων, που με αφετηρία τη Θεσσαλονίκη του
Μεσοπολέμου κάλυψε σχεδόν όλη τη χώρα μ’ εκείνες τις «μυθικές» υδρόγειους
σφαίρες, πάνω στις οποίες στα μαθητικά μας χρόνια κάναμε όλοι μας τα πρώτα
ταξίδια – κάποιοι τα κάνουμε ακόμα.

Άγνωστος, ως αυτοδίδακτος χαρτογράφος και σφαιροποιός, ο Σωτήρης Ζήσης
κατασκεύασε μεταπολεμικά περίπου 2.000 υδρόγειους σφαίρες για τα σχολεία και
τα σπίτια της εποχής.

Γεννημένος το 1902 στη Χαλάστρα Θεσσαλονίκης, ο προσφυγικής καταγωγής Σωτήρης
Ζήσης εργάζεται μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’60 ως τσιγγογράφος στην
εφημερίδα «Μακεδονία». Παράλληλα καταπιάνεται με τα δικά του «μεράκια».
Σχεδιάζει και εκτυπώνει χάρτες, κατασκευάζει υδρόγειους σφαίρες σε διάφορες
διαστάσεις και το περίφημο «σύστημα» – την εξομοίωση της κίνησης της Γης γύρω
από τον Ήλιο και της Σελήνης γύρω από τη Γη.

Την ίδια περίοδο ζωγραφίζει. Αντλεί τα θέματά του από την καθημερινή ζωή στο
χωριό, τη Θεσσαλονίκη, καθώς και από τον Μακεδονικό Αγώνα. Σήμερα θεωρείται
ένας από τους σημαντικότερους λαϊκούς ζωγράφους της Μακεδονίας.

INFO

«Σωτήρης Ζήσης (1902 – 1989), Ένας αυτοδίδακτος χαρτογράφος», έκθεση χαρτών,
υδρογείων και άλλων εφευρημάτων. Εκθεσιακός χώρος της Πολυτεχνικής Σχολής του
ΑΠΘ. Από απόψε έως 12 Δεκεμβρίου (Δευτέρα – Παρασκευή 10.00-14.00 και 18.00-20.00).