Φόβοι για τριπλή καραμπόλα

Καραμπόλες στο Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά – αλλά και στο θέμα της
οικονομίας – φοβάται τώρα η κυβέρνηση μετά τη δυσμενή εξέλιξη στο ζήτημα της
ονομασίας των Σκοπίων.

H απουσία πρωτοβουλιών σε κρίσιμους τομείς της εξωτερικής πολιτικής δημιουργεί
ανησυχία στην κυβέρνηση η οποία αρχίζει να συνειδητοποιεί πλέον ότι απαιτείται
κινητοποίηση και σκληρή δουλειά – έστω και στο παρά πέντε – για να αποφευχθούν
και άλλες δυσμενείς εξελίξεις στα εθνικά θέματα.

Στο Κυπριακό η κυβέρνηση συνδέθηκε – λόγω της επαμφοτερίζουσας στάσης της – με
το «όχι» στο σχέδιο Ανάν. Κι από την απόρριψη του σχεδίου έως σήμερα δεν έχει
πάρει καμία απολύτως πρωτοβουλία για την προώθηση του ζητήματος. Αποτέλεσμα: η
διεθνής κοινότητα να αναζητεί τρόπους παράκαμψης της Αθήνας και της Λευκωσίας
ακόμη και για την αναγνώριση του ψευδοκράτους. Δείγμα γραφής αποτελεί – λένε
διπλωματικοί κύκλοι – η πρόσφατη προσγείωση αμερικανικού μαχητικού στο
τουρκοκυπριακό αεροδρόμιο Τύμπου.

Επανεξέταση

Με την Τουρκία, ήδη στο Αιγαίο επικρατεί ένταση. H βιασύνη, όμως, με την οποία
ο κ. Καραμανλής τάχθηκε άνευ όρων (ήδη από τον Απρίλιο) υπέρ της χορήγησης
ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην Άγκυρα, είχε ως
αποτέλεσμα την αδυναμία αντίδρασης της Αθήνας στις συνεχώς κλιμακούμενες
προκλήσεις των Τούρκων. Τώρα η Αθήνα βρίσκεται σε αμηχανία και επανεξετάζει τη
στάση της. Στο θέμα της οικονομίας οι κακοί χειρισμοί της κυβέρνησης στην
υπόθεση της απογραφής είχαν αρνητική αποδοχή στις Βρυξέλλες και έντονες
αντιδράσεις από τη Γιούροστατ και την Κομισιόν. Στις 16 Νοεμβρίου ενδέχεται η
Ευρωπαϊκή Ένωση να αποφασίσει κυρώσεις εις βάρος της Αθήνας, ενώ η κυβέρνηση
θα δυσκολευτεί – όπως λένε κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών – να διεκδικήσει
μεγάλο μέρος της «πίτας» των κοινοτικών κονδυλίων για την περίοδο 2007 – 2013.

Προπομπός

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, πέραν της αναγνώρισης των Σκοπίων ως «Δημοκρατία της
Μακεδονίας», προχώρησαν και σε μια άλλη ενέργεια, ουδόλως φιλική προς την
Αθήνα και τη Λευκωσία: Πραγματοποίησαν την πρώτη προσγείωση αμερικανικού
πολεμικού αεροσκάφους στο αεροδρόμιο Τύμπου των κατεχομένων της Κύπρου.
Κυπριακές πηγές θεωρούν ότι αυτό μπορεί να είναι ο προπομπός για την έναρξη
απευθείας πτήσεων στα κατεχόμενα, κάτι που θα συνιστά έμμεση αναγνώριση του
ψευδοκράτους.

Σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, πρόκειται για σαφή «τιμωρία» της Λευκωσίας και
της Αθήνας για τη στάση που τήρησαν στο ζήτημα του δημοψηφίσματος για το
σχέδιο Ανάν. Κυπριακές πηγές, μάλιστα, έχουν στη διάθεσή τους πληροφορίες,
σύμφωνα με τις οποίες υπάρχει ανοικτή διαπραγμάτευση της Ουάσιγκτον με τα
κατεχόμενα, προκειμένου μελλοντικά να υπάρξουν στο ψευδοκράτος αμερικανικές
στρατιωτικές βάσεις, τις οποίες χρειάζονται οι ΗΠΑ για τη δραστηριότητά τους
στον ευρύτερο χώρο της Μέσης Ανατολής.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο χρηματοδοτικός κανονισμός για την ενίσχυση των
Τουρκοκυπρίων αναμένεται να εγκριθεί, με τη σύμφωνη γνώμη της Λευκωσίας, στο
Συμβούλιο της 22ας Νοεμβρίου. Ο εμπορικός κανονισμός, όμως, έχει «κολλήσει»
και η συζήτησή του έχει αναβληθεί πολλές φορές, ωθώντας αρκετούς Ευρωπαίους να
σκέφτονται το αμερικανικό παράδειγμα και να προσανατολίζονται σε διμερείς
σχέσεις με το ψευδοκράτος, αγνοώντας και την Ένωση και τους Κυπρίους. Οπαδοί
αυτής της πολιτικής είναι κυρίως οι Βρετανοί.

Αλλαγής ρότας

Την ίδια στιγμή η συνεχώς αυξανόμενη επιθετικότητα των Τούρκων στο Αιγαίο
επιβάλλει τη μελέτη εκ μέρους της κυβέρνησης «αλλαγής ρότας» στην εξωτερική
πολιτική παρά τις δεσμεύσεις της Αθήνας ότι θα ανάψει το «πράσινο φως» στην
Άγκυρα στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου. Έτσι, παρ’ ότι η ολλανδική προεδρία
έχει στείλει επιστολή-ερώτηση προς την κυβέρνηση, ρωτώντας την τι όρους θέλει
να συμπεριλάβει στα συμπεράσματα του Συμβουλίου, το υπουργείο Εξωτερικών έχει
τηρήσει εκκωφαντική σιωπή. Ταυτοχρόνως, βέβαια, η ελληνική πλευρά
προσανατολίζεται – σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Εξωτερικών – να
ξεκαθαρίσει ότι η ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας δεν μπορεί να προχωρήσει
ανέφελα όσο η Άγκυρα έχει διεκδικήσεις επί των λεγομένων «γκρίζων ζωνών». Το
περίγραμμα αυτής της στρατηγικής – που ετοιμάστηκε στο…. παρά πέντε και υπό
την πίεση των γεγονότων – αναμένεται να παρουσιάσει ο κ. Μολυβιάτης κατά τη
συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας την Τετάρτη.

«Πράσινο» από Καραμανλή για ονομασία που θα περιέχει και τον όρο Μακεδονία

META τη δυσφορία των πρώτων 24ώρων, στο υπουργείο Εξωτερικών υπάρχει η
πεποίθηση σχετικά με το θέμα των Σκοπίων ότι τα πράγματα μπορούν να βελτιωθούν
κυρίως λόγω του συναινετικού κλίματος μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων και της
απομόνωσης κάποιων ακραίων αντιδράσεων. Αυτό το κλίμα δίνει τη δυνατότητα,
λένε διπλωματικές πηγές, στην επαναφορά του ζητήματος της ονομασίας στο
πλαίσιο των συνομιλιών στον ΟΗΕ υπό τον κ. Μάθιου Νίμιτς.

Διπλωματικές πηγές ερμηνεύουν τη φράση του Πρωθυπουργού για μια ονομασία «που
θα σέβεται τις ευαισθησίες της Ελλάδας, αλλά και θα συμβάλει στη σταθερότητα
της περιοχής» ως το πράσινο φως για συμφωνία σε ονομασία που θα εμπεριέχει και
τον όρο Μακεδονία. Όμως αυτές οι διαπραγματεύσεις θα πρέπει τούτη τη φορά να
ολοκληρωθούν εξαιρετικά γρήγορα, καθώς υπάρχει ο φόβος ότι μετά τις ΗΠΑ θα
ακολουθήσει χιονοστιβάδα αναγνωρίσεων, ακόμη και από μέλη της Ευρωπαϊκής
Ένωσης.

Στο μεταξύ, χαρακτηριστική των δυσκολιών εξεύρεσης μιας κοινά αποδεκτής
ονομασίας είναι και το γεγονός, όπως ανέφερε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Πάνος
Μπεγλίτης, ότι «μετά από εντατική προσπάθεια με την κυβέρνηση Γκεοργκιέφσκι
είχαμε καταλήξει στο όνομα Gorna Macedonia – που σημαίνει Ορεινή Μακεδονία». H
περίοδος στην οποία αναφέρεται ο στενός συνεργάτης του κ. Παπανδρέου είναι το
2000 – 2001, όταν είχαν γίνει πολλές συναντήσεις μεταξύ του κ. Γκεοργκιέφσκι
και των κ.κ. Σημίτη και Παπανδρέου. H υπόθεση ναυάγησε όταν ξέσπασε ο εμφύλιος
στην ΠΓΔΜ και ο κ. Γκεοργκιέφσκι αντικαταστάθηκε από τον κ. Τσερβενκόφσκι.

* Τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος στα Σκόπια στη
σελίδα 61.