ΓNΩMH Οι Eυρωπαίοι δεν έχουν πλέον δικαιολογίες

Είναι λίγο να πει κανείς πως η επανεκλογή του Τζορτζ Μπους είναι κακή είδηση.
Αλλά αφού ξεπεράσουμε την απογοήτευση, εμείς οι Ευρωπαίοι δεν μπορούμε να
επιτρέψουμε στον εαυτό μας ούτε αυταπάτες, ούτε δικαιολογίες, ούτε διόδους
διαφυγής. H αυταπάτη θα ήταν να πιστέψουμε πως η δεύτερη θητεία του Μπους θα
μπορούσε να μοιάζει με την υπόσχεση μιας προεδρίας Κέρι. Άνθρωπος της
βεβαιότητας, ανίκανος για αμφιβολίες και αυτοκριτική, πεπεισμένος πως η
διαίσθησή του είναι η σωστή και πιθανόν να του την εμπνέει ο Θεός, ο Τζορτζ
Μπους δεν έχει δείξει κανένα σημάδι πως θέλει να αλλάξει. Αντίθετα, όλα μάς
κάνουν να σκεφτούμε πως θα μπει στον πειρασμό να θεωρήσει ότι η επιτυχία του
στις εκλογές νομιμοποιεί τον τρόπο με τον οποίο διεξάγει τον πόλεμό του κατά
της τρομοκρατίας.

Ο διεθνής ορίζοντας είναι τώρα κατά κάποιον τρόπο πιο ξεκάθαρος, έστω κι αν
είναι φορτωμένος με βαριά σύννεφα. H Ευρώπη ξέρει πού βρίσκεται με έναν
άνθρωπο που την περιφρονεί μάλλον παρά τη φοβάται και ο οποίος σε κάθε
περίπτωση θα συνεχίσει να προσπαθεί να τη διαιρέσει. Οι Ευρωπαίοι συνεπώς δεν
έχουν δικαιολογίες. Θα κέρδιζαν αν σταματούσαν να γκρινιάζουν για όσα πράττει
η αμερικανική «υπερδύναμη»· θα πρέπει επίσης να προσέξουν μην κάνουν τον
αντιαμερικανισμό ιδεολογία τους. Γιατί υπερδύναμη υπάρχει μόνον ως απήχηση της
αδυναμίας της Ευρώπης. H αμερικανική μονομέρεια αναπτύσσεται επειδή ο
Ευρωπαίος σύμμαχος δεν ξέρει ή δεν θέλει να ακουστεί. Πολλές συγκρούσεις – με
πρώτη αυτή τής Μέσης Ανατολής – μπορούν να βρουν λύση μόνο με τη συναίνεση και
την κοινή δράση Αμερικής και Ευρώπης. Αλλά δεν μπορεί να υπάρξει σύμπραξη
μεταξύ τόσο άνισων οντοτήτων. Όσο στους Ευρωπαίους, θα χρειάζεται η
αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη για να φοβίσουν μια δύναμη τόσο μέτρια όσο
ήταν η Σερβία του Μιλόσεβιτς, όσο θα αντιμετωπίζουν την παραμικρή αύξηση του
στρατιωτικού προϋπολογισμού ως κοινωνική οπισθοδρόμηση, τίποτε δεν θα αλλάξει.
Για να είμαστε αξιόπιστοι όταν θέλουμε να επιβάλλουμε κανόνες στη χρήση της
ισχύος, πρέπει να διαθέτουμε ισχύ.

Τέλος, δεν έχουμε πλέον δίοδο διαφυγής, επειδή δεν μπορούμε πια να πιστεύουμε
σε υπερατλαντικές διαβουλεύσεις και συμφωνίες μεταξύ ανθρώπων που ανήκουν στο
ίδιο σύμπαν. Μολονότι η Αμερική των συνόρων – η βορειοανατολική και η δυτική –
έδειξε με τη δημοκρατική ψήφο της την εγγύτητά της στη Γηραιά Ήπειρο, η καρδιά
της Αμερικής – όλος ο κεντρικός της χώρος, από τον Βορρά ώς τον Νότο -, αυτή η
Αμερική του Μπους, είναι ένας χωριστός κόσμος, που απομακρύνεται όλο και
περισσότερο από την Ευρώπη. Όταν η τελευταία οργανώνει στους κόλπους της
παραιτήσεις από την κυριαρχία, η πρώτη εφοδιάζεται μ’ ένα στρατηγικό δόγμα
ηγεμονίας. Όταν οι Ευρωπαίοι υπογραμμίζουν πως επείγει, στη Μέση Ανατολή ή
στον Καύκασο, να βρεθεί μια ιδιαίτερη αντιμετώπιση των κρίσεων που
αποσταθεροποιούν τον κόσμο, οι Αμερικανοί κηρύσσουν «τον πόλεμο» σε έναν
ακαθόριστο εχθρό, την τρομοκρατία, ως μια νέα κατηγορία του Κακού. Όταν οι
Ευρωπαίοι διστάζουν εύλογα να αναφέρουν στο Σύνταγμά τους τις
εβραιοχριστιανικές ρίζες τους, οι Αμερικανοί βάζουν τη θρησκεία στην καρδιά
της πολιτικής τους συζήτησης.

H επανεκλογή του Τζορτζ Μπους μας πείθει πως η αρχή του 21ου αιώνα είναι πολύ
διαφορετική από εκείνη που μπορεί να ονειρευόμασταν μετά την 9η Νοεμβρίου 1989
και την πτώση του Τείχους. Ο κόσμος δεν οικοδομείται πάνω στο ευρωπαϊκό
μοντέλο.