«Αντιλαβού, σώσον, ελέησον και διαφύλαξον ημάς, ο Θεός!»

«Η φράση για τους «Παρθενώνες» (που όταν τους χτίζαμε «εμείς», οι άλλοι λαοί ήταν… πρωτόγονοι, όπως είπε ο Αρχιεπίσκοπος) όποτε χρησιμοποιήθηκε, είχε στόχο να προκαλέσει λαϊκό χειροκρότημα. Κάθε φορά που λέγεται, η συγκυρία είναι τέτοια, που η χώρα βρίσκεται σε θέση αντικειμενικά δύσκολη»

Σχολιάστηκε ως συντηρητική η φράση του Αρχιεπισκόπου για τους «Παρθενώνες» που
χτίζαμε «εμείς», όταν οι άλλοι λαοί ήταν… πρωτόγονοι. Στα μέσα όμως
Σεπτεμβρίου σχολιάστηκε ως προοδευτική ή εκσυγχρονιστική η απόφαση για την
«εκφώνηση περικοπών της Θείας Λειτουργίας», σε εκκλησίες της Αρχιεπισκοπής
Αθηνών, «στη δημοτική γλώσσα».

Πρόκειται, και στις δύο περιπτώσεις, για παρέμβαση του Αρχιεπισκόπου σε
ζητήματα πολιτικά, άσχετα με τη θρησκεία. Πράγματι, όπως έχουν σχολιάσει
Πατέρες της Εκκλησίας, όσο και ο Τύπος και η τηλεόραση, ο Αρχιεπίσκοπος
παρεμβαίνει σε ζητήματα πολιτικά, έχει συχνά εκφωνήσει μέσα σε εκκλησίες
πολιτικούς λόγους, έχει επίσης συχνά δεχτεί από το εκκλησίασμα θερμά
χειροκροτήματα.

Η απόφαση για τη δημοτική στη Θεία Λειτουργία δεν είναι εκσυγχρονισμός. Αφορά
την ανάμειξη θεμάτων θρησκευτικών με ζητήματα αμιγώς πολιτικά, την πρόθεση
διάδοσης ιδεών που δεν έχουν σχέση με τη θρησκεία αλλά με την πολιτική.

Ο λόγος του Θεού δεν έχει στόχο την επικοινωνία με το ποίμνιο της Εκκλησίας.
Άρα, είναι άχρηστη μια γλώσσα απλή και όχι ιερή. Παραδοσιακά όσο και
κανονιστικά η Εκκλησία δεν «συνομιλεί» με τους κοινούς θνητούς. Μεταδίδει την
υπέρτατη Αλήθεια. Για τούτο και θεωρεί βλασφημία την έρευνα πάνω στον θείο
λόγο και ορίζει το μεγαλείο του ως ασύλληπτο για το ανθρώπινο μυαλό.

Οι εκπρόσωποι των Εκκλησιών μεταδίδουν τον λόγο που εκπορεύεται από την
υπέρτατη αρχή, την ασύλληπτη, αόρατη, άυλη, αιώνια και συμπαντική, που πριν
απ’ όλα υπόσχεται τη σωτηρία από τον θάνατο. Δεν χρειάζονται απλή γλώσσα.
Κατανοητή γλώσσα χρειάζονται εκείνοι που θέλουν να επηρεάσουν τις κοινωνικές
ιδέες, να πείσουν για πολιτικά ζητήματα.

Η φράση για τους «Παρθενώνες» είναι παλιωμένο κλισέ, που έχουν κατά καιρούς
πει και άλλοι, συνήθως πολιτικοί. Σχετίζεται με σημαντικά κοινωνικά θέματα της
επικαιρότητας, όπως τις σχέσεις της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η φράση κλισέ για τους «Παρθενώνες» αφορά τους Ευρωπαίους εταίρους. Είναι
φράση που δεν ειπώθηκε ποτέ από κανέναν για λαούς που η ρατσιστική ταξινόμηση
θεωρεί «κατώτερους», αλλά για εκείνους που η ίδια ταξινόμηση θεωρεί
«ανώτερους». Το κλισέ απευθύνεται πάντοτε προς ισχυρούς και ηγεμονικούς λαούς.

Η φράση για τους «Παρθενώνες», όποτε χρησιμοποιήθηκε, είχε στόχο να προκαλέσει
λαϊκό χειροκρότημα. Κάθε φορά που λέγεται, η συγκυρία είναι τέτοια, που η χώρα
βρίσκεται σε θέση αντικειμενικά δύσκολη. Και τότε, αντί να δοθούν οι μάχες
κάθε είδους, με συμμαχίες, με διαπραγματεύσεις κ.τ.λ., για να βελτιώσουν οι
αρμόδιοι τη θέση της και να υπερασπιστούν τα συμφέροντά της, παρακάμπτει
κάποιος τεχνητά τις δυσκολίες, αποσιωπά τις δικές «μας» ευθύνες και δηλώνει
αυτάρεσκα ότι «εμείς» πάντως είμαστε καλύτεροι.

Η φράση κλισέ είναι ιδεολόγημα πολύ βλαβερό για την ελληνική εθνική ταυτότητα
και τη δυνατότητα των νέων γενεών να βρουν τη θέση τους στην Ενωμένη Ευρώπη,
χωρίς να υποτιμούν τη χώρα τους και τον πολιτισμό της.

Συναντά το ιδεολόγημα λαϊκή συναίνεση, επειδή είναι βαθιά ριζωμένη η
ταξινόμηση και αρκετό ποσοστό Ελλήνων πιστεύει ότι οι ισχυροί του κόσμου είναι
λαοί «ανώτεροι» (αυτό είναι, άλλωστε, και το βασικό αίτιο της εχθρικής
συμπεριφοράς προς τους υποτιθέμενους «κατώτερους»).

Το κλισέ, για να αξιολογήσει θετικά τους Έλληνες, αμαυρώνει εκείνους που είναι
οικονομικά και στρατηγικά ισχυρότεροι. Δηλαδή, διαπαιδαγωγεί τους νέους όχι να
πιστεύουν στην ισότητα λαών και πολιτισμών, όχι να καταδικάζουν τη ρατσιστική
ταξινόμηση, αλλά να την αποδέχονται και να ονομάζουν για παρηγοριά τους
ισχυρούς του κόσμου «πρωτόγονους».

Επίσης, και αυτό είναι πιο επικίνδυνο, για να αξιολογήσει θετικά τους Έλληνες,
πέφτει στην παγίδα του παλαιού ευρωκεντρικού ρατσισμού, στηρίζοντας την εθνική
«μας» αξία πάνω σε ένα γιγάντιο κενό από τον καιρό των «Παρθενώνων», πριν από
χιλιάδες χρόνια. Είμαστε οι Έλληνες του 2004 «καλύτεροι» από τους ισχυρούς
Ευρωπαίους εταίρους, επειδή στην κλασική αρχαιότητα έγιναν σπουδαία
πολιτισμικά επιτεύγματα.

Μα και οι πιο μαύροι ρατσιστές (από τον καιρό των ναζί ακόμα) υποκλίνονται
μπροστά στην κλασική αρχαιότητα. «Εμάς» τους σημερινούς Έλληνες θεωρούν
ορισμένοι Ευρωπαίοι «κατώτερους». Και δεν υπάρχει σωτηρία από αυτή την
«κατωτερότητα», παρά μόνο μέσα από τη συνείδηση ότι η ταξινόμηση είναι
αυθαίρετη, είναι ψεύδος και τελικά βλαβερή για όλους.

Ζήτημα αντικειμένου

Η βαθιά γνώση των ιερών κειμένων και των δογματικών κανόνων δεν συνάδει με την
κοινωνιολογική ερμηνεία ούτε με την πολιτική ανάλυση. Οι εκπρόσωποι της
Εκκλησίας γνωρίζουν σε βάθος τα θρησκευτικά ζητήματα. Άρα, έχουν και θα πρέπει
να έχουν αντικείμενο την πίστη.

Από την ίδια του τη φύση, ο λόγος της μίας και μοναδικής υπέρτατης Αλήθειας, ο
σχετικός με τη σωτηρία από τον θάνατο, δεν μπορεί να μεταφέρεται στην εθνική
ταυτότητα, την εθνική αυτογνωσία και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και τούτο γιατί,
όταν μεταφέρεται, βλάπτει σοβαρά την εθνική ταυτότητα.