Στο Kαλπάκι, 64 χρόνια μετά…

«Αν και πέρασαν 64 χρόνια, είναι σαν χθες. Επιτρέψτε μου πριν μιλήσουμε να
σκύψω και να φιλήσω το χώμα του Καλπακίου…». Ο Μικέλε Μαντάγκατο,
αξιωματικός των Ιταλών αλπινιστών το 1940, 64 χρόνια μετά βρέθηκε και πάλι στο
Καλπάκι. Μαζί με συμπατριώτες – συμπολεμιστές του κάθησε δίπλα – δίπλα με
Έλληνες βετεράνους του πολέμου, σε εκδήλωση που οργάνωσε ο Δήμος Καλπακίου
Ιωαννίνων.
![]() |
|
Ο Μικέλε Μαντάγκατο (δεξιά στη φωτογραφία), αξιωματικός των Ιταλών αλπινιστών |
«Χάθηκαν πολλά παλικάρια εδώ, και σε όλο το μέτωπο, και από τις δύο πλευρές.
Ήταν μια εποχή που όλοι θέλουμε να ξεχάσουμε, αλλά οι αναμνήσεις δεν μας
αφήνουν. Ακόμα και τώρα νομίζω ότι θα έλθει τρέχοντας εκείνο το ξανθό αγόρι
του Καλπακίου, που όταν κατέρρευσε το μέτωπο και ξαναγυρίσαμε στο Καλπάκι,
ερχόταν κοντά μου και προσπαθούσαμε να συνεννοηθούμε με λίγα σπαστά ελληνικά
εγώ και μερικές λέξεις στα ιταλικά εκείνο. Ζει σήμερα… Βέβαια θα είναι γέρος
τώρα, αλλά πολύ θα ήθελα να τον συναντήσω. Εξήντα τέσσερα χρόνια τον είχα
πάντα στο μυαλό μου με αγάπη…».
Ο Μικέλε Μαντάγκατο ζήτησε συγγνώμη από τους Έλληνες για τον πόλεμο: «Ζητώ και
τώρα συγγνώμη από τους Έλληνες για εκείνη την επίθεσή μας και για τη δυστυχία
που φέραμε στη χώρα σας. Συγγνώμη ζητώ κι εγώ σήμερα και εκ μέρους όλων των
συμπατριωτών μου που τότε συρθήκαμε από τον Μουσολίνι σε ένα πόλεμο κατά της
Ελλάδας. Συγγνώμη ζητάω από τις οικογένειες των παλικαριών που χάθηκαν και από
τις δύο πλευρές των χαρακωμάτων, των Ελλήνων και των Ιταλών…».
Από την άλλη πλευρά οι Έλληνες βετεράνοι Χριστόφορος Αυγέρης, Γρηγόρης
Φαραστέλας, Ηλίας Ντούλιας, Βασίλης Μπισδούνης, Γιάννης Τσιαπάρας και Σταύρος
Κανδρέλης, που τότε ήταν στην άλλη πλευρά του μετώπου, αγκάλιασαν και φίλησαν
τους τότε εχθρούς και για πολλή ώρα συνομίλησαν μεταξύ τους.
«Μας είπαν τα δικά τους, τους είπαμε τα δικά μας, όλοι έχουμε στις μνήμες μας
εκείνες τις μέρες – πώς μπορούν να ξεχαστούν άλλωστε…» δήλωσε ο κ.
Μπισδούνης, που τότε βρισκόταν στην πρώτη γραμμή στην περιοχή του Παρακαλάμου
και ήταν από τους πρώτους που βρέθηκε απέναντι στους Ιταλούς εισβολείς. «Ίσως
ο Μιγκέλε να ήταν απέναντί μου τότε μεταξύ των Ιταλών αλπινιστών και αυτός ή
εγώ, να σημαδεύαμε με το τουφέκι μας ο ένας τον άλλο. Ο Θεός θέλησε να ζήσουμε
και να συναντηθούμε σήμερα εδώ έπειτα από 64 χρόνια…» συνέχισε.














