MIXAΛHΣ TPIANTAΦYΛΛΟY Kόντρες για το ντιβάνι

Ποιος έχει δικαίωμα, τελικά, να ονομάζεται και ψυχοθεραπευτής; Όποιος παίρνει πτυχίο Ψυχολογίας ή μόνον όποιος κάνει και μεταπτυχιακό για να ειδικευθεί στην ψυχοθεραπεία; Το πρόβλημα δεν είναι μόνον ελληνικό, αλλά και ευρωπαϊκό

Μια κόντρα ψυχολόγων βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία χρόνια. «Μήλον της
Έριδος», ο ορισμός των προσόντων για τις ειδικότητες στους διάφορους τομείς
της ψυχολογίας, αφού άλλοι ισχυρίζονται ότι «δεν μπορεί να χρίζεται
ψυχοθεραπευτής όποιος παίρνει πτυχίο Ψυχολογίας» και ζητούν υποχρεωτικές
μεταπτυχιακές σπουδές, ενώ άλλοι κάνουν λόγο για «πεπαλαιωμένες αντιλήψεις»
τις οποίες εκπροσωπούν κάποιοι πανεπιστημιακοί και δεν είναι
πραγματοποιήσιμες.

Οι ψυχολόγοι-ψυχοθεραπευτές ζητούν η άδεια άσκησης επαγγέλματος να δίνεται
στους ψυχολόγους εφόσον πληρούνται κάποια κριτήρια και όχι αμέσως μόλις λάβουν
το πτυχίο της Ψυχολογίας από το Πανεπιστήμιο. Λένε, μάλιστα, ότι η πληθώρα των
αυτοχρισθέντων ψυχοθεραπευτών δεν βλάπτει μόνο τη γενική κατοχύρωση του
επαγγέλματος, αλλά αποτελεί και κίνδυνο για τη δημόσια ψυχική υγεία.

Για τον λόγο αυτό το υπουργείο Υγείας είχε ορίσει ειδική Επιτροπή Ψυχολόγων
για τον ορισμό των προσόντων για τις ειδικότητες της ψυχολογίας και των
προσόντων των ψυχολόγων – ψυχοθεραπευτών. Όπως εξηγεί στα «NEA» η πρόεδρος της
Επιτροπής, ομότιμη καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο
Θεσσαλονίκης, Μίκα Φατούρου, η πρόταση της Επιτροπής ήταν «ύστερα από το
δίπλωμα του ψυχολόγου, όσοι ενδιαφέρονται να ακολουθήσουν την ψυχοθεραπεία να
κάνουν δύο χρόνια μεταπτυχιακό και άσκηση στο είδος της ψυχοθεραπείας που
έχουν επιλέξει».

H εναλλακτική πρόταση της Επιτροπής ήταν οι ψυχολόγοι να λαμβάνουν την άδεια
άσκησης επαγγέλματος αμέσως μετά το πτυχίο – αυτό γίνεται μέχρι σήμερα -, αλλά
στη συνέχεια να ασκούνται σε ένα είδος ψυχανάλυσης σε πανεπιστημιακά
ινστιτούτα ή σε ινστιτούτα διαπιστευμένα από το κράτος.

Οι προτάσεις υπεβλήθησαν στην ολομέλεια του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας
τον περασμένο χρόνο, αλλά απόφαση δεν ελήφθη ποτέ, αφού με την Επιτροπή δεν
συμφώνησαν ο Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων (ΣΕΨ) και ο Πανελλήνιος Σύλλογος
Ψυχολόγων. Μια «γεύση» της διαφωνίας έδωσαν οι δύο πλευρές κατά τη διάρκεια
ημερίδας που διοργάνωσε πριν από λίγες ημέρες η Ελληνική Ψυχολογική Εταιρεία.
Εκεί, ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων, Θαλής Παπαδάκης, χαρακτήρισε
πεπαλαιωμένες τις προτάσεις των πανεπιστημιακών για μεταπτυχιακές σπουδές και
μίλησε για ενιαίο πενταετές δίπλωμα. Το ενιαίο ευρωπαϊκό δίπλωμα προβλέπει
τρία χρόνια φοίτησης για το πτυχίο, δύο χρόνια για την ειδικότητα και έναν
χρόνο πρακτικής άσκησης.

H εισήγησή του προκάλεσε την αντίδραση των πανεπιστημιακών ψυχολόγων, οι
οποίοι αντέτειναν ότι «δεν μπορούν οι ψυχολόγοι να κατηγορούν τους
πανεπιστημιακούς πως δεν ξέρουν τι κάνουν, αμφισβητώντας την κατάφαση τεσσάρων
Τμημάτων Ψυχολογίας στις ειδικότητες». Ο ΣΕΨ τάσσεται υπέρ πενταετούς
ευρωπαϊκού διπλώματος ψυχολογίας αφού, όπως λέει στα «NEA» ο Άγγελος
Καράμπελας, γραμματέας του ΣΕΨ και της Πανελλήνιας Ένωσης Νοσοκομειακών
Ψυχολόγων, «η χώρα μας έχει βασικό πρόβλημα στην πρόσβαση στο επάγγελμα και
καλό είναι να αναπτυχθούν τα μεταπτυχιακά. Με ένα μεταπτυχιακό, όμως, δεν
γίνεσαι ειδικός στο επάγγελμα, για να μην αναφέρουμε ότι δεν μπορεί να
απορροφηθούν όλοι οι απόφοιτοι στα μεταπτυχιακά προγράμματα. Κάτι τέτοιο είναι
εξωπραγματικό». Και συνεχίζει:«Θέλουμε να αυξήσουμε τα χρόνια σπουδών και τα
προσόντα, μέσω της εναρμόνισης προς την ευρωπαϊκή οδηγία για πενταετείς
σπουδές και πρακτική άσκηση, ώστε οι ειδικεύσεις που θα ”χτιστούν” στο
μέλλον να γίνουν μέσα από το σύστημα υγείας και σε συνεργασία με το
Πανεπιστήμιο».

Ευρωπαϊκή πρόταση για ενιαίο δίπλωμα

Παρόμοιες ενέργειες για τον ορισμό προσόντων των ειδικοτήτων έχουν
πραγματοποιηθεί σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε άλλες, όπως η
Ολλανδία και η Αυστρία, έχει οριστεί νομοθετικά η άσκηση της ειδικότητας, σε
άλλες, όπως η Αγγλία, η Φινλανδία και η Δανία, ορίζονται τα προσόντα της
ειδικότητας οδηγώντας στη γενικότερη κατοχύρωση του επαγγέλματος, ενώ σε
άλλες, όπως η Γερμανία και η Ιταλία, ορίζονται τα προσόντα άσκησης της
ειδικότητας σε συγκεκριμένους κρατικούς τομείς (νοσοκομεία, κέντρα υγείας
κτλ.). Επιπλέον, έχει καταρτισθεί «πλαίσιο για την εκπαίδευση και την
κατάρτιση των ψυχολόγων στην Ευρώπη» από ομάδα εργασίας με εκπροσώπους από την
Αγγλία, την Ελλάδα, τη Δανία, την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Φινλανδία, τη
Νορβηγία, την Ισπανία, την Ολλανδία, τη Γερμανία και την Ελβετία. Το πλαίσιο
αναμένεται να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συλλόγων Επαγγελματιών
Ψυχολόγων (EFPPA) και σύμφωνα με την πρότασή του, η κατάρτιση του ειδικευμένου
ψυχολόγου διαρκεί τουλάχιστον έξι έτη, κατανεμημένα σε δύο κύκλους σπουδών και
έναν κύκλο πρακτικής άσκησης.

Τι εστί, εν τέλει, ψυχολόγος

Ο ψυχολόγος δεν είναι ειδικός ψυχοθεραπευτής. Το έργο του έχει κυρίως
συμβουλευτικό ή ερευνητικό χαρακτήρα. Ο ψυχολόγος εξετάζει κατά κύριο λόγο
υγιείς ανθρώπους, γι’ αυτό και η προσέγγισή του δεν είναι είναι ιατροκεντρική,
αλλά κοινωνικοκεντρική. Μπορεί να κάνει ψυχολογικές παρεμβάσεις, όχι, όμως
θεραπευτικές, εκτός αν έχει ειδικευθεί σε κάποιο είδος ψυχοθεραπείας. Σύμφωνα
με τον ΣΕΨ, στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 3.500 ψυχολόγοι. Ο ψυχοθεραπευτής
είναι ειδικευμένος σε κάποιο είδος ψυχοθεραπείας και ο ρόλος του είναι
θεραπευτικός. Ένας κλινικός ψυχολόγος μπορεί να κάνει διάγνωση και
ψυχοθεραπεία μετά την ανάλογη εκπαίδευση. Το ίδιο ισχύει και για έναν
ψυχίατρο.

LINK

http: //www.seps.gr