Πάλι λιτότητα ζητεί ο Γκαργκάνας

Υπέρ της κυβερνητικής πολιτικής λιτότητας στους μισθούς τάχθηκε χθες ο
διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. N. Γκαργκάνας, που έθεσε επίσης θέμα
αλλαγής του ασφαλιστικού συστήματος και μεγαλύτερης ευελιξίας της αγοράς
εργασίας.

Όπως είπε χαρακτηριστικά, η Τράπεζα της Ελλάδος υιοθετεί όχι μόνο το στόχο της
μείωσης του ελλείμματος που έχει θέσει η κυβέρνηση, αλλά και τα μέτρα με τα
οποία σκοπεύει να τον πετύχει, όπως η συγκράτηση των μισθολογικών αυξήσεων.
Μάλιστα, κάλεσε την κυβέρνηση να είναι αποφασιστική στην εφαρμογή των μέτρων
αυτών προσφέροντάς της ουσιαστικά «χείρα βοηθείας» σε μια πολιτική που έχει
ήδη προκαλέσει τις αντιδράσεις των εργαζομένων.

«Είναι σημαντικό», είπε, «η μεν κυβέρνηση, κατά την άσκηση της πολιτικής
μισθών στο δημόσιο τομέα, να επιτύχει συγκράτηση της ανόδου των μισθολογικών
δαπανών και με τον τρόπο αυτό να σηματοδοτήσει και την επιθυμητή συγκράτηση
της ανόδου των αποδοχών και στους άλλους τομείς της οικονομίας, οι δε
κοινωνικοί εταίροι να συμβάλουν στη βελτίωση της παραγωγικότητας και στη
συγκράτηση των μισθολογικών αυξήσεων».

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας κατέθεσε χθες στη Βουλή την ενδιάμεση
έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος για τη νομισματική πολιτική 2004.

Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, υποστήριξε ότι υπάρχει πρόβλημα
πληθωριστικών πιέσεων, οι οποίες δεν φαίνονται στον δείκτη τιμών καταναλωτή,
επειδή αντισταθμίζονται από τη μεγάλη πτώση των τιμών των οπωροκηπευτικών.
Όπως είπε, ο πυρήνας του πληθωρισμού, δηλαδή χωρίς τις τιμές ενέργειας και
οπωροκηπευτικών, έχει αυξηθεί στο 3,6% από 3,1% το 2003 κι αυτό εγκυμονεί
κινδύνους για την ανταγωνιστικότητα και την απασχόληση. Κατά τον ίδιο, πηγές
ανησυχίας αποτελούν:

* Το μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα, για το οποίο χρησιμοποίησε άκρως
διπλωματική γλώσσα, αποδίδοντάς το στη χαλάρωση της δημοσιονομικής πολιτικής
σε συνδυασμό με την αναθεώρηση των δημοσιονομικών στοιχείων, όπως είπε.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετική με τη δημοσιονομική απογραφή ο κ. Γκαργκάνας
απέφυγε να τοποθετηθεί επί της ουσίας λέγοντας ότι η Τράπεζα της Ελλάδος δεν
έχει ελεγκτικό ρόλο και ότι δέχεται τα στοιχεία που της δίνει η εκάστοτε
κυβέρνηση.

* H μεγάλη αύξηση του κόστους εργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Έκθεσης της
Τραπέζης της Ελλάδος οι μέσες ακαθάριστες αποδοχές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν
φέτος κατά 6,4% κατά μέσο όρο στο σύνολο της οικονομίας, με το Δημόσιο να
προηγείται με αυξήσεις 8,4% και να ακολουθούν οι δημόσιες επιχειρήσεις με
αυξήσεις 7,8% και ο ιδιωτικός τομέας με αυξήσεις 5,8%.

«Έχει, λοιπόν, ιδιαίτερη σημασία», υποστήριξε ο κ. Γκαργκάνας, «η μεν
κυβέρνηση να αντιμετωπίσει αποφασιστικά τις δημοσιονομικές ανισορροπίες και
τις διαρθρωτικές δυσκαμψίες, οι δε κοινωνικοί εταίροι να δείξουν περισσότερη
συγκράτηση όσον αφορά τις μισθολογικές αυξήσεις».

Ο ίδιος απέφυγε να απαντήσει αν οι στόχοι του προϋπολογισμού είναι ρεαλιστικοί
και περιορίσθηκε να αναφέρει ότι για να επιτευχθούν πρέπει τα μέτρα που έχουν
ανακοινωθεί «να εξειδικευθούν και να εφαρμοσθούν με συνέπεια και
αποφασιστικότητα».

Διαρθρωτικές αλλαγές

Κατά τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, το άλλο μεγάλο θέμα που πρέπει να
αντιμετωπισθεί είναι οι διαρθρωτικές αλλαγές, τις οποίες, όπως είπε, «δεν
πρέπει να φοβόμαστε».

Ο κ. Γκαργκάνας επικαλέσθηκε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία στη δεκαετία
1994-2004 οι πραγματικές αποδοχές των εργαζομένων αυξήθηκαν σωρευτικά κατά 33%
και συνεπώς σημειώθηκε σημαντική άνοδος του βιοτικού επιπέδου. Όμως, ο ίδιος
προειδοποίησε ότι οι συνθήκες που επέτρεψαν αυτή την άνοδο δεν θα συνεχισθούν
επ’ άπειρον, και ότι η ελληνική οικονομία πρέπει να αποκτήσει εξωστρέφεια.
Χρειάζονται διαρθρωτικά μέτρα, είπε, και ανέφερε χαρακτηριστικά:

* Το Ασφαλιστικό. Επικαλούμενος το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είπε ότι το
τελευταίο τρένο για την Ελλάδα είναι το 2020, που δεν βρίσκεται πολύ μακριά.
Οι επιπτώσεις του προβλήματος της γήρανσης του πληθυσμού στις συντάξεις και
τις δαπάνες υγείας θα είναι σημαντικές, είπε.

* Οι «περιοριστικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας που αποθαρρύνουν τις
προσλήψεις», οι οποίες πρέπει να επανεξετασθούν.

Άλλες διαρθρωτικές αλλαγές που πρότεινε είναι η μείωση της γραφειοκρατίας, η
απελευθέρωση των αγορών ενέργειας, θαλασσίων μεταφορών και φυσικού αερίου, η
συνέχιση των ιδιωτικοποιήσεων και η μείωση του ρόλου του κράτους.

Ο ίδιος μίλησε επίσης για την ανάγκη μείωσης της μεγάλης ενεργειακής εξάρτησης
της χώρας από το πετρέλαιο. Στην Ελλάδα η κατανάλωση ενέργειας σε υγρά καύσιμα
είναι 35% υψηλότερη από το μέσο όρο της Ένωσης. Πρέπει να αξιοποιήσουμε και
άλλες πηγές ενέργειας και να σταματήσει η σπατάλη, είπε.

Σύμφωνα με τον κ. Γκαργκάνα η άνοδος της τιμής του πετρελαίου μέχρι στιγμής
δεν έχει επηρεάσει τον ρυθμό ανάπτυξης. Μάλιστα, η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά
ότι αυτός θα διαμορφωθεί στο 4%, αν και ο κ. Γκαργκάνας είπε ότι μπορεί να
πέσει λίγο χαμηλότερα, δεδομένου ότι από τη στιγμή της σύνταξης της έκθεσης
πριν από ένα μήνα ώς σήμερα έχει ενισχυθεί κι άλλο η τιμή του πετρελαίου. Αν
παραμείνει στα σημερινά επίπεδα το πετρέλαιο και τον επόμενο χρόνο, θα
επηρεασθεί αρνητικά ο ρυθμός ανάπτυξης και ο πληθωρισμός. Από τον Σεπτέμβριο
του 2003 έως τον Σεπτέμβριο του 2004 ο δείκτης τιμών καταναλωτή επιβαρύνθηκε
κατά 0,5% λόγω της ανόδου της τιμής του πετρελαίου.

Απαντώντας, εξάλλου, σε ερώτηση για το ομόλογο του 1998, για το οποίο δεν είχε
ενημερωθεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, είπε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος δεν
φέρει καμία ευθύνη και δεν ήταν δικό της θέμα να κρίνει αν η κυβέρνηση έκανε
τότε σωστά εκδίδοντας τοκομερίδια αντί να πληρώνει τους τόκους.

Σε φάση ομαλής προσγείωσης οι τιμές των ακινήτων στην Αθήνα

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ κίνδυνος φούσκας στα ακίνητα. Οι τιμές των ακινήτων έχουν
εισέλθει σε φάση ομαλής προσγείωσης. Αυτό επεσήμανε χθες ο πρόεδρος της
Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νικ. Γκαργκάνας, προβλέποντας ότι οι σταθεροποιητικές
τάσεις στις τιμές των ακινήτων θα συνεχιστούν και το 2005.

Από την έκθεση διαπιστώνεται ότι οι τιμές των ακινήτων στην Αθήνα, μετά την
πτώση κατά 4,5% που σημείωσαν στο πρώτο τρίμηνο του 2004, παρουσιάζουν σημάδια
σταθεροποίησης και στο πεντάμηνο κινούνται με ρυθμό αύξησης μόλις 0,3%, τάση
που συνεχίζεται έως σήμερα. Αντίθετα, σε άλλα αστικά κέντρα η άνοδος των τιμών
συνεχίζεται. Σύμφωνα με την έκθεση η εκρηκτική άνοδος που σημείωσαν οι τιμές
στην ελληνική (αλλά και στην ευρωπαϊκή) αγορά ακινήτων, από το 1997 έως και το
2002, αποτελεί πλέον παρελθόν: οι τιμές των ακινήτων στην Αθήνα είχαν αυξηθεί
κατά 12,5% το 1997, 15,5% το 1998, 12,2% το 1999, 15,1% το 2000, 17,6% το
2001, 16,2% το 2002, για να προσγειωθούν απότομα το 2003, σημειώνοντας αύξηση
μόλις 4%. Από τότε οι τιμές κινήθηκαν πτωτικά για να σταθεροποιηθούν από τον
Μάιο και μετά, τάση που συνεχίζεται έως σήμερα. Από εδώ και πέρα οι εξελίξεις
στην αγορά κατοικίας στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια θα εξαρτηθούν από το εύρος
της «διόρθωσης» των τιμών, καθώς και από το πόσο γρήγορα θα απορροφηθούν οι
επιπτώσεις από τις επικείμενες φορολογικές αλλαγές (επιβολή ΦΠΑ από το 2005
και αύξηση των αντικειμενικών αξιών).

Στην έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος ο κ. Γκαργκάνας σημειώνει πως παρ’ ότι ο
ρυθμός αύξησης των τιμών των κατοικιών παρουσιάζει επιβράδυνση, εντούτοις το
γεγονός αυτό δεν έχει επηρεάσει αρνητικά την καταναλωτική συμπεριφορά κάποιων
νοικοκυριών.

Ο υπερδανεισμός απειλεί τα νοικοκυριά και τις τράπεζες

TON ΚΩΔΩΝΑ του κινδύνου για υπερδανεισμό των νοικοκυριών έκρουσε χθες ο
διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας. Τα νοικοκυριά
συνεχίζουν να δανείζονται με αυξημένους ρυθμούς, ενώ δεν μπορούν να πληρώσουν
στην ώρα τους δόσεις δανείων 2,3 δισ. ευρώ, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της
Τραπέζης της Ελλάδος.

«H αύξηση του δανεισμού αποτελεί κίνδυνο για τα νοικοκυριά και τις τράπεζες»,
επεσήμανε χθες ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νίκος Γκαργκάνας, ο
οποίος ζήτησε από τα νοικοκυριά «να προσέχουν όταν δανείζονται», καθώς «τα
μέσα που διαθέτει η Κεντρική Τράπεζα για τη συγκράτηση του δανεισμού είναι
περιορισμένα».

Από τα στοιχεία που έδωσε χθες στη δημοσιότητα ο κ. Γκαργκάνας προκύπτει
μεγάλη αύξηση του δανεισμού των νοικοκυριών μέσω καταναλωτικών δανείων.

Ο ρυθμός αύξησης του συνολικού δανεισμού των νοικοκυριών (στεγαστικά και
καταναλωτικά) διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στο 28,4% από το 28,2% πέρσι. Τα
συνολικά χρέη ανέρχονται σε 46 δισ. ευρώ και οι καθυστερούμενες οφειλές άνω
των τριών ετών ανέρχονται στο 3,5% (περίπου 2,3 δισ. ευρώ).

Το σύνολο του δανεισμού (επιχειρήσεις και νοικοκυριά) παρουσίασε μικρή
επιβράδυνση και ο ρυθμός αύξησης διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στο 15%, έναντι
17,1% πέρσι. Τα συνολικά δάνεια ανέρχονται σε 104 δισ. ευρώ και οι
καθυστερούμενες οφειλές στο 3,5% που αντιστοιχούν σε περίπου 3,7 δισ. ευρώ.