Στην υπηρεσία του Mπους…

Τα φιλαράκια. Ο Τζορτζ Μπους υποδέχεται τον X. Κίσινγκερ στην έπαυλή του στο Τέξας για να του πει το μυστικό πώς θα κερδίσει τις προεδρικές εκλογές του 2000. Και στις εκλογές του 2004 με το άρθρο του στους «Τάιμς» ο Κίσινγκερ σπεύδει να βοηθήσει τον παλιό του φίλο

Είναι 81 ετών. Έτσι, οι επικείμενες αμερικανικές προεδρικές εκλογές θα είναι
οι 17ες τις οποίες θα παρακολουθήσει, από τότε που έφθασε στη Νέα Υόρκη από τη
Γερμανία, έφηβος 15 ετών. Είναι «σχεδόν βέβαιος» ότι ο Ρίτσαρντ Νίξον – του
οποίου υπήρξε σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας και υπουργός Εξωτερικών – θα έπαιρνε
την ίδια απόφαση με αυτήν του Τζορτζ Μπους, όταν διέταξε εισβολή στο Ιράκ. «Το
Ιράκ δεν ήταν ένα κράτος το οποίο ενεπλάκη ενεργά στην επιχείρηση της 11ης
Σεπτεμβρίου, αν και είχε μυστικές επαφές με την Αλ Κάιντα. Ήταν, όμως, ένα
κράτος το οποίο συνέβαλε στην ατμόσφαιρα από την οποία τροφοδοτήθηκε η
εχθρότητα προς την Αμερική. Είχε τον μεγαλύτερο στρατό στην περιοχή.
Χρησιμοποίησε στο παρελθόν όπλα μαζικής καταστροφής και εικαζόταν ότι κατείχε
τέτοια όπλα».

«Εικαζόταν», είναι η λέξη. Μπορούσε να φαντασθεί ότι οι πληροφορίες θα απείχαν
τόσο από την πραγματικότητα; «Όχι, δεν θα μπορούσα. Ούτε ο πρόεδρος».

Στον χρόνο

Ο Χένρι Κίσινγκερ είχε παρακολουθήσει μία ενημέρωση στο Πεντάγωνο από τον
Κόλιν Πάουελ, λίγες εβδομάδες προτού ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών
παρουσιάσει τις αμερικανικές θέσεις στον ΟΗΕ. Έμοιαζε σίγουρος ο Πάουελ;
«Εμείς που έχουμε κάποια εμπειρία από διακυβέρνηση, μπορούμε να διακρίνουμε
πότε οι γραφειοκράτες έρχονται σε δύσκολη θέση από έναν συνδυασμό της γλώσσας
του σώματος και αντιδράσεων του τύπου ”δεν θα το εξέφραζα με αυτόν τον
τρόπο”, που σου δείχνουν ότι υπάρχουν κάποιες αμφιβολίες. Δεν συνέβη κάτι
τέτοιο». Ωστόσο, η άποψη του Κίσινγκερ διαφέρει από εκείνη των
νεοσυντηρητικών, οι οποίοι υποστήριξαν ότι είναι καθήκον της Αμερικής να
αναμορφώσει τη Μέση Ανατολή ώστε να λάβει δημοκρατική μορφή.

«Όχι, δεν συμφωνώ με αυτήν την άποψη, αν στηρίζεται στη χρήση βίας», λέει.
«Πιστεύω ότι η Αμερική πρέπει να υποστηρίξει τις ανθρώπινες αξίες και τη
δημοκρατία, γιατί αυτό αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της αμερικανικής
εμπειρίας. Δεν νομίζω, όμως, ότι μπορούμε να ορίσουμε εαυτούς ως ηθικούς
φύλακες ή ως τους άμεσους μετασχηματιστές κάθε κυβέρνησης, ασκώντας πίεση. Θα
άφηνα κάτι περισσότερο στην Ιστορία».

Στον χρόνο; «Θα άφηνα κάτι περισσότερο στον χρόνο. Πιστεύω ότι η
νεοσυντηρητική θέση συμφωνεί κατά πολύ με την αντίστοιχη των τροτσκιστών, υπό
την έννοια ότι πολλοί από αυτούς πιστεύουν πως τα προβλήματα εξωτερικής
πολιτικής είναι, πράγματι, προβλήματα στις εσωτερικές δομές και αν μπορέσεις
να τις αλλάξεις, θα λυθούν από μόνα τους τα προβλήματα εξωτερικής πολιτικής.
Δεν το πιστεύω αυτό. Πιστεύω ότι πρέπει να είναι κανείς περισσότερο
συγκρατημένος και να λαμβάνει υπόψη του την ιστορία, την κουλτούρα και συχνά,
την αξιοπρέπεια της εμπλεκόμενης χώρας».

H πρόκληση

Σύμφωνα με τον Κίσινγκερ, «η πρόκληση που θα αντιμετωπίσει ο Μπους, εφόσον
επανεκλεγεί, είναι αν θα μπορέσει να συμβάλει, όπως το έκανε η Αμερική στα
τέλη της δεκαετίας του 1940, ώστε να δημιουργηθεί ένα διεθνές σύστημα, το
οποίο θα συνδέεται με τις προκλήσεις αυτής της περιόδου… Δεν είναι εφικτό να
υπάρξει ειρηνική τάξη που δεν υποστηρίζεται από σημαντικό αριθμό βασικών χωρών
γιατί, αλλιώς, εμπλέκεσαι σε μια επ’ αόριστον αστυνομική δράση και καμία χώρα
δεν μπορεί να διατηρήσει ηγεμονία ψυχολογικά για απροσδιόριστη περίοδο».

Όσο για τον Κέρι, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών δεν πιστεύει ότι θα αποσπάσει
πρόσθετη στρατιωτική υποστήριξη από την Ευρώπη. «Και η προσπάθεια να την
αποσπάσει θα προκαλέσει τέτοια διαμάχη ώστε, αντί το ρήγμα να κλείσει, θα
ανοίξει και πάλι. Ο Κέρι δεν θα μπορέσει να εξηγήσει αν παρουσιάζει ένα σχέδιο
για τη νίκη ή ένα άλλοθι για την απόσυρση».

©The Times, 2004

Επιμέλεια: Ρένα Δημητρίου