Διαστάσεις Γκρίζος και επικίνδυνος

«Δεν θέλουμε να είμαστε πλέον σκλάβοι, ακόμη κι αν αυτό βολεύει τη Δύση.
Διεκδικούμε το δικαίωμά μας να είμαστε ελεύθεροι». Άννα Πολιτκόφσκαγια

Άννα Πολιτκόφσκαγια: μία από τις ελάχιστες ανεξάρτητες φωνές που έχουν απομείνει στη Ρωσία

Ο Ακάκιος Ακάκιεβιτς είναι ένας υπάλληλος του Τσάρου που αναζητεί απεγνωσμένα
την επιτυχία, την αναγνώριση και την αγάπη. Μια μέρα αποφασίζει ότι η σωτηρία
του εξαρτάται από την αγορά ενός πανάκριβου παλτού. Ζει για λίγο καιρό με αυτή
την ψευδαίσθηση, αλλά όταν του κλέβουν το παλτό ανακαλύπτει ότι η ψυχή του
είναι άδεια, όπως ήταν πάντα. Ο διάσημος λογοτεχνικός χαρακτήρας του Νικολάι
Γκόγκολ είναι ένας γκρίζος ανθρωπάκος που δεν θέλει να είναι γκρίζος. Αλλά
γκρίζος θα μείνει για πάντα.

Το ίδιο συμβαίνει με τον σημερινό πρόεδρο της Ρωσίας, λέει στην
Ιντιπέντεντ η Άννα Πολιτκόφσκαγια, μία από τις ελάχιστες ανεξάρτητες
και θαρραλέες φωνές που έχουν απομείνει στη Ρωσία. «Ο Πούτιν είχε μια ιστορική
ευκαιρία να γίνει ένας μεγάλος ηγέτης, αλλά παρέμεινε γκρίζος». Γκρίζος και
επικίνδυνος. Ένας άνθρωπος που θέλει να γυρίσει τη Ρωσία πίσω στο σοβιετικό
της παρελθόν. Ένα προϊόν των σκοτεινών μυστικών υπηρεσιών, που δεν μπόρεσε να
υπερβεί τις ρίζες του και να σταματήσει να συμπεριφέρεται σαν
αντισυνταγματάρχης της KGB. Μια απομίμηση του Στάλιν. «Υπάρχουν πολλοί
φιλελεύθεροι άνθρωποι που θα μπορούσαν να τον διαδεχθούν», σημειώνει η Ρωσίδα
δημοσιογράφος, «αλλά το σχέδιό του είναι να εξουδετερώσει όλες τις
εναλλακτικές λύσεις, ώστε να μη μπορεί κανείς να διεκδικήσει τη θέση του».

Την περασμένη εβδομάδα κυκλοφόρησε στη Βρετανία το νέο βιβλίο της
Πολιτκόφσκαγια με τίτλο «H Ρωσία του Πούτιν». Το βιβλίο αυτό δεν ήταν βέβαια
δυνατόν να κυκλοφορήσει στη Ρωσία, η ελευθερία της έκφρασης αποτελεί μια
απαγορευμένη πολυτέλεια για τους Ρώσους, η συγγραφέας αγωνίζεται κατ’αρχήν να
σώσει τη ζωή της, και ως τώρα τα έχει καταφέρει, παρ’ όλο που το 2001
πράκτορες της FSB τη συνέλαβαν με την κατηγορία ότι είναι πράκτορας των
Τσετσένων και την κράτησαν για τρεις μέρες χωρίς τροφή και νερό. Μα εκείνη δεν
τρομοκρατήθηκε, και συνέχισε να ταξιδεύει στην Τσετσενία και να καταγράφει
εικόνες από την τραγική καθημερινότητα των κατοίκων. Τον περασμένο μήνα, ενώ
προσπαθούσε να έρθει σε επαφή με τους ενόπλους που είχαν καταλάβει το σχολείο
στο Μπεσλάν, έπεσε θύμα δηλητηρίασης στο αεροπλάνο που τη μετέφερε στην
περιοχή. Οι μυστικές υπηρεσίες την εξουδετέρωσαν για να μη μπορέσει να
μεσολαβήσει.

«Στην Τσετσενία δεν υπάρχουν ούτε ήρωες ούτε άγγελοι», λέει η Πολιτκόφσκαγια
στην Ιντιπέντεντ. «Υπάρχουν μόνο άνθρωποι, και στα δύο στρατόπεδα, που
επιθυμούν να συνεχίζεται επ’αόριστον ο πόλεμος. Κι ανάμεσά τους είναι
παγιδευμένος ο κόσμος». Πριν από λίγο καιρό, έστειλε μια επιστολή στον άνθρωπο
που απεχθάνεται περισσότερο, τον Βλαντίμιρ Πούτιν, προτείνοντάς του μια
ολοκληρωμένη λύση για την Τσετσενία: αποστρατιωτικοποίηση, αποστολή διεθνών
παρατηρητών, πάταξη της διαφθοράς, τέτοια πράγματα. Φυσικά, δεν έλαβε απάντηση
ποτέ.