Πρόσωπα «Πατέρας» και για τρίτη θητεία

Δέκα χρόνια μετά την εκλογή του ως προέδρου της Λευκορωσίας, ο Αλεξάντερ
Λουκασένκο ζήτησε χθες από τους ψηφοφόρους να του επιτρέψουν και μια τρίτη
προεδρική θητεία.

Αλεξάντερ Λουκασένκο. «Το 1994 εξελέγη από τον λαό. Το 1996 έγινε το Κράτος. Το 2001 έγινε ένας μικρός Θεός»

Αριθμός ρεκόρ ξένων παρατηρητών (περίπου 700) βρίσκονταν χθες στη Λευκορωσία
για να παρακολουθήσουν τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος. «Ας έρθουν και ας
παρακολουθήσουν, να μη νομίζουν ότι κρύβουμε κάτι», είχε δηλώσει ο Λουκασένκο.
Περιθώριο για νοθεία πάντα υπάρχει βέβαια, αφού η ψηφοφορία είχε ξεκινήσει
νωρίτερα την προηγούμενη εβδομάδα και ως εκ τούτου εκφράζονταν ανησυχίες για
την ασφάλεια των καλπών που είχαν ήδη κλείσει. Σε κάθε περίπτωση όμως, ουδείς
αμφέβαλλε χθες πως ο Λουκασένκο θα αποκτούσε με το δημοψήφισμα το δικαίωμα να
είναι υποψήφιος το 2006 για μια τρίτη θητεία.

Πρώην διευθυντής σοβιετικού κολχόζ, ο 50χρονος Λουκασένκο βλέπει τον εαυτό του
σαν ιδεολογικό καθοδηγητή των ομοεθνών του. Φωτογραφίζεται με το παραδοσιακό
πουκάμισο των χωρικών σε λιβάδια με σιτάρι και εμφανίζεται στις τηλεοπτικές
ειδήσεις πάνω σε τρακτέρ. Του αρέσει να τον αποκαλούν «Μπάτκα» (πατέρας στα
λευκορωσικά) και είναι πανταχού παρών στα μέσα ενημέρωσης, η συντριπτική
πλειονότητα των οποίων είναι υπό τον έλεγχό του. Καλλιεργεί εντατικά την
εικόνα ενός προέδρου που βρίσκεται δίπλα στον λαό του, η οποία του έχει
χαρίσει μεγάλη δημοτικότητα, παρά τις κατηγορίες για παραβιάσεις των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για αυταρχισμό. Τον τελευταίο άλλωστε δεν τον
αρνείται και ο ίδιος. «Με χαρακτηρίζει ένα αυταρχικό στυλ διακυβέρνησης και
ανέκαθεν το παραδεχόμουν», είχε δηλώσει τον Αύγουστο του 2003, ενώ το στίγμα
του το είχε δώσει ήδη από το 1995: «Στην εποχή του, η Γερμανία βγήκε από τα
ερείπια χάρη σε μια πολύ ισχυρή εξουσία. Δεν ήταν όλα κακά στη Γερμανία του
Αδόλφου Χίτλερ», φέρεται να είχε δηλώσει σύμφωνα με μια βιογραφία του, όλα τα
αντίτυπα της οποίας κατασχέθηκαν πρόσφατα στη Λευκορωσία.

Τον Λουκασένκο μεγάλωσε η ανύπανδρη μητέρα του σ’ ένα φτωχό χωριό της
Ανατολικής Λευκορωσίας. Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 έγινε διευθυντής
συνεταιριστικού αγροκτήματος. Το 1994 εξελέγη πρόεδρος με ελεύθερες εκλογές
και το 1996 διέλυσε το Κοινοβούλιο που επεδίωκε την παραπομπή του, έθεσε υπό
τον έλεγχό του τη δικαιοσύνη και παρέτεινε την πενταετή θητεία του κατά δύο
χρόνια, ώς το 2001, οπότε και επανεξελέγη για άλλα πέντε χρόνια με εκλογές που
χαρακτηρίστηκαν μη δημοκρατικές από τους δυτικούς παρατηρητές. Στο μεταξύ,
πρώην σύμμαχοι και υπουργοί του διέφευγαν στο εξωτερικό, τάσσονταν με την
αντιπολίτευση ή απλώς… εξαφανίζονταν, όπως ο πρώην αντιπρόεδρος της
κυβέρνησης Βίκταρ Χαντσάρ, ο πρώην υπουργός Εσωτερικών Γιούρι Ζαχαράνκα και
άλλοι. «Το 1994 εξελέγη από τον λαό. Το 1996 έγινε το Κράτος. Το 2001 έγινε
ένας μικρός Θεός», είχε συνοψίσει τη διαδρομή τού Λουκασένκο ο φιλελεύθερος
αντιπολιτευόμενος Ανατόλι Λεμπέντκο.