Στροφή στο έτοιμο φαγητό

Όσο τα χρόνια περνούν και ο ελεύθερος χρόνος λιγοστεύει όλο και περισσότεροι
καταναλωτές στρέφονται στο έτοιμο φαγητό. Αυτό είναι φανερό και στα ράφια των
σούπερ μάρκετ, όπου μεγάλες εταιρείες κονταροχτυπιούνται, προκειμένου να
αποσπάσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μερίδιο από την πίτα των περίπου 400
εκατ. ευρώ των λιανικών πωλήσεων έτοιμου και προμαγειρευμένου φαγητού από
αλυσίδες σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα. Μάλιστα, η κατανάλωση τυποποιημένων
έτοιμων φαγητών αυξήθηκε ταχύτατα μεταξύ 2000 και 2003, με μέσο ετήσιο ρυθμό
22,4%.

Είμαστε πίσω

Σύμφωνα με παλαιότερα στοιχεία της Agra Europe, η αύξηση της κατανάλωσης
έτοιμων γευμάτων στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο διάστημα 1991-1996,
ήταν της τάξεως του 23,2%, με συνολικό τζίρο το 1996 στα 522,3 δισ. ευρώ (17,8
τρισεκατομμύρια δραχμές), ποσό που ισοδυναμεί με το 4,8% της συνολικής δαπάνης
για τρόφιμα και ποτά στις χώρες της Ένωσης. Επίσης, το 40% των Ευρωπαίων
καταναλωτών δείχνει προτίμηση στα έτοιμα φαγητά όλων των κατηγοριών. Οι
Έλληνες βρίσκονται, προς το παρόν, πιο πίσω, αφού μόλις το 11% των καταναλωτών
επιλέγει τα προμαγειρευμένα φαγητά, το 14% «φλερτάρει» με τις κονσέρβες, ενώ
περίπου το 22% εμπιστεύεται τα κατεψυγμένα έτοιμα γεύματα.

12 εταιρείες το 68%

Την τελευταία διετία, αρκετές είναι οι βιομηχανίες τροφίμων που μπήκαν στην
αγορά του έτοιμου φαγητού. Στις εταιρείες αυτές συγκαταλέγονται η
Μπαρμπα-Στάθης με τη σειρά των έτοιμων φαγητών «Σπιτικό Φαγητό» και τη σειρά
προμαγειρευμένων γευμάτων «Οι Συνταγές μου», η Creta Farm, η οποία διαθέτει
στην αγορά τη σειρά προϊόντων με την ονομασία «Πιάτα της Μαμάς», η Παλίρροια
με τη σειρά προϊόντων που ονομάζονται «Γεύσεις Ελλάδας», η Pelekan με έτοιμα
γεύματα λαχανικών σε κονσέρβα, αλλά και εταιρείες όπως οι Νηρέας, Νίκας,
Υφαντής, Καλλιμάνης, HQF, Κανάκη και Θράκη, οι οποίες διαθέτουν προψημένα
κρεατοσκευάσματα, προϊόντα ζύμης, πίτσες, σαλάτες ή μαριναρισμένα ψαρικά, αλλά
και παραδοσιακές συνταγές με ψάρια και θαλασσινά. Ήδη, όμως, η αγορά
παρουσιάζει σημαντικό βαθμό συγκέντρωσης, καθώς 12 από τις μεγαλύτερες
εταιρείες του κλάδου (εισαγωγικές και παραγωγικές) κάλυψαν ποσοστό 68% του
συνόλου της αγοράς έτοιμων φαγητών για το 2003.

Ο ανταγωνισμός

Σύμφωνα με μελέτη της ICAP, βασικός παράγοντας που επηρεάζει τη ζήτηση για
έτοιμα φαγητά είναι η τάση για «λιγότερο ή γρηγορότερο μαγείρεμα στο σπίτι».
Για τον λόγο αυτό, ανταγωνιστικά προς τα συγκεκριμένα προϊόντα θεωρούνται τα
εστιατόρια delivery και τα τύπου snack-sandwich κοντά σε χώρους εργασίας.
Όμως, παρά το γεγονός ότι οι γενικοί κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες
συνηγορούν στη διάδοση των έτοιμων φαγητών, σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές
χώρες η αγορά αυτή βρίσκεται ακόμη σε χαμηλό στάδιο ανάπτυξης στην Ελλάδα, με
αποτέλεσμα η αγορά εστίασης μέσω αλυσίδων καταστημάτων γρήγορης εξυπηρέτησης
(delivery και fast food) να έχει περίπου εξαπλάσιο μέγεθος σε σχέση με την
αγορά τυποποιημένων έτοιμων φαγητών (σε αξία) το 2002.

Άνοδος 22,4%

Στο διάστημα 2000-2003, το σύνολο της αγοράς (σε αξία) τυποποιημένων έτοιμων
φαγητών παρουσίασε μέση ετήσια άνοδο 22,4%.

Κερδίζουν έδαφος τα προϊόντα ψυγείου

Στα μερίδια κατανάλωσης πρωταθλητές είναι τα έτοιμα φαγητά σε κονσέρβες
(37,8%) και ακολουθούν τα κατεψυγμένα (36,7%), τα ψυγείου (13,2%), τα ζεστής
γωνιάς (10,2%) και τα αποξηραμένα (2,2%). Σύμφωνα με τις ισχύουσες συνθήκες
και τάσεις, προβλέπεται άνοδος της αγοράς των έτοιμων φαγητών κατά περίπου 9%
-10% για το 2004 και κατά 10% για το 2005. Παράγοντες του χώρου επισημαίνουν
μία στροφή από τα κατεψυγμένα έτοιμα φαγητά στα προϊόντα ψυγείου, όπως άλλωστε
συμβαίνει και στην υπόλοιπη Ευρώπη, γεγονός το οποίο αναμένεται να ευνοήσουν
και οι αλλαγές στις συσκευασίες από την πλευρά των βιομηχανιών.

Μάλιστα, το μεγαλύτερο όφελος από αυτή την τάση θα έχουν οι επιχειρήσεις
έτοιμων φαγητών με βάση το κρέας (κεφτεδάκια, παναρισμένα φιλέτα και κροκέτες
από κοτόπουλο ή χοιρινό), σε αντίθεση με τις επιχειρήσεις πίτσας ή φαγητών με
βάση τη ζύμη. H μεγαλύτερη πρόκληση για τις επιχειρήσεις τυποποιημένων έτοιμων
φαγητών είναι η υποκατάσταση των γευμάτων που καταναλώνονται σε εστιατόρια
φαστ φουντ και delivery – και έτσι οι βιομηχανίες διευρύνουν την γκάμα των
προϊόντων τους με νέες συνταγές.