MIΧAHΛ MAPMAPINOΣ Παιχνίδια μεταολυμπιακής μελαγχολίας

Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός μετά την επιτυχία του «Εθνικού Ύμνου» – τομή στον σύγχρονο πολιτικό λόγο – συνεχίζει το πείραμα της δημιουργίας έργου και παράστασης, αντλώντας το θέμα του από την κοινή εμπειρία. Τα μεταολυμπιακά παιχνίδια έχουν ψωμί…

Ο Μαρμαρινός έχει ξεκινήσει τον δικό του Μαραθώνιο. H εξαντλητική διαδρομή
έχει άλλου τύπου ηδονές και αμοιβές και ο τερματισμός μια νικηφόρο αναγγελία.
Αλλά, ποιος νίκησε; Ποιος έχασε; Ποια η συγκίνηση; Ποιο το κέρδος; H απάντηση
δεν είναι μία και δεν είναι εύκολη. Το ερώτημα όμως είναι προκλητικό.

«Ας ξεκινήσουμε με μια τίμια διαπίστωση. Ότι σ’ αυτή την πρώιμη φάση,
περιγράφουμε ένα χάος στο οποίο αφηνόμαστε σταδιακά. Όπως και στον “Εθνικό
Ύμνο” με ενδιέφερε να γραφτεί ένα έργο παρμένο από την κοινή εμπειρία. Ακόμα
μαζεύουμε υλικό. Τερατώδες σε μέγεθος, χαοτικό σε πληροφορίες, ακατάταχτο σε
συγκινήσεις. Οι ηθοποιοί-αγγελιαφόροι κουβαλάνε ειδήσεις, κείμενα, αισθήσεις,
συναισθήματα, αντιδράσεις. H βασική ιδέα είναι να συμπεριλάβει αθλήματα (από
το άλμα εις ύψος ώς την πτώση του Ιουλίου Καίσαρα), αισθήματα (από την
υποχρέωση προς το εθνικό αίσθημα, ώς την απώθηση συναισθημάτων που θεωρούνται
μη αρμόζοντα), ιστορικά κείμενα, επικαιρότητα, σχόλια. Αλλά ομολογώ πως δεν
ξέρω ακόμα τη δραματουργία τους. Δεν ξέρω τη φόρμα της παράστασης. Εδώ
δοκιμάζεται η δική μας αντοχή στην ισορροπία και στο μέτρο».

Στη χοάνη του άδειου αυτόν τον καιρό θεάτρου «Θησείον» ο Μαρμαρινός μιλάει
χαμηλόφωνα. Για να μην αντηχήσει η ωμή πραγματικότητα, να μη διαχυθεί η
αμφιβολία.

«Τώρα περνάμε την μεταολυμπιακή περίοδο ή τη μελαγχολία της λοχίας. Χρήσιμη
και σημαντική. H μελαγχολία είναι αυτή που οδηγεί πίσω στον εαυτό μας. Έχεις
μια ζυγαριά εν τέλει, κάποιο μέτρο σ’ αυτό το μυστήριο που λέγεται ανθρώπινο
σώμα».

Τα Ολυμπιακά Έργα, η θεαματικότητα της γιορτής, ο πλούτος της διοργάνωσης, η
εθνική περηφάνια και η διάψευσή της, η ύβρις της κατάργησης των ανθρώπινων
ορίων, οι σπόνσορες… Όλα τον ενδιαφέρουν. Αλλά πώς; Ως εθνική χίμαιρα ή ως
εθνικό κόλπο;

«Υπάρχουν δύο σκέλη. Τα επιφαινόμενα – που είναι οι Ολυμπιακοί Αγώνες και
απασχόλησαν όλους μας ως άτομα, ως έθνος και ως πλανήτη. Και οι αρχές – που
είναι μια τεράστια γιορτή και ένα μανιφέστο των ορίων του ανθρώπινου σώματος.
Από την αρχαιότητα οι Αγώνες ήταν μέρος των τελετών, ενώ η έννοια της ύβρεως
είχε να κάνει με τα όρια των ανθρώπων. Καθώς τα όρια εξωθούνται εφάπτονται της
τραγωδίας και είναι ευθέως ανάλογη η σχέση με τη δραματικότητα και το βαθμό
επικινδυνότητας, το ρίσκο».

H έρευνα ουσιαστικά αναπαριστά την επικαιρότητα που ζήσαμε. Αυτήν θα δούμε;

«Ξεκινάμε από την επικαιρότητα, αλλά το ενδιαφέρον μας δεν μένει σ’
αυτήν – πόσο μάλλον που είναι εξαντλημένη. Ήδη είμαστε κριτικοί σε
λεπτομέρειες που προκύπτουν. Είμαστε έκπληκτοι από το υλικό που έρχεται απ’
έξω ή παράγεται κατά την επεξεργασία του. Πίσω από την επικαιρότητα και τα
σφάλματα, προκύπτουν έννοιες που μας σπρώχνουν προς τα μπροστά. Ο άνθρωπος
δοκιμάζεται. H κρίσιμη γνώση προκύπτει πάντα σε κρίσιμες στιγμές. Καθώς ο
ιστός αποκαλύπτεται, βιώνω ένα θετικό αίσθημα επώδυνης συμπάθειας – με την
αρχαία έννοια της λέξης. Είμαι έκθαμβος με το πλήθος των αντιφάσεων».

H επίκληση της ιστορίας και της επικαιρότητας μπορεί να ανοίξουν το θέμα προς
ένα θέαμα όπου το ντοκουμέντο να υπονομεύει την ψευδαίσθηση και η μαγεία την
διάψευση της αφέλειας; Μπορεί δηλαδή να έχουμε έναν καταγγελτικό λόγο; Για το
ντόπινγκ, για τους σπόνσορες;

«Οι άνθρωποι δεν έχουμε πρόβλημα να ζούμε με το ψέμα. Τι γίνεται όμως όταν
διαψεύδεται; Πίσω από το ντοπάρισμα και τους σπόνσορες γράφονται κάποιες
μικρές τραγωδίες. Δεν μιλάμε για ηθικά ζητήματα, αλλά για αθλητές-άλογα
κούρσας. H πίεση του αποτελέσματος έχει να κάνει με το τίμημα και η αγωνία του
θεάματος με τους χορηγούς. Αλλά το ντοπάρισμα, σαν στάση και σαν εσωτερική
λειτουργία, υπήρχε ανέκαθεν. Όταν αποδόθηκε στη χημεία το ζήτημα έγινε ορατό.
Αν το αφήσουν ελεύθερο δεν θα αλλάξει τίποτα. Θα διαφοροποιηθούν μόνο τα
ρεκόρ, που ενδέχεται να εξοντώνουν αμέσως μετά τον αγώνα τους αθλητές».

Αγγελοπούλου και Κεντέρης

«Πίσω από την εντατικοποίηση, την προσπάθεια της επιτυχημένης διοργάνωσης,
υπάρχει η πρόθεση ενός λαού να βγει για λίγο πρώτος. Αυτό είναι το κρίσιμο και
μελαγχολικό κομμάτι. H απελπισμένη προσπάθεια ενός λαού να βγει για λίγο
πρώτος, που σημαίνει ένα βαθύτερο σύμπλεγμα κατωτερότητας, ανεξάρτητα από τις
διάφορες ιαχές μαγκιάς. Κι αυτό είναι που έχει οδηγήσει στην υπερκοστολόγηση
πραγμάτων. Το υπερκόστος δεν έχει να κάνει με την ουσία των Ολυμπιακών Αγώνων,
αλλά με το τι θα αποδείξουμε. Μια ανάγκη αποδοχής που στην Ελλάδα είναι πολύ
έντονη. Φαίνομαι άρα υπάρχω. M’ αυτή την έννοια είμαστε υποκείμενα τραγωδίας.
Αυτός που φωνάζει «Κεντέρη, Κεντέρη» δεν καταλαβαίνει πως γίνεται υποχείριο.
Από κει βγαίνει το μεγαλύτερο κόστος – κάτι βαθύτερο και σκοτεινό – που θα
πληρώσουμε. H Αγγελοπούλου ήταν η εικόνα της ελληνικής κοινωνίας. Απόλυτα
εναρμονισμένη. Είναι αυτό που θέλαμε βαθιά και πλήρως να κάνει κι αυτό που
θέλαμε να γίνει».

INFO

Τα «Ολυμπιακά Παιχνίδια» θα παρουσιαστούν στο θέατρο «Θησείον» (Τουρναβίτου 7,
τηλ: 210 3255444) μετά τις γιορτές.