ΠAΣOK: Aπό την άμυνα στην… αναμονή

Τετάρτη νωρίς το απόγευμα η φήμη ότι ο K. Καραμανλής έχει κάνει κάτι
δηλώσεις για «νταβατζήδες» περιτρέχει τα δημοσιογραφικά γραφεία και το πρώτο
ζήτημα που εκ των πραγμάτων τίθεται είναι η διασταύρωση της «είδησης». Λίγες
ώρες μετά, το θέμα έχει διασταυρωθεί, οι πρώτες αναλύσεις για το τι ήθελε να
πει και το τι επεδίωκε με αυτό που ήθελε να πει ο Πρωθυπουργός ακούγονται στα
κανάλια και τα ραδιόφωνα, αλλά κάτι λείπει. Δεν υπάρχει αντίδραση του ΠΑΣΟΚ.

«Πρέπει να προσπαθούμε να ανοίγουμε δικά μας θέματα» πιστεύει ο Γιώργος Παπανδρέου και αυτό το νόημα είχε η συζήτηση στην πρόσφατη συνάντηση που είχε με τους συντονιστές της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Τα στελέχη επισήμαναν την ανάγκη «να αξιοποιηθεί ο πρόεδρος σ’ αυτήν την προσπάθεια»

H αντίδραση γνωστοποιείται την επομένη το απόγευμα, με επίσημη δήλωση του
εκπροσώπου Τύπου Νικ. Αθανασάκη κι αυτό που προσέχει κανείς, πέρα από την
24ωρη καθυστέρηση αντίδρασης σε ένα θέμα που ξεπέρασε τους τέσσερις τοίχους
ενός σουβλατζήδικου και έγινε μείζον πολιτικό ζήτημα, είναι ο πολύ προσεκτικός
τόνος της δήλωσης. Σε προφανή αντιστοιχία, με τις δηλώσεις κορυφαίων στελεχών,
όπως ο Ευ. Βενιζέλος, ο Χρ. Παπουτσής, ο K. Κουλούρης, ο Χρ. Βερελής που
συνέθεσαν την πολιτική με την αισθητική διάσταση του θέματος και επέμειναν
ιδιαίτερα στο γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός επέλεξε συνειδητά να μιλήσει για το
τεράστιο θέμα της διαφάνειας σε ένα σουβλατζήδικο, πίνοντας κρασί και
τρώγοντας κεμπάπ. Το όλο σκηνικό – οι συνθήκες που έγινε η δήλωση Καραμανλή
και το περιεχόμενό της – έμοιαζε προνομιακό για τον εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ. Μπάλα
σε κενό τέρμα, αλλά δεν την αξιοποίησε. Παράλειψη, λάθος εκτίμηση ή
στρατηγικός σχεδιασμός;

H προσπάθεια. Όλα δείχνουν ότι ο Νικ. Αθανασάκης ούτε λάθος έκανε ούτε
παρέλειψε οτιδήποτε. Απλώς ήταν η πρώτη ίσως οργανωμένη προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ
να μη συρθεί από την επικαιρότητα. Να μην παρασυρθεί από τις εντυπώσεις. Οι
πληροφορίες αναφέρουν ότι ο πρόεδρος του κόμματος Γ. Παπανδρέου δέχθηκε, και
αποδέχθηκε, εισηγήσεις «να μείνει το ΠΑΣΟΚ ένα βήμα πίσω. Κι αύριο μέρα είναι.
Άλλωστε το θέμα, λόγω της φύσεώς του, θα παίξει στα μέσα ενημέρωσης». H
επιλογή αποδείχθηκε σωστή. Το θέμα «έπαιξε» και μάλιστα με τρόπο τέτοιο που
ανέτρεψε και την προσπάθεια της Νέας Δημοκρατίας να το υποβαθμίσει. Έγινε
πρώτο θέμα και κυριάρχησε. H παρέμβαση του ΠΑΣΟΚ δεν πήγε βέβαια χαμένη, βρήκε
έναν χώρο μέσα στον ορυμαγδό των σχολίων και των αναλύσεων, αλλά είναι σίγουρο
ότι δεν άφησε τίποτε πίσω της. Περισσότερα έμειναν στους πολίτες από τις
παρεμβάσεις των στελεχών του ΠΑΣΟΚ.

Το θέμα όμως δεν είναι αυτό – ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία ανακοίνωση του
ΠΑΣΟΚ είναι που στους επτά μήνες κατά τους οποίους κυβερνάει η Νέα Δημοκρατία
δεν δημιουργεί από μόνη της θέμα. Έτσι κι αλλιώς, για να αποκτήσει παρεμβατική
δυνατότητα ο λόγος του ΠΑΣΟΚ, θα πρέπει να μειώνονται οι ανοχές της κοινωνίας
έναντι του Πρωθυπουργού και της κυβέρνησης. Επί του παρόντος, η ανοχή αυτή
εξακολουθεί να υπάρχει. Για πόσο ακόμη, είναι άγνωστο, αλλά προφανώς αν η
κυβέρνηση συνεχίσει να παρουσιάζει φαινόμενα «κυβέρνησης πολλών χρόνων», δεν
θα αργήσει να έρθει…

Προτεραιότητες. Το θέμα για το ΠΑΣΟΚ, που εντοπίζεται πλέον ακόμα και
από τα στελέχη της Χαριλάου Τρικούπη ως το μεγάλο του πρόβλημα, είναι ότι δεν
μπορεί επί του παρόντος να θέσει θέματα στην πολιτική ατζέντα. Να καθορίσει
εκείνο τις προτεραιότητες της πολιτικής αντιπαράθεσης. Να πάρει το πάνω χέρι.
Μέχρι τώρα αυτό που κάνει – προσθέτουν τα ίδια στελέχη – είναι είτε να
αμύνεται είτε να ακολουθεί ασθμαίνοντας.

Για καθετί που συμβαίνει στην κυβέρνηση, εκείνη μέσα από επιχειρηματολογία και
ισχυρισμούς περί των ευθυνών της 20ετούς διακυβέρνησης από το ΠΑΣΟΚ
εξαναγκάζει την αξιωματική αντιπολίτευση να αμύνεται, σημειώνουν στελέχη του
Κινήματος. Παράδειγμα το Σινούκ, που άνοιξε το κεφάλαιο «εξοπλισμοί». Και όταν
προκύπτουν «αδέσποτα» θέματα, όπως η ερώτηση της Σ. Ράπτη για τις μετεγγραφές,
η αρχική ευφορία για την αποπομπή του Σ. Τσιτουρίδη μετατράπηκε σε
προβληματισμό και περίσκεψη, λόγω του θέματος Σπ. Βούγια. Κι αυτό είναι μόνο
ένα παράδειγμα, από τα πολλά που έχει να αντιμετωπίσει το ΠΑΣΟΚ στη μακρά
πορεία μέχρι να ξαναγίνει αξιόπιστο στην κοινωνία…

Θεματικές παρεμβάσεις. «Πρέπει να προσπαθούμε να ανοίγουμε δικά μας
θέματα», πιστεύει ο Γιώργος Παπανδρέου και αυτό το νόημα είχε η συζήτηση στην
πρόσφατη συνάντηση που είχε με τους συντονιστές της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.
Τα στελέχη επισήμαναν την ανάγκη «να αξιοποιηθεί ο πρόεδρος σ’ αυτήν την
προσπάθεια». Υπάρχουν εισηγήσεις, ο κ. Παπανδρέου να ανοίγει θέματα με
θεματικές παρεμβάσεις. Μία επίσκεψη λ.χ. σε μια αγροτική περιοχή που
δοκιμάζεται επειδή τα προϊόντα της μένουν αδιάθετα τώρα, θα μπορούσε να
αποτελέσει μια καλή «μαγιά» για τις αγροτικές κινητοποιήσεις που παραδοσιακά
αναμένονται για το τέλος Νοεμβρίου.

Αλλά επί του παρόντος, αυτά είναι μόνο σκέψεις. Υπάρχει η γενική παραδοχή ότι
το ΠΑΣΟΚ αναγκάζεται να ακολουθεί. Ότι οι συνθήκες δεν ευνοούν την ανάληψη
πολιτικών πρωτοβουλιών που θα δυσχεράνουν τη θέση της κυβέρνησης. Και όπως
λέει ένα στέλεχος, από τα πιο γνωστά, «αυτά ισχύουν τώρα, αργότερα μπορεί να
είναι τελείως διαφορετικά. Και πάντως σε λιγότερο από έναν χρόνο όλα θα είναι
τελείως διαφορετικά». Και επισημαίνει ότι «ο χρόνος μετράει για εμάς»…