Kυριαρχία των μεγάλων και στην τυροκομία

Τυροκομικές μονάδες – βιομηχανία, σημειώσατε δύο. Ο αριθμός των μικρών
μονάδων μειώνεται από χρόνο σε χρόνο, την ίδια στιγμή που οι βιομηχανικές
επιχειρήσεις αυξάνουν τα μερίδιά τους στο σύνολο της παραγωγής τυριών.

Ο έντονος ανταγωνισμός ενισχύθηκε την τελευταία πενταετία με την είσοδο
μεγάλων γαλακτοβιομηχανιών, οι οποίες άρχισαν την παραγωγή τυριών είτε
εξαγοράζοντας υφιστάμενες μονάδες είτε ιδρύοντας καινούργιες. Το γεγονός αυτό,
σε συνδυασμό με την περαιτέρω βιομηχανοποίηση της παραγωγής, είχε ως
αποτέλεσμα τη σταδιακή αλλαγή της εικόνας του κλάδου. Έτσι η τυροκομία από
παραδοσιακή δραστηριότητα αποκτά πλέον βιομηχανικό χαρακτήρα με βλέψεις και
για δραστηριότητες εκτός των ελληνικών συνόρων και έντονο εξαγωγικό
ενδιαφέρον. Πιο πρόσφατο παράδειγμα, η γαλακτοκομική εταιρεία Τυράς, που μέσω
της θυγατρικής της Tyrbul προχώρησε στη δημιουργία νέας παραγωγικής μονάδας
στη Βουλγαρία.

Επόμενα βήματα

Με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης από 3% έως 5% περίπου για την ποσότητα της
εγχώριας κατανάλωσης τυροκομικών προϊόντων, την επόμενη διετία οι επιχειρήσεις
του κλάδου της τυροκομίας σχεδιάζουν τα προϊόντα τους και τα επόμενα βήματά
τους. Με το τυρί να αποτελεί απαραίτητο τρόφιμο στο καθημερινό ελληνικό
τραπέζι, υπολογίζεται ότι οι Έλληνες καταναλώνουν κατ’ άτομο 26 κιλά τυρί όλων
των κατηγοριών τον χρόνο, από τα οποία 12 κιλά αφορούν την κατανάλωση φέτας.
Οι βιομηχανικές επιχειρήσεις καλύπτουν περίπου το 72% της παραγωγής – σύμφωνα
με στοιχεία της εταιρεία ICAP – ενώ η παραγωγή από άλλες μικρές τυροκομικές
μονάδες καλύπτει μόλις το 28% της παραγωγής.

Ανομοιογένεια

Κύριο χαρακτηριστικό της εξεταζόμενης αγοράς αποτελεί η ύπαρξη μεγάλου αριθμού
επιχειρήσεων, μεταξύ των οποίων παρατηρείται ανομοιογένεια, τόσο ως προς το
μέγεθος της παραγωγής όσο και ως προς τον τρόπο οργάνωσης της παραγωγικής
διαδικασίας. Οι μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου όπως η ΦΑΓΕ, η Δέλτα, η
Δωδώνη, η Τυράς, η ΜΕΒΓΑΛ και η Κολιός, κατέχουν τη μερίδα του λέοντος στην
ελληνική αγορά και πραγματοποιούν σημαντικές εξαγωγές προς χώρες της Ευρώπης,
της Αμερικής και την Αυστραλία, αν και το ποσοστό των ελληνικών εξαγωγών στο
σύνολο μόλις που κυμαίνεται από 9% έως 11%, με κύριο προϊόν τη φέτα.

Το 2000 η παραγωγή τυροκομικών προϊόντων εκτιμάται σε 230.000 τόνους,
σημειώνοντας αύξηση της τάξεως του 3% έναντι του 1999. Σήμερα η ετήσια
κατανάλωση υπολογίζεται στους 300.000 τόνους, από τους οποίους το 50%
καταλαμβάνει η φέτα.

Στο 75% η αυτάρκεια

Ο βαθμός αυτάρκειας της αγοράς ανέρχεται σε υψηλά επίπεδα, καθώς τα ελληνικά
προϊόντα κάλυψαν το 74%-75% της συνολικής εγχώριας κατανάλωσης τυριών την
τελευταία πενταετία, ενώ οι εισαγωγές συμμετείχαν με το υπόλοιπο 25%-26%.

H ελληνική αγορά τυροκομικών προϊόντων καλύπτεται σε ποσοστό 51% περίπου από
τη φέτα και τον τελεμέ. Τα σκληρά και ημίσκληρα ελληνικά τυριά καταλαμβάνουν
από κοινού μερίδιο 17%, ενώ τα τυριά τυρογάλακτος καλύπτουν το 7% της εγχώριας
φαινομενικής κατανάλωσης. Τα ημίσκληρα ευρωπαϊκά τυριά (Gouda, Edam, Emmental)
κατέχουν μερίδιο της τάξεως του 13% στη συνολική αγορά, ενώ τα σκληρά
εισαγόμενα τυριά (regato, grana) καλύπτουν σχεδόν το 6%. Τα τυποποιημένα
τυροκομικά προϊόντα κατέλαβαν το 7%-8% περίπου του συνόλου της εγχώριας
κατανάλωσης.

H αξία πωλήσεων τυροκομικών προϊόντων στην ελληνική αγορά αποτιμάται στα 100
εκατ. ευρώ. Τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει την εμφάνισή τους στην αγορά
αρκετά νέα προϊόντα, όπως τυριά με χαμηλά λιπαρά και βιολογικά, ενώ στα ψυγεία
των αλυσίδων σούπερ μάρκετ έχουν υπάρχουν και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα
οποία καλύπτουν ήδη το 3% έως 5% του συνόλου των πωλήσεων.