H «ανάσα» που κοστίζει ακριβά

H αναχρηματοδότηση παλαιότερων δανείων δίνει ανάσα στους υπερχρεωμένους
δανειολήπτες διότι μειώνεται η μηνιαία δόση. Όμως, η «διευκόλυνση» αυτή των
τραπεζών κοστίζει ακριβά, καθώς αυξάνεται η διάρκεια αποπληρωμής του νέου
χρέους. Έτσι και οι δανειολήπτες είναι για περισσότερα χρόνια χρεωμένοι.

Περισσότερα από 190.000 νοικοκυριά καθυστερούν να πληρώσουν τη δόση του
δανείου τους πάνω από τρεις μήνες. Το στοιχείο αυτό είναι ενδεικτικό της
δυσκολίας που αντιμετωπίζουν χιλιάδες νοικοκυριά κάθε μήνα για φέρουν «βόλτα»
τις υποχρεώσεις τους από καταναλωτικά, στεγαστικά δάνεια και κάρτες.

«Πρασίνισαν» τα «κόκκινα»

Χαρακτηριστικά, επίσης, ήταν τα σχόλια τραπεζιτών, που στο περιθώριο του
γεύματος με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Νίκο Γκαργκάνα ανέφεραν
ότι τα πραγματικά στοιχεία είναι πιο ανησυχητικά. Τα επίσημα στοιχεία
εμφανίζουν τις επισφάλειες γύρω στο 1-2% και τις καθυστερήσεις πάνω από τρεις
μήνες στο 3-9% του συνολικού δανεισμού, ανάλογα με το είδος του δανείου. Όμως,
τα στοιχεία αυτά δεν λαμβάνουν υπόψη τις αναχρηματοδοτήσεις ή τις μεταφορές
υπολοίπου καρτών, καταναλωτικών και στεγαστικών από μία τράπεζα σε άλλη. Όταν
συμβαίνει αυτό, τότε το παλιό δάνειο που ήταν κοντά στο «κόκκινο» λήγει και
ξεκινάει ένα νέο, το οποίο δεν περιλαμβάνεται πια στις καθυστερήσεις.

H αναχρηματοδότηση παλαιότερων δανείων με στόχο να μειωθεί η μηνιαία δόση
γίνεται κυρίως με αύξηση της διάρκειας αποπληρωμής τους. Για παράδειγμα, ένα
καταναλωτικό δάνειο διάρκειας δύο ετών μετατρέπεται σε πέντε ετών. Ακόμα και
αν το νέο δάνειο συναφθεί με μικρότερο επιτόκιο, το τελικό κόστος είναι
μεγάλο.

Παράδειγμα επιμήκυνσης

Έστω ότι ένας δανειολήπτης είχε πάρει καταναλωτικό δάνειο 5.000 ευρώ για ένα
έτος. Το μέσο επιτόκιο για τα δάνεια αυτά είναι γύρω στο 13% και η μηνιαία
δόση είναι 447 ευρώ και το τελικό κεφάλαιο που θα επιστρέψει ο δανειολήπτης
στην τράπεζα είναι 5.360 ευρώ. Δηλαδή, δανείζεται 5.000 ευρώ και επιστρέφει
5.360 ευρώ. Ο δανειολήπτης αυτός δεν μπορεί να πληρώνει τον μήνα 447 ευρώ και
ζητά αναχρηματοδότηση. H τράπεζα αυξάνει τη διάρκεια του δανείου σε πέντε έτη
(συνήθως μέχρι πέντε έτη φτάνει η διάρκεια των καταναλωτικών χωρίς
εξασφαλίσεις) και το νέο επιτόκιο είναι 10,8%, δηλαδή χαμηλότερο από το
προηγούμενο.

Με τα νέα δεδομένα ο δανειολήπτης θα πληρώσει περίπου 100-200 ευρώ για εφάπαξ
δαπάνες και μηνιαία δόση 110 ευρώ. Δηλαδή, η δόση μειώνεται περίπου στο ένα
τέταρτο. Όμως, το συνολικό κόστος του δανείου αυξήθηκε κατακόρυφα. Τώρα δεν
επιστρέφει στην τράπεζα 5.360 ευρώ στο τέλος του δανείου, αλλά 6.500 ευρώ.
Επιβαρύνεται με περίπου 1.200 ευρώ επιπλέον, ενώ αν λάβουμε υπόψη και τις
εφάπαξ δαπάνες, τότε το τελικό κόστος είναι μεγαλύτερο (γύρω στα 1.300 ευρώ).

Δεύτερο παράδειγμα

Μεγαλύτερο είναι το «καπέλο» στην αναχρηματοδότηση στεγαστικών δανείων.
Συνήθως, η αλλαγή των όρων ενός στεγαστικού δανείου γίνεται με 100-150 ευρώ,
ενώ ορισμένες τράπεζες τη μετατροπή του κυμαινόμενου επιτοκίου σε σταθερό την
κάνουν δωρεάν. Το κόστος της αναχρηματοδότησης στα στεγαστικά δάνεια βρίσκεται
στην επιμήκυνση της διάρκειάς τους. Για παράδειγμα, ένας δανειολήπτης
στεγαστικού δανείου 60.000 ευρώ, διάρκειας 15 ετών με επιτόκιο 5,5% πληρώνει
μηνιαία δόση 490 ευρώ. Μέχρι τη λήξη του δανείου θα έχει επιστρέψει στην
τράπεζα 88.245 ευρώ.

Εάν αυξήσει τη διάρκεια του δανείου σε 20 έτη (και έστω ότι το επιτόκιο
παραμείνει ίδιο, μολονότι τα εικοσαετή κυμαίνονται γύρω στο 6,4%), τότε το
τελικό κόστος του δανείου αυξάνεται κατακόρυφα. Μέχρι τη λήξη του δανείου θα
έχει επιστρέψει στην τράπεζα 99.000 ευρώ, αλλά η μηνιαία δόση θα έχει πέσει
στα 412 ευρώ.

Στην πράξη η επιβάρυνση είναι μεγαλύτερη, διότι το επιτόκιο σε δάνεια 20 ετών
είναι υψηλότερο (6,4%). Σε αυτή την περίπτωση, το τελικό κόστος του δανείου
είναι 111.650 ευρώ και η μηνιαία δόση 465 ευρώ. Με πιο απλά λόγια μείωσε τη
δόση από τα 490 ευρώ στα 412 ευρώ (και στη χειρότερη περίπτωση στο 465 ευρώ)
και το τελικό κόστος αυξήθηκε κατά 50% έως 100%.