Διαστάσεις Στην εποχή της αλληλεξάρτησης

Κάτι περίεργες λέξεις χρησιμοποιούν οι άνθρωποι που υπογράφουν αυτή την
επιστολή. «Ηθική», «ευθύνες», «δικαιοσύνη»: μήπως έχουν μπερδέψει πρόσωπα και εποχές;

«Μέχρι να βρεθούν τα όπλα μαζικής καταστροφής» (σκίτσο από τον Νιου Γιόρκερ)

«Κύριε πρόεδρε Τζωρτζ Μπους και κύριε γερουσιαστή Τζων Κέρυ. Στις 2 Νοεμβρίου
ένας από σας θα εκλεγεί πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Λόγω της εξουσίας που
ασκεί η μεγάλη σας χώρα πολύ πέρα από τα σύνορά της, δισεκατομμύρια γυναίκες
και άνδρες που δεν θα κληθούν να ψηφίσουν θα επηρεαστούν βαθύτατα από την
επιλογή των Αμερικανών ψηφοφόρων». Έτσι αρχίζει η ανοιχτή επιστολή που
απευθύνουν προς τους δύο υποψηφίους ο πρώην πρόεδρος της Σλοβενίας Μίλαν
Κούτσαν και ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας Μισέλ Ροκάρ, συμπρόεδροι του
Διεθνούς Συμβουλίου για την Ηθική, καθώς και πολλά μέλη της οργάνωσης. Ανάμεσά
τους ο Ισπανός κοινωνιολόγος Μανουέλ Καστέλς, ο Γάλλος φιλόσοφος Εντγκάρ
Μορέν, ο Ιταλός συγγραφέας Κλάουντιο Μάγκρις, ο πρώην πρόεδρος της Τσεχικής
Δημοκρατίας Βάτσλαβ Χάβελ, ο πρώην πρόεδρος της Κύπρου Γιώργος Βασιλείου και ο
πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας Φερνάντο Ενρίκε Καρντόσο.

Σε αυτή τη νέα εποχή της αλληλεξάρτησης, σημειώνουν οι υπογράφοντες, οι
ευθύνες του Αμερικανού προέδρου δεν περιορίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και
τον αμερικανικό λαό, αλλά επεκτείνονται σε όλο τον πλανήτη. Από την
υπερθέρμανση του πλανήτη μέχρι την παγκόσμια αγορά, από τη διεθνοποίηση του
εγκλήματος μέχρι την τεχνολογία και – πάνω απ’ όλα – την τρομοκρατία, η
αλληλεξάρτηση είναι εμφανής. Και επιβάλλει την εγκαθίδρυση μιας παγκόσμιας
αρχιτεκτονικής που εξασφαλίζει απόλυτη ισότητα στην κατανομή των οικονομικών
πόρων, των κοινωνικών επιδομάτων και των καρπών της ανθρώπινης ανάπτυξης.

Εγκαθίδρυση της δημοκρατίας σε πλανητική κλίμακα, ώστε η λαϊκή κυριαρχία να
μπορέσει να δαμάσει τις αναρχικές δυνάμεις που διαφεύγουν από τον έλεγχο των
εθνών· αναγνώριση και προστασία των δημοσίων αγαθών του κόσμου μας, είτε είναι
άυλα, όπως η πρόσβαση στη γνώση και την τεχνολογία, είτε είναι μη ανανεώσιμοι
πόροι, όπως το πόσιμο νερό· προσδιορισμός κοινών αξιών που μπορούν να
χρησιμεύσουν ως οχυρό κατά του κυνισμού και του σχετικισμού· επιβεβαίωση ότι
οι πολιτικές ελευθερίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τα οικονομικά, κοινωνικά
και πολιτιστικά δικαιώματα. Αυτές, σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο για την
Ηθική, είναι οι βασικές ανησυχίες των πολιτών του κόσμου που είναι
υποχρεωμένοι να ζουν με τις επιπτώσεις της αμερικανικής ηγεσίας χωρίς να έχουν
λάβει μέρος στην εκλογή της. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα βρουν ποτέ την
ειρήνη και τη δικαιοσύνη αν δεν συνεργαστούν πολυμερώς με τον υπόλοιπο κόσμο.
Αλλά και ο κόσμος δεν θα γνωρίσει ούτε ειρήνη ούτε δικαιοσύνη χωρίς την
εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών».

Αν εκπλήσσει κάτι σε αυτή την επιστολή, είναι η ίση απόσταση ανάμεσα στον
Μπους και στον Κέρυ. Είναι δυνατόν να ζητάει κάποιος αίσθημα ευθύνης από τον
σημερινό Αμερικανό πρόεδρο; Είναι – αν υποπτεύεται ότι θα τον υποστεί για μια
ακόμη τετραετία.