Πρόσφυγες της αγάπης

Συναίσθημα και πολιτική παντρεύονται βασανιστικά σε μια γέφυρα μεταξύ
Δανίας – Σουηδίας. Την ονόμασαν Γέφυρα της Αγάπης. Είναι όμως μια γέφυρα που
μάλλον χωρίζει παρά ενώνει…

Κάθε βράδυ η Κριστίνα Ριβς βρίσκεται στον σιδηροδρομικό σταθμό της Κοπεγχάγης.
Ανεβαίνει στην αμαξοστοιχία που τη μεταφέρει μακριά από τη χώρα της, στην
αγκαλιά του συζύγου της. Τα βαγόνια είναι καθαρά, το τρένο γρήγορο. Τρέχει
πάνω στις μεταλλικές ράγες, διασχίζει τους βάλτους, φτάνει στη γιγάντια Γέφυρα
Έρεσουν και, περνώντας πάνω από τη θάλασσα, φτάνει 35 λεπτά αργότερα στη
Σουηδία.

H Ριβς είναι Δανή. Είναι παντρεμένη με τον Ουαλίντ Μπαντάουι, Αιγύπτιο. Όταν
έγιναν ζευγάρι είπαν πως η αγάπη δεν γνωρίζει σύνορα… Μέχρι που έφτασαν στη
Δανία· εκεί σκόνταψαν στη νομοθεσία περί μετανάστευσης. Σε αυτή τη χώρα οι
ξένοι βρίσκονται στο στόχαστρο μιας πολιτικής εναντίον των μεταναστών που τους
ακολουθεί ακόμη και στο γάμο. Έτσι εκατοντάδες «μεικτά» ζευγάρια
αυτοεξορίζονται κάθε χρόνο. «Διασχίζω τη “Γέφυρα της Αγάπης” κάθε βράδυ για να
πάω στη Σουηδία. Με τον Ουαλίντ αστειευόμαστε ότι είμαστε… πρόσφυγες της
αγάπης», λέει η Ριβς, που κάνει την πρακτική της στην Κοπεγχάγη ως
κτηματομεσίτρια. Είναι φαρμακοποιός, κόρη ανώτατου στελέχους τράπεζας. Οι δυο
τους γνωρίστηκαν το 2001, όταν ο Μπαντάουι επισκέφτηκε τον πατέρα του, ο
οποίος βρισκόταν στη Δανία. «Νιώθω προδομένη. Λυπάμαι πολύ. Δεν είναι μόνο οι
δεξιοί πολιτικοί. Είναι ο ίδιος ο λαός της Δανίας. Έχουμε γίνει στενόμυαλοι.
Έχουμε μια τόσο πλούσια χώρα αλλά, εμείς, που είμαστε παντρεμένοι με ξένους,
δεν μπορούμε να τη χαρούμε μαζί τους».

Οι νόμοι. Πρόσφατα, τον Ιούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επέκρινε τη
νομοθεσία της χώρας σε σχέση με τους μετανάστες, χαρακτηρίζοντάς την «απειλή»
για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Οι σχετικοί νόμοι αποτελούν ένα περίπλοκο
συνονθύλευμα προϋποθέσεων και κριτηρίων με βάση οικονομικά, στεγαστικά και
ηλικιακά δεδομένα που, για πολλούς, κάθε άλλο παρά βοηθούν τους γάμους μεταξύ
Δανών και ξένων (π.χ. και ο άνδρας και η γυναίκα πρέπει να έχουν συμπληρώσει
το 24ο έτος της ηλικίας τους).

Οι μουσουλμάνοι. Για τους πολιτικούς του Λαϊκού Κόμματος, οι νόμοι που
εφαρμόζονται απλώς αποτρέπουν την κατάρρευση του συστήματος κοινωνικής
πρόνοιας εξαιτίας της παρουσίας φτωχών μεταναστών και προστατεύουν τις
μουσουλμάνες από αναγκαστικούς γάμους. Οι μετανάστες στη Δανία συγκροτούν το
8% του συνολικού πληθυσμού των 5,3 εκατομμυρίων. Από αυτούς, το 3% είναι
μουσουλμάνοι, όμως οι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί στους ιερωμένους του
Ισλάμ είναι από τους πιο αυστηρούς στην Ευρώπη.

Ξενοφοβία. Ένα αίσθημα ξενοφοβίας εξαπλώνεται σε μια ιστορικά
φιλελεύθερη γωνιά της Βόρειας Ευρώπης. Δανοί που έχουν παντρευτεί μετανάστες
υποστηρίζουν ότι υπόκεινται σε διακρίσεις που σπάνια αντιμετωπίζουν οι
περισσότεροι Δυτικοί. Αναγκάζονται να ζήσουν μακριά από τις οικογένειες και
τους φίλους τους. Πολλοί από εκείνους που ζουν στη Σουηδία δεν μπορούν να
ψηφίσουν στη Δανία, ωστόσο καταβάλουν ακόμη και το 38% των μισθών τους σε
φόρους στη χώρα από την οποία προέρχονται.

Είναι εγκλωβισμένοι σε ένα περίεργο συγκοινωνιακό σύνδεσμο, μεταξύ Σουηδίας –
Κοπεγχάγης, σε μια περίεργη και βασανιστική ισορροπία μεταξύ αγάπης και
μεροληψίας… Αξιωματούχοι του Μάλμε, της σουηδική πόλης στην άλλη πλευρά της
Γέφυρας Έρεσουν, της «Γέφυρας της Αγάπης», υπολογίζουν ότι από το 2002 στην
πόλη τους έχουν μεταναστεύσει περίπου 1.200 ζευγάρια μεικτών γάμων από τη
Δανία. Υπολογίζουν επίσης πως κάθε εβδομάδα φτάνουν στη Σουηδία τουλάχιστον
50… «Δεν είναι τα δικαιώματα του Ουαλίντ που παραβιάστηκαν εδώ αλλά τα δικά
μου», παρατηρεί η Κριστίνα Ριβς. «H Ευρώπη ζει σε συνθήκες ειρήνης εδώ και 60
χρόνια. Οι σύγχρονοι Δανοί δεν έχουν υποφέρει δεινά. Έχουν ξεχάσει τι θα πει
συμπόνια». Το ζευγάρι παντρεύτηκε στο Κάιρο το 2003.

Το δίλημμα. Με βάση τη νομοθεσία της Δανίας, αν θέλουν να ζήσουν στην
Κοπεγχάγη, θα πρέπει η Κριστίνα να κερδίζει αρκετά χρήματα ώστε να στηρίζει
τον Ουαλίντ (σε περίπτωση που δεν εργαστεί ποτέ), να διατηρεί περίπου 8.000
ευρώ στον τραπεζικό της λογαριασμό και το ζευγάρι να έχει δική του μόνιμη
κατοικία καθώς η διαμονή με τους γονείς τους απαγορεύεται. Το μέλλον προβάλει
ως ένα μεγάλο δίλημμα και για τον Μοσίν και την Τίνα, που πρόσφατα απέκτησαν
και τον γιο τους. «Θα μείνω στη Σουηδία», λέει ο Μοσίν. «Θέλω να επιστρέψω στη
Δανία», συμπληρώνει η Τίνα, «μα είμαι πολύ πικραμένη». Ο Μοσίν χαμογελά: «Και
όλα αυτά, μόνο για να ‘μαστε μαζί».

Επιμέλεια: Ρένα Δημητρίου